Το σχέδιο στέγασης των 6,5 δισ. έγινε κρατική πολιτική

Στις 17 Αυγούστου η απόφαση 1/2026 της Κυβερνητικής Επιτροπής Στεγαστικής Πολιτικής δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ, σύμφωνα με το Taxheaven. Το ΦΕΚ είναι η Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκεί όπου οι κρατικές πράξεις αποκτούν ισχύ. Με αυτήν έγινε επίσημη κρατική πολιτική η «Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035», ένα δεκαετές σχέδιο 50 μέτρων με προϋπολογισμό άνω των 6,5 δισ. ευρώ (ΥΚΟΙΣΟ). Για όποιον ψάχνει σήμερα ενοίκιο ή πρώτη κατοικία, η ουσία είναι λιγότερο συναρπαστική από τον τίτλο: αυτό που κλείδωσε είναι μια δεκαετής κατεύθυνση, όχι 19.750 έτοιμα σπίτια.

Η διαφορά μετράει, γιατί η κρίση έχει πάψει να είναι μόνο θέμα ακριβών ενοικίων και έχει γίνει θέμα καθυστερημένης αυτονόμησης, με τους νέους στην Ελλάδα να εγκαταλείπουν το πατρικό σε από τις μεγαλύτερες ηλικίες της ΕΕ (To Brief). Μια στρατηγική σε ΦΕΚ δίνει επίσημο, δημοσιευμένο κείμενο πολιτικής που συντονίζει υπουργεία και ιεραρχεί έργα. Δεν γεννά όμως από μόνη της νέο δικαίωμα του πολίτη ούτε ανοιχτό πρόγραμμα αιτήσεων. Αυτό το κάνουν ο νόμος, η κοινή υπουργική απόφαση (ΚΥΑ) ή η πρόσκληση, που ορίζουν δικαιούχους, ποσά, κριτήρια και ελέγχους.

Τι είναι ήδη εδώ και τι μένει πρόταση

Ο επίσημος κορμός είναι καθαρός: από τα 50 μέτρα, τα 36 τρέχουν ήδη ή έχουν δρομολογηθεί και τα 14 είναι νέες προτάσεις (ΥΚΟΙΣΟ). Στα λειτουργούντα ανήκουν το «Σπίτι μου Ι/ΙΙ», το επίδομα στέγασης, το «Ανακαινίζω-Νοικιάζω» και οι κοινωνικές κατοικίες σε δημόσια ακίνητα. Τα 14 νέα, όμως, το ίδιο το κυβερνητικό υλικό τα περιγράφει ως προτάσεις: μειωμένος ΦΠΑ για κοινωνική κατοικία, μια νέα Golden Visa (η άδεια παραμονής που δίνεται σε ξένους που επενδύουν σε ακίνητο) συνδεδεμένη με μακροχρόνια μίσθωση, ενιαίος φορέας, νέο μοντέλο φθηνών δανείων (Economistas). Κανένα δεν είναι εκτελέσιμο σήμερα: ο ενιαίος φορέας θέλει νόμο ίδρυσης, η Golden Visa τροποποίηση του μεταναστευτικού πλαισίου, ο μειωμένος ΦΠΑ φορολογική διάταξη και αυστηρό ορισμό του τι είναι «προσιτή κατοικία» (Insider).

Το ίδιο ισχύει και για το κεντρικό νούμερο. Τα 6,5 δισ. δεν είναι νέο, καθαρό πακέτο, αλλά συνολικό χαρτοφυλάκιο που αθροίζει παλιά και νέα εργαλεία. Το πιο ξεκάθαρο παράδειγμα είναι το «Σπίτι μου ΙΙ», ύψους 2 δισ. ευρώ, από τα οποία το 1 δισ. έρχεται από το ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης και το 1 δισ. από τις τράπεζες (HDB). Δηλαδή σχεδόν το ένα τρίτο του τίτλου είναι ήδη γνωστό, ενεργό πρόγραμμα, όπου μάλιστα το μισό χρήμα δεν είναι κρατικό αλλά τραπεζικό. Προσθέστε 340 εκατ. για το επίδομα στέγασης και 434 εκατ. για το «Εξοικονομώ 2025», και το μεγαλύτερο μέρος του τίτλου αφορά προϋπάρχουσες δεσμεύσεις (Capital). Ενιαίος πίνακας που να δείχνει πόσα είναι νέα χρήματα, πόσα από το Ταμείο Ανάκαμψης και πόσα από τα κοινοτικά προγράμματα (ΕΣΠΑ), δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

Ο έλεγχος στην πραγματική προσφορά

Εδώ κρίνεται αν η πολιτική περνά από την επιδότηση της ζήτησης στη δημιουργία αποθέματος. Πέρα από τις 2.350 κοινωνικές κατοικίες σε ανενεργά στρατόπεδα, που βρίσκονται ακόμη σε διαγωνιστική και χρηματοδοτική αρχή (ypodomes.com), δύο αριθμοί δείχνουν πόσο πιο αργός είναι ο σκληρός πυρήνας. Στην κοινωνική αντιπαροχή, από τα πρώτα «400 άμεσα διαθέσιμα» διαμερίσματα μόνο περίπου 130 προορίζονται πράγματι για κοινωνική μίσθωση με χαμηλό ενοίκιο (Politica). Και στο πιο κρίσιμο κανάλι, τα κλειστά σπίτια, από πάνω από 50.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας μόλις 3.000 αφορούσαν κλειστά ακίνητα (ΥΚΟΙΣΟ).

Αυτό είναι το ρίσκο που επισημαίνει και το ΔΝΤ: όταν το φθηνό χρήμα τρέχει μπροστά από τα σπίτια, η ενίσχυση κεφαλαιοποιείται, δηλαδή περνά στις τιμές, και ωφελεί πωλητές και τράπεζες αντί για τα νοικοκυριά (Dnews). Η στρατηγική αναγνωρίζει το θεσμικό κενό που άφησε η κατάργηση του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας, του ιστορικού φορέα που κατασκεύαζε εργατικές κατοικίες, το 2012 (ΔΥΠΑ). Ο ενιαίος φορέας που προτείνει, όμως, περιγράφεται προς το παρόν ως συντονιστικός μηχανισμός «χωρίς μεταβίβαση κυριότητας ακινήτων», όχι νέος περιουσιακά ισχυρός οργανισμός κοινωνικής κατοικίας (Taxheaven).

Η επόμενη αξιολόγηση κρίνεται σε τέσσερα χειροπιαστά πράγματα: τους νόμους και τις ΚΥΑ που θα εξειδικεύσουν τα 14 μέτρα, την κοστολόγηση που θα δείξει τι είναι νέο χρήμα, τις ημερομηνίες παράδοσης και, τελικά, τον αριθμό των κατοικιών που θα μπουν στην αγορά με κλειδί στην πόρτα. Τα δελτία Τύπου δεν θα φτάσουν. Μέχρι τότε, το ΦΕΚ έκανε επίσημη μια πρόθεση, όχι μια στέγη.