Βιταμίνη D κατά του Αλτσχάιμερ, αλλά το 21,5% των Ελλήνων στερείται γιατρού

Μέσα στους νευρώνες του εγκεφάλου υπάρχουν μικροσκοπικοί σωλήνες που λειτουργούν σαν δοκάρια: κρατάνε τη δομή στη θέση της. Μια πρωτεΐνη, η tau, δουλεύει σαν κόλλα που τα συγκρατεί. Όταν η tau αρχίζει να δυσλειτουργεί, τα «δοκάρια» καταρρέουν. Αυτή είναι μία από τις πρώτες ενδείξεις Αλτσχάιμερ.

Τώρα, μελέτη σε 793 άτομα που δημοσιεύθηκε στο Neurology έδειξε κάτι αναπάντεχο: όσοι είχαν επαρκή βιταμίνη D στα 39 τους, παρουσίαζαν χαμηλότερα επίπεδα αυτής της πρωτεΐνης 16 χρόνια μετά. Ο μηχανισμός φαίνεται να είναι συγκεκριμένος. Η βιταμίνη D καταστέλλει ένα ένζυμο που «μπερδεύει» την tau, κάνοντάς τη να κολλά λάθος και να σχηματίζει τα τοξικά κουβάρια που σκοτώνουν νευρώνες. Δεν είναι αποδεδειγμένη αιτιώδης σχέση, όπως τονίζει ο ερευνητής Martin Mulligan. Είναι συσχέτιση. Αλλά τα βιολογικά μονοπάτια που τη στηρίζουν είναι πειστικά.

Δεν ήταν η μόνη εξέλιξη της εβδομάδας. Στο Nature Health, ανάλυση 158.000 ασθενών με καρκίνο στο Περού συνέδεσε μίγματα 31 φυτοφαρμάκων, κανένα ταξινομημένο μόνο του ως καρκινογόνο, με έως και 840% αυξημένο κίνδυνο σε ευάλωτες κοινότητες. Και η Eli Lilly πήρε έγκριση FDA για το Foundayo, το πρώτο χάπι αδυνατίσματος τύπου GLP-1 χωρίς περιορισμούς λήψης: απώλεια βάρους 12,4% σε 72 εβδομάδες, χωρίς ένεση.

Ο γιατρός που δεν αντέχεις να επισκεφτείς

Όλα αυτά προϋποθέτουν κάτι βασικό: ότι ο ασθενής φτάνει στον γιατρό. Στην Ελλάδα, οι ιδιωτικές δαπάνες υγείας εκτοξεύτηκαν στα 6,8 δισ. ευρώ το 2024: το 34,2% της συνολικής χρηματοδότησης βγαίνει από την τσέπη του πολίτη, υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Αποτέλεσμα: το 21,5% παραλείπει ιατρική φροντίδα, ποσοστό που φτάνει 32,8% στους φτωχότερους.

Η βιταμίνη D κοστίζει μια εξέταση αίματος. Ο προληπτικός έλεγχος για καρκίνο σώζει ζωές. Αλλά αν ανήκεις στο ένα τρίτο του πληθυσμού που δεν αντέχει ούτε μια επίσκεψη στον γιατρό, οι επιστημονικές ανακαλύψεις παραμένουν τίτλοι σε οθόνη. Για κάποιον άλλον.