Ανώτατο Δικαστήριο ΗΠΑ: παγώνει ο κανόνας επιστολικής ψήφου

Στις 14 Σεπτεμβρίου το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αρνήθηκε, με 7 ψήφους έναντι 2, να επιτρέψει στην κυβέρνηση Τραμπ να επιβάλει έναν νέο κανόνα που θα άλλαζε τον τρόπο με τον οποίο εκατομμύρια Αμερικανοί ψηφίζουν δι' αλληλογραφίας (Supreme Court). Πρόκειται για τον κανόνα των αμερικανικών Ταχυδρομείων (USPS) για την εκλογική αλληλογραφία, που δεν θα ισχύσει στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, δηλαδή στις εκλογές που ανανεώνουν το Κογκρέσο στα μέσα της προεδρικής θητείας. Τη λογική που κράτησε τον κανόνα παγωμένο την έδωσε ο δικαστής Μπρετ Κάβανο, ο οποίος εξήγησε χωριστά τη σύμφωνη ψήφο του: η USPS ίσως έχει την αρμοδιότητα να θεσπίσει έναν τέτοιο κανόνα, δεν είχε όμως εύλογο χρόνο να τον επιβάλει τόσο κοντά στις κάλπες.

Το ίδιο δικαστήριο είχε δώσει στην κυβέρνηση προσωρινή νίκη μόλις τρεις εβδομάδες νωρίτερα, όταν στις 24 Αυγούστου ήρε με 6-3 ένα αρχικό μπλόκο (To Brief). Οι δύο αποφάσεις δεν συγκρούονται, γιατί έκριναν διαφορετικά πράγματα. Τον Αύγουστο η προσφυγή στρεφόταν κατά της προεδρικής οδηγίας αυτής καθαυτής, και το Δικαστήριο την έκρινε πρόωρη: η επικαλούμενη βλάβη εξαρτιόταν από εφαρμοστικά μέτρα που δεν είχαν ακόμη εκδοθεί. Άφησε μάλιστα ρητά ανοιχτό τον μελλοντικό τους έλεγχο (Supreme Court). Τον Σεπτέμβριο το αντικείμενο ήταν πλέον ο ίδιος ο δεσμευτικός κανόνας, μαζί με μια τεκμηριωμένη βλάβη στην εκλογική προετοιμασία.

Τι απαιτούσε ο κανόνας; Κάθε φάκελος αποστολής και επιστροφής ψηφοδελτίου έπρεπε να φέρει εγκεκριμένο σχεδιασμό, το επίσημο σήμα εκλογικής αλληλογραφίας και έναν μοναδικό γραμμωτό κώδικα (barcode) συνδεδεμένο με τον παραλήπτη· όσες αποστολές δεν συμμορφώνονταν θα επιστρέφονταν (Federal Register). Παράλληλα, οι πολιτειακές αρχές όφειλαν να καταχωρίζουν στοιχεία ψηφοφόρων σε μια νέα ομοσπονδιακή πύλη, που όμως δεν ζητούσε αριθμό κοινωνικής ασφάλισης ούτε κομματική ένταξη και δεν έδινε στα Ταχυδρομεία λόγο για το ποιος δικαιούται να ψηφίσει (Congressional Research Service).

Οι πολιτείες απάντησαν με νούμερα. Στην Καλιφόρνια το έργο καταχώρισης αφορούσε περίπου 23 εκατομμύρια ψηφοφόρους. Αλλού το πρόβλημα ήταν χρήμα και χρόνος: στη Χαβάη η αντικατάσταση ήδη τυπωμένων φακέλων θα αχρήστευε υλικό αξίας άνω των 79.000 δολαρίων, ενώ στο Βερμόντ απέμενε λιγότερο από μία εβδομάδα ως την παράδοση του καταλόγου παραληπτών, με προσωπικό ανεκπαίδευτο στη νέα πύλη (Notus). Η δικαστής Ίντιρα Ταλουάνι είχε κρίνει προσωρινά ότι η μη συμμόρφωση ήταν πρακτικά αναπόφευκτη στον διαθέσιμο χρόνο και είχε παγώσει τον κανόνα ήδη από τις 27 Αυγούστου (ACLU).

Τι αλλάζει για τον Νοέμβριο

Πρακτικά, οι εκλογικές αρχές συνεχίζουν με τους υπάρχοντες φακέλους και τα υπάρχοντα συστήματα, και η USPS δεν μπορεί να απορρίπτει αποστολές επειδή τους λείπει ο νέος κώδικας ή η εγγραφή στην πύλη (Ballotpedia). Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ταχυδρομημένο ψηφοδέλτιο θα μετρηθεί: οι ισχύουσες προϋποθέσεις ταυτοποίησης, υπογραφής και προθεσμιών παραμένουν. Το Δικαστήριο κράτησε τη διάκριση καθαρή: τα Ταχυδρομεία μεταφέρουν τον φάκελο, οι πολιτείες κρίνουν την εγκυρότητα της ψήφου.

Οι αντιδράσεις ήρθαν την επομένη, με άξονα την εκλογική ασφάλεια. Ο Τραμπ, που είχε βάλει μπροστά τη διαδικασία με το διάταγμα της 31ης Μαρτίου, χαρακτήρισε την απόφαση «μεγάλη απώλεια για τους Ρεπουμπλικανούς και για την ίδια την Αμερική» και επιτέθηκε στους δικαστές που ο ίδιος είχε διορίσει (NPR). Ο υπουργός Δικαιοσύνης Τοντ Μπλανς δήλωσε συμμόρφωση, αλλά προανήγγειλε συνέχιση των ενεργειών για την εκλογική ακεραιότητα (Michigan Advance). Το επιχείρημα της κυβέρνησης για εκλογική νοθεία στηρίζεται σε ελάχιστες υποθέσεις: στις 4 Σεπτεμβρίου το υπουργείο απήγγειλε κατηγορίες σε πέντε μόλις πρόσωπα, που δεν ισοδυναμούν με καταδίκες ούτε αποδεικνύουν μαζικό φαινόμενο (Justice Dept).

Η προστασία, ωστόσο, είναι προσωρινή. Το Δικαστήριο δεν ακύρωσε τον κανόνα· τον πάγωσε μόνο για τις εκλογές έως και τις 3 Νοεμβρίου. Μένει ανοιχτό ένα ουσιαστικό ερώτημα: αν η γενική ταχυδρομική εξουσία αρκεί για να αναδιαμορφώσει τους όρους διεξαγωγής εκλογών, αρμοδιότητα που το Σύνταγμα αναθέτει στις πολιτείες και στο Κογκρέσο. Αυτό κρίνεται στα κατώτερα δικαστήρια, όπου οι κύριες προσφυγές παραμένουν ανοιχτές (Democracy Docket). Ούτε και μετά τις 3 Νοεμβρίου ο κανόνας ενεργοποιείται από μόνος του: θα χρειαστούν νέες δικαστικές αποφάσεις, ενώ μένει και το ζήτημα της επιχειρησιακής ετοιμότητας. Αυτό που κέρδισε η επιστολική ψήφος στις 14 Σεπτεμβρίου είναι προσωρινή προστασία, όχι οριστική ακύρωση του κανόνα.