Έξι νεκροί στην Πάτρα, εκβιασμοί στον Κορυδαλλό

Έξι νεκροί κρατούμενοι στις φυλακές Αγίου Στεφάνου Πάτρας σε 45 ημέρες. Βίντεο από τη Β' πτέρυγα του Κορυδαλλού με συγκρατουμένους να ξυλοκοπούνται και να εκβιάζονται για χρήματα από τις οικογένειές τους (Enikos · Newsit). Πρόκειται για την αποτύπωση ενός συστήματος που έχει αποσυρθεί από τις πτέρυγες, αφήνοντας τον de facto έλεγχο σε όσους κρατουμένους έχουν τη δύναμη να τον πάρουν.

Τι είναι επιβεβαιωμένο

Στην Πάτρα κατέληξαν μέσα σε ενάμιση μήνα έξι άνθρωποι, ηλικίας από 31 έως 58 ετών (CretaOne). Για τους περισσότερους, το κράτος δεν έχει δώσει καμία εξήγηση ή ιατροδικαστικό πόρισμα, αποδίδοντας τους θανάτους γενικώς σε «παθολογικά αίτια» ή ιστορικό χρήσης. Στις 18 Μαΐου, ο Δικηγορικός Σύλλογος Πατρών παρενέβη και ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Εφετών φέρεται να ζήτησε άμεση στελέχωση με γιατρούς και νοσηλευτές (Newsbomb).

Στον Κορυδαλλό, ρεπορτάζ του MEGA έφερε στο φως βίντεο από τη Β' πτέρυγα. Φέρεται ότι ομάδα κρατουμένων με επικεφαλής ισοβίτη ασιατικής καταγωγής ξυλοκοπούσε συγκρατουμένους και απαιτούσε χρήματα από τις οικογένειές τους. Το «πώς» είναι ο μηχανισμός: κινητά μέσα στα κελιά, που επιτρέπουν τηλεφωνική επαφή με τους εκβιαζόμενους συγγενείς σε πραγματικό χρόνο.

Πώς αδειάζει η αλυσίδα ευθύνης

Η τυπική αλυσίδα είναι σαφής: διευθυντής, αρχιφύλακας, σωφρονιστικοί ανά βάρδια, ιατρική υπηρεσία, εισαγγελέας-επόπτης, Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής (sofron.gov.gr). Όταν η βάρδια δεν επαρκεί (και στην Ελλάδα δεν επαρκεί διαρθρωτικά, με 2,2 κρατούμενους ανά σωφρονιστικό υπάλληλο, τρίτη χειρότερη επίδοση στην ΕΕ, σύμφωνα με στοιχεία που είχε δημοσιεύσει η greeceinfigures.com), η διοίκηση κρατά μόνο τα ελάχιστα: περίμετρο, κλειδαριές, συσσίτιο, επείγοντα.

Αυτό που πέφτει είναι ακριβώς ό,τι θα απέτρεπε την κρίση. Έλεγχοι κελιών για κινητά και αυτοσχέδια όπλα (στις 13 Μαΐου εντοπίστηκε στην Πάτρα μαχαίρι 22 εκατοστών σε 44χρονο κρατούμενο). Διαχωρισμός ευάλωτων από βίαιους. Επιτήρηση προαυλισμού. Νυχτερινή ιατρική κάλυψη. Στο κενό που αφήνουν αυτές οι λειτουργίες, ισχυροί κρατούμενοι με βία, χρήμα και δίκτυα έξω επιβάλλουν άτυπο έλεγχο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά των Βασανιστηρίων χαρακτήρισε τις ελληνικές φυλακές «εντελώς ακατάλληλες» (Euronews). Στις 31 Ιανουαρίου 2025, σύμφωνα με την έκθεση SPACE του Συμβουλίου της Ευρώπης, η Ελλάδα είχε 108 κρατούμενους ανά 100 θέσεις (Le Monde). Σύμφωνα με εσωτερικό πίνακα που διέρρευσε στον Τύπο, η πληρότητα στον Κορυδαλλό Ι αγγίζει το 159% (Zougla).

Πέντε κρίσεις σε τέσσερις μήνες

Φυλακές Νιγρίτας, 4 Μαΐου: δύο νεκροί σε συμπλοκή (To Brief). Δομοκός, Φεβρουάριος: ισοβίτης πυροβολημένος μέσα στο γραφείο του αρχιφύλακα, στον μόνο χώρο χωρίς κάμερες (To Brief). Αστυνομικό Τμήμα Ομονοίας, Μάρτιος: θάνατος υπό διοικητική κράτηση (To Brief). Πάτρα και Κορυδαλλός τώρα. Το pattern δεν είναι μία κακή φυλακή ή μία βίαιη βάρδια.

Η πολιτική ευθύνη ανήκει στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και τη ΓΓ Αντεγκληματικής Πολιτικής, άρα στην ηγεσία Χρυσοχοΐδη. Η πολιτική ηγεσία επιλέγει τη διαρροή αντί της επίσημης απάντησης: ανώνυμες πηγές του υπουργείου δηλώνουν απλώς ότι «εξετάζουν» το βίντεο του Κορυδαλλού, ενώ για την Πάτρα τηρείται σιγή. Από την αντιπολίτευση, μόνο η Νέα Αριστερά ανέδειξε κεντρικά το θέμα. Το αφήγημα «μεμονωμένα περιστατικά» εξυπηρετεί όσους χρειάζεται να εξηγήσουν γιατί έπειτα από χρόνια στρατηγικής «νόμου και τάξης» ο σιδερένιος αριθμός παραμένει: 2,2 κρατούμενοι ανά υπάλληλο.

Όταν το κράτος αποσύρεται από μια πτέρυγα, η εξουσία δεν εξαφανίζεται· αλλάζει χέρια. Το βίντεο του Κορυδαλλού δείχνει σε ποια. Τα έξι φέρετρα στην Πάτρα δείχνουν το τίμημα.