Σφραγίδα στους τρεις, έδρες στον Τσίπρα

Τη Δευτέρα 13 Ιουλίου 2026, η Πολιτική Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ συνεδρίασε με ανοιχτό το ερώτημα αν θα είχε καν απαρτία. Τα στελέχη που στήριζαν τη γραμμή του απερχόμενου προέδρου Σωκράτη Φάμελλου δεν προσήλθαν, και έτσι, χωρίς νέα εσωκομματική αναμέτρηση, η μέχρι χθες μειοψηφία των Νίκου Παππά, Παύλου Πολάκη και Ρένας Δούρου μετατράπηκε σε πλειοψηφία του οργάνου απλώς επειδή οι αντίπαλοί της απουσίαζαν (News247, Dnews).

Πίσω από αυτή τη μηχανική της απαρτίας κρύβεται ένα κόμμα που σπάει στα δύο. Η μία πτέρυγα εγκαταλείπει τον ΣΥΡΙΖΑ για την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ.) του Αλέξη Τσίπρα. Η άλλη, η τριάδα Παππά, Πολάκη και Δούρου, κρατά όργανα, σφραγίδα και ταμεία ενός μηχανισμού που αδειάζει. Η κρίση άνοιξε με την παραίτηση Φάμελλου από την προεδρία και κλιμακώθηκε το Σάββατο 11/7, όταν η Κεντρική Επιτροπή, παρά την αναβολή που είχε ανακοινώσει η αναπληρώτρια γραμματέας Αναστασία Σαπουνά, συνεδρίασε, έκρινε «κενή περιεχομένου» την απόφαση της 6ης Ιουνίου για στήριξη στην ΕΛ.Α.Σ. και κίνησε τη διαδικασία επιστροφής Πολάκη στην Κοινοβουλευτική Ομάδα (Ethnos, News247).

Ποιος φεύγει και τι μένει πίσω

Η άλλη πλευρά ψηφίζει με τα πόδια. Ο βουλευτής Συμεών Κεδίκογλου δήλωσε ότι «συντάσσομαι με την ΕΛΑΣ του Τσίπρα» και ότι θα παραδώσει επιστολή παραίτησης στον Πρόεδρο της Βουλής «μέσα στις προσεχείς ημέρες», δηλωμένη πρόθεση προς το παρόν, όχι ολοκληρωμένη κοινοβουλευτική πράξη (Proto Thema). Προηγήθηκαν οι παραιτήσεις Γιώργου Καραμέρου και Κατερίνας Νοτοπούλου. Ο Χρήστος Σπίρτζης, πρώτος επιλαχών μετά τον Καραμέρο στην Α΄ Ανατολικής Αττικής, αρνήθηκε να καταλάβει την έδρα επικαλούμενος «πολιτική αξιοπρέπεια» (Ανοιχτό Παράθυρο).

Εδώ κρύβεται μια λεπτομέρεια που αλλάζει την εικόνα: η έδρα δεν πηγαίνει όπου θέλει η ηγεσία. Ακολουθεί τη σειρά των επιλαχόντων της περιφέρειας. Όταν ο Σπίρτζης αρνείται, η θέση περνά στην επόμενη, τη Μυρτώ Κοροβέση, που καταγράφεται ως αντιπρόεδρος των «Δημοκρατών - Προοδευτικό Κέντρο» (ΣΚΑΪ). Η καραμπόλα δείχνει πόσο λίγο ελέγχει πλέον ο μηχανισμός την ίδια του την κοινοβουλευτική δύναμη. Δεν είναι μικρό μέγεθος: από τους 47 βουλευτές που εξέλεξε ο ΣΥΡΙΖΑ το 2023, μόλις 23 παρέμεναν στην Κοινοβουλευτική Ομάδα στις αρχές Ιουλίου (Το Ποντίκι).

Η αντίφαση στο κέντρο της κρίσης

Αυτό είναι το παράδοξο. Οι εναπομείναντες παλεύουν να κρατήσουν όνομα, σφραγίδα, ψηφοδέλτιο και δημόσια χρηματοδότηση, δηλαδή ένα κέλυφος που έχει ακόμη αξία ως διαπραγματευτικό χαρτί. Την ίδια ώρα, η φιλο-Τσιπρική πλευρά ρευστοποιεί ό,τι κρατούσε αυτό το κέλυφος όρθιο (in.gr). Ο Τσίπρας κερδίζει προσδοκία χωρίς άμεσο θεσμικό κόστος. Ο συρρικνωμένος ΣΥΡΙΖΑ κρατά μόνο αμυντική ισχύ.

Και εδώ είναι το όριο του ελέγχου των τριών. Η ίδια η νομιμότητα της Κεντρικής Επιτροπής αμφισβητείται από την Κουμουνδούρου (To Brief), ενώ ο έλεγχος του μηχανισμού δεν μεταφράζεται σε έλεγχο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας: μαζί τους στοιχίζονται μόλις 7-8 από τους 24 βουλευτές (Dnews). Ο Παππάς δεν ζητά πρώτα αρχηγό, ζητά επικαιροποιημένες ονομαστικές λίστες μελών της Κεντρικής Επιτροπής, ώστε να φανεί ποιος έχει δικαίωμα ψήφου μετά τις αποχωρήσεις (Newsit).

Για τον πολίτη δεν υπάρχει άμεση συνέπεια στην τσέπη. Υπάρχει θεσμική: ένα κόμμα χωρίς καθαρή ηγεσία ασκεί πιο αποσπασματικό κοινοβουλευτικό έλεγχο, ενώ ο κατακερματισμός της αντιπολίτευσης, με το σύστημα ενισχυμένης αναλογικής και το μπόνους εδρών στο πρώτο κόμμα, ωφελεί δυσανάλογα τη ΝΔ (ΥΠΕΣ). Οι τρεις κρατούν τη σφραγίδα ενός κόμματος που έχει χάσει τους μισούς βουλευτές του, όμως η νομιμότητα αυτού του ελέγχου μένει μετέωρη μέχρι να αποφασιστεί ποια Κεντρική Επιτροπή αναγνωρίζεται και ποιοι μετρούν ως μέλη που θα ψηφίσουν.