Ελληνική πυροβολαρχία αναχαίτισε επίθεση των Χούθι στη Σαουδική Αραβία

Ένας αναχαιτιστής PAC-3, ο πιο προηγμένος πύραυλος του αμερικανικού συστήματος αεράμυνας Patriot, κοστίζει περίπου 4 εκατομμύρια δολάρια (Defenceline). Σήμερα το πρωί, Έλληνες στρατιωτικοί που χειρίζονται μια τέτοια πυροβολαρχία στη δυτική Σαουδική Αραβία, την ΕΛΔΥΣΑ, την έβαλαν ξανά σε δράση. Κατά ελληνικές στρατιωτικές πηγές, στις 07:15 ώρα Ελλάδας αναχαίτισε δύο βαλλιστικούς πυραύλους από την Υεμένη που κατευθύνονταν σε μεγάλη μονάδα διυλιστηρίων στη Γιανμπού, και στις 11:10 κατέρριψε ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος στην ίδια περιοχή (SKAI, Euronews). Πίσω από τη λέξη «πυροβολαρχία» κρύβεται το ζήτημα που αφορά κάθε Έλληνα: ελληνικά όπλα, με ελληνικά χέρια, ρίχνουν σε εμπόλεμη ζώνη.

Η σκηνή έχει σαφή αφετηρία. Την προηγούμενη νύχτα η Σαουδική Αραβία είχε πλήξει στόχους των Χούθι στη Χοντέιντα (Reuters/WTAQ). Το κίνημα των Χούθι απάντησε με επιθέσεις σε εγκαταστάσεις της κρατικής σαουδαραβικής πετρελαϊκής Aramco, παρουσιάζοντάς τες ως αντίποινα (Middle East Eye). Ένας από τους στόχους ήταν η Γιανμπού, η δυτική έξοδος του σαουδαραβικού πετρελαίου προς την Ερυθρά Θάλασσα, εκεί όπου στέκει η ελληνική πυροβολαρχία από το 2021 για την προστασία των ενεργειακών υποδομών του βασιλείου (Al Jazeera).

Αυτό που άλλαξε δεν είναι η ίδια η αναχαίτιση, αλλά η προέλευση της απειλής. Τον Μάρτιο, όταν η ίδια πυροβολαρχία πυροβόλησε για πρώτη φορά, οι πύραυλοι ήταν ιρανικοί, μέσα στη σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν (To Brief). Τώρα η απειλή έρχεται από τους Χούθι, σε μια ξεχωριστή κλιμάκωση Ριάντ-Χούθι. Με δυο λόγια, η αποστολή έχει περάσει οριστικά από την αποτρεπτική παρουσία στην επαναλαμβανόμενη χρήση πυρός, και μάλιστα απέναντι σε περισσότερα από ένα μέτωπα.

Σε αυτό το όριο βρίσκεται το πολιτικό κενό. Το κρίσιμο ερώτημα μένει αναπάντητο δημόσια: ποιος πατάει το κουμπί της εκτόξευσης. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν πολιτική έγκριση από την Αθήνα, ελληνικό πλήρωμα περίπου 120-130 στελεχών και ένταξη στο σαουδαραβικό δίκτυο αεράμυνας (Athens Times, To Vima). Δεν διευκρινίζεται όμως αν η τελική άδεια βολής είναι αποκλειστικά ελληνική, σαουδαραβική ή ενταγμένη σε ευρύτερο συμμαχικό μηχανισμό. Η αθηναϊκή θέση, όπως και τον Μάρτιο, είναι ότι πρόκειται για αμυντική αποστολή που δεν συνιστά είσοδο σε πόλεμο. Το επιχείρημα στέκει, αφού οι αναχαιτιστές χτυπούν εισερχόμενες απειλές πάνω από σαουδαραβικό έδαφος. Αμερικανική ανάλυση, ωστόσο, τοποθετεί την ελληνική συστοιχία μέσα στη γεωπολιτική σύγκρουση, ως προστασία ενεργειακής υποδομής μετά την αμερικανική αναδιάταξη δυνάμεων, όχι ως ουδέτερη τεχνική αποστολή (Forbes).

Το κόστος κάνει το ερώτημα υλικό. Η Ελλάδα διαθέτει 6 συστοιχίες Patriot συνολικά (Defenceline), και μόνο το επεισόδιο του Μαρτίου, με δύο βλήματα, ξόδεψε αναχαιτιστές αξίας περίπου 8 εκατ. δολαρίων (Euronews). Κάθε επιτυχής αναχαίτιση είναι μαζί επιχειρησιακή νίκη και αφαίμαξη πολύτιμου αποθέματος. Γι' αυτό το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη ρωτήσει αν τα βλήματα βγαίνουν από ελληνικό στοκ και ποιος τα αναπληρώνει (ΠΑΣΟΚ). Το ερώτημα δένει με το νέο αντιαεροπορικό πακέτο άνω των 3 δισ. ευρώ που ενέκρινε το ΚΥΣΕΑ, τη «Ασπίδα του Αχιλλέα»: μια πολυστρωματική άμυνα κρίνεται όχι από τη ρητορική του «θόλου», αλλά από το αν υπάρχει βάθος αποθεμάτων για να μη σπαταλάς τον ακριβότερο αναχαιτιστή σε κάθε drone.

Στο εσωτερικό, ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ ζήτησαν την επιστροφή της πυροβολαρχίας, παρουσιάζοντας την αναχαίτιση ως απόδειξη ότι η Ελλάδα δεν προσφέρει πια συμβολική συνδρομή αλλά συμμετέχει ενεργά σε πόλεμο (ΣΥΡΙΖΑ). Το μοτίβο, ωστόσο, επαναλαμβάνεται. Όπως και τον Μάρτιο (To Brief), κανένα κόμμα δεν κινήθηκε προς έκτακτη σύγκληση της Βουλής ή επίκληση του άρθρου 36 του Συντάγματος. Η αντιπαράθεση μένει στη ρητορική καταγγελία και στο αίτημα επιστροφής.

Οι Χούθι, προς το παρόν, στοχεύουν το Ριάντ και τις εγκαταστάσεις της Aramco, όχι ονομαστικά την Ελλάδα (Reuters/WTAQ). Η ελληνική ορατότητα προκύπτει από ελληνικές και διεθνείς πηγές, όχι από τη ρητορική των εμπολέμων (Times of Israel). Αυτή η προστασία, όμως, είναι εύθραυστη, καθώς μια πυροβολαρχία που πυροβολεί επανειλημμένα γίνεται στόχος πριν γίνει τίτλος. Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι αν η αποστολή λέγεται «αμυντική», αλλά ποιος ενέκρινε ότι ελληνικά όπλα θα ρίχνουν και ποιος πληρώνει για να ξαναγεμίσουν. Τα ερωτήματα αυτά δεν απαντώνται με δελτία Τύπου, παρά μόνο με μια θεσμική διαδικασία που θα αποσαφηνίσει ποιος αποφασίζει και ποιος επωμίζεται το κόστος.