Το κόλπο 1.400 επιχειρήσεων: Μηδενικός ΦΠΑ παρά το ψηφιακό σύστημα της Εφορίας

Το myDATA υποτίθεται ότι κλείνει τη φοροδιαφυγή στον ΦΠΑ. Κάθε τιμολόγιο, κάθε δελτίο αποστολής, κάθε συναλλαγή περνά αυτόματα στους servers της ΑΑΔΕ, και η περιοδική δήλωση «κλειδώνει» πάνω σε αυτά τα δεδομένα. Δεν μπορείς να δηλώσεις λιγότερα από όσα ήδη ξέρει το σύστημα.

Και όμως, 1.400 επιχειρήσεις με κανονική ηλεκτρονική δραστηριότητα κατέθεσαν μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ (Protothema). Πούλησαν, εξέδωσαν παραστατικά, άφησαν ψηφιακά ίχνη, και μετά δήλωσαν στην εφορία ότι δεν έγινε τίποτα.

Η κατάρρευση της συμμόρφωσης

Όταν η ΑΑΔΕ τους «χτύπησε την πόρτα», το αποτέλεσμα ήταν αποκαλυπτικό. Το τρίτο τρίμηνο του 2023, το 45% συμμορφώθηκε αμέσως (251 από 553), δηλώνοντας 17,5 εκατ. ευρώ αδήλωτα έσοδα. Έναν χρόνο μετά, το ποσοστό κατέρρευσε στο 12,5%, μόλις 103 από 824 επιχειρήσεις πλήρωσαν (Iefimerida).

Το 87,5% είδε την προειδοποίηση και αποφάσισε να μη συμμορφωθεί. Είναι ψυχρός υπολογισμός: το πρόστιμο για μηδενική δήλωση ΦΠΑ είναι 100 ευρώ (Insider), όταν ο μη καταβληθείς ΦΠΑ μετράει σε χιλιάδες.

Γιατί τους συμφέρει

Η μηχανική είναι απλή. Ο ΦΠΑ 24% είναι ο τέταρτος υψηλότερος στην ΕΕ και προστίθεται σε ασφαλιστικές εισφορές που φτάνουν στο 39,3% του εργατικού κόστους (ΟΟΣΑ). Ο μικρομεσαίος που δηλώνει τα πάντα γίνεται εξ ορισμού 24% ακριβότερος από τον διπλανό που δεν δηλώνει.

Γι' αυτό η παραβατικότητα στα συνεργεία αγγίζει το 61% και στις μεταφορές το 58% (Greek Reporter). Η σκιώδης οικονομία λειτουργεί ως μηχανισμός επιβίωσης, όχι ως απληστία. Τα μαθηματικά βγαίνουν υπέρ του παραβάτη.

Η μακροοικονομική τρύπα

Το πραγματικό βάρος δεν είναι οι 1.400 επιχειρήσεις. Είναι η ετήσια τρύπα. Το ελληνικό VAT gap έχει πέσει από 30% (2011) σε 9% (2024), πρόοδος αδιαμφισβήτητη. Πάνω σε ετήσια έσοδα ΦΠΑ ~€10 δισ., όμως, το 9% μεταφράζεται σε περίπου €900 εκατ. ετήσιας απώλειας. Τα €9,9 εκατ. που εντόπισε η ΑΑΔΕ στο τρίμηνο αντιπροσωπεύουν μόλις το 1,1% αυτού του κενού (1stopvat).

Παράλληλα, οι νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές το 2025 (€9,86 δισ.) ξεπερνούν τις εισπράξεις (€6,92 δισ.) κατά 42,5%. Το ψηφιακό δίχτυ έχει γίνει πυκνότερο. Η οικονομία απλώς κολυμπά γύρω του.