Ακτιβιστές του Global Sumud Flotilla καταγγέλλουν κακομεταχείριση μετά την κράτησή τους από το Ισραήλ

Η Israel Prison Service μίλησε για νόμιμη και αξιοπρεπή διαδικασία υποδοχής των κρατουμένων του Global Sumud Flotilla. Λίγες ώρες αργότερα, ο Ισραηλινός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ ανέβασε ο ίδιος βίντεο από το λιμάνι του Ασντόντ: ακτιβιστές γονατιστοί, με δεμένα χέρια και τα κεφάλια στο έδαφος, ενώ ο ίδιος τους χλεύαζε ως «τρομοκράτες» (JNS). Η σκηνή επιβεβαιώθηκε από γεωεντοπισμό του Reuters και κάλυψη CPJ και BBC (CPJ).

Πάνω σε αυτή την εικόνα έπεσε ο επαναπατρισμός 27 Ελλήνων και άλλων 134 πολιτών από 15 κράτη, μετά την ισραηλινή αναχαίτιση της 18ης Μαΐου (ΕΡΤ).

Οι επιστρέφοντες ακτιβιστές και η νομική οργάνωση Adalah στηρίχθηκαν στο βίντεο για να καταγγείλουν ξυλοδαρμούς, χρήση taser, επώδυνες στάσεις κράτησης και ορατά τραύματα (AJC/AP). Βαρύτεροι ισχυρισμοί για σεξουαλική βία στηρίζονται προς το παρόν σε μαρτυρίες κρατουμένων, χωρίς ανεξάρτητο ιατροδικαστικό πόρισμα (Middle East Eye). Η ισραηλινή σωφρονιστική υπηρεσία απορρίπτει τα όσα καταγγέλλονται ως «ψευδή και χωρίς πραγματική βάση» (Channel News Asia), ενώ η επίσημη γραμμή του Τελ Αβίβ παρουσιάζει την επιχείρηση ως νόμιμη επιβολή του ναυτικού αποκλεισμού της Γάζας (Times of Israel).

Το βίντεο άνοιξε και εσωτερική ρωγμή στο Ισραήλ. Ο Μπεν Γκβιρ ζητούσε μακρά κράτηση σε «φυλακές τρομοκρατών», την ώρα που ο Μπενιαμίν Νετανιάχου διέταξε ταχεία απέλαση και αποστασιοποιήθηκε δημόσια από τη συμπεριφορά του υπουργού του (JNS).

Το ρήγμα: η Ρώμη απαιτεί, η Αθήνα παρατηρεί

Η ιταλική κυβέρνηση κινήθηκε επιθετικότερα. Η Τζόρτζια Μελόνι και ο Αντόνιο Ταγιάνι χαρακτήρισαν τις εικόνες «απαράδεκτες», κάλεσαν τον Ισραηλινό πρέσβη στη Farnesina και ζήτησαν δημόσια συγγνώμη (Corriere della Sera). Μέρες μετά, ο Ταγιάνι επανήλθε υπενθυμίζοντας ότι «επίσημες συγγνώμες δεν έχουν φτάσει», παρά τις προσωπικές αποστάσεις Νετανιάχου και Γκιντεόν Σαάρ (Adnkronos). Η Ρώμη μετέφερε το ζήτημα από την «κακομεταχείριση ακτιβιστών» στην προσβολή μιας ευρωπαϊκής κυβέρνησης.

Ενώ το Βέλγιο, η Ισπανία, η Γαλλία, η Ολλανδία και η Πορτογαλία ακολούθησαν τη γραμμή της Ρώμης καλώντας τους Ισραηλινούς πρέσβεις τους (Belga, Euronews), η Αθήνα επέλεξε τον δρόμο της χαμηλής έντασης. Το ΥΠΕΞ περιορίστηκε σε διάβημα, η πρέσβης μετέβη στον χώρο κράτησης και ενεργοποιήθηκε προξενική συνδρομή για ταχύ επαναπατρισμό (News247, Enikos). Καμία κλήση πρέσβη, καμία απαίτηση συγγνώμης. Η επιλογή είναι συνεπής με τη συνολική στρατηγική σιωπή απέναντι στο Τελ Αβίβ, που στηρίζει 54 κοινές ασκήσεις το 2026 και αγορές περίπου 3 δισ. ευρώ σε ισραηλινά οπλικά συστήματα. Η κοινή εξωτερική πολιτική της ΕΕ απαιτεί ομοφωνία (EUR-Lex), και τα κράτη μέλη παραμένουν διχασμένα για το πόσο μακριά μπορούν να φτάσουν απέναντι στο Ισραήλ (The National).

Η παγίδα της Σύμβασης της Βιέννης

Η νομιμότητα της αναχαίτισης σε διεθνή ύδατα είναι ένα ερώτημα. Η μεταχείριση μετά τη σύλληψη είναι άλλο. Η Σύμβαση της Βιέννης απαιτεί άμεση ενημέρωση των κρατουμένων για το δικαίωμα προξενικής επικοινωνίας (UN), ενώ η απαγόρευση εξευτελιστικής μεταχείρισης από τη Σύμβαση κατά των Βασανιστηρίων δεν αναστέλλεται για λόγους ασφαλείας (OHCHR). Ακόμη και αν η Ιερουσαλήμ θεωρεί την αναχαίτιση νόμιμη, η σκηνή του Ασντόντ είναι ξεχωριστή νομική έκθεση.

Όσο η ευρωπαϊκή διπλωματία αναλώνεται στις εικόνες του Ασντόντ, το πραγματικό logistics πρόβλημα της Γάζας μένει εκτός κάδρου. Η ποσότητα βοήθειας που μετέφερε η αποστολή ήταν συμβολική. Η ουσιαστική ροή φορτηγών, καυσίμων και ιατρικού υλικού περνά από χερσαία περάσματα με λειτουργικούς περιορισμούς και εμπλοκές για τον ρόλο της UNRWA (Logistics Cluster, HRW). Η διπλωματική ενέργεια ξοδεύτηκε τελικά στη διαχείριση της δημόσιας εικόνας των δυτικών κρατών, αφήνοντας το σκληρό πρόβλημα των περασμάτων ανέπαφο.