Φάμελλος: Παραίτηση από την ηγεσία, σύγκρουση για το μέλλον του ΣΥΡΙΖΑ

Ο Σωκράτης Φάμελλος παραιτήθηκε την Τετάρτη 9 Ιουλίου από την προεδρία του ΣΥΡΙΖΑ με βιντεοσκοπημένο μήνυμα, χωρίς όμως να αφήσει ούτε τη βουλευτική έδρα ούτε το κόμμα. Η κίνηση βυθίζει την αξιωματική αντιπολίτευση σε πλήρη κρίση ηγεσίας. Το διακύβευμα για τον πολίτη δεν είναι ποιος θα καθίσει στην καρέκλα της Κουμουνδούρου, αλλά αν θα υπάρχει οργανωμένη, αξιόπιστη αντιπολίτευση απέναντι στη ΝΔ ή αν ο δεύτερος πόλος θα μείνει για μήνες σε αποσύνθεση.

Εδώ και μέρες η σύγκρουση για το αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα συμπορευτεί με την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ.), το νέο σχήμα του Αλέξη Τσίπρα που τραβά στελέχη χωρίς να έχει ακόμη ούτε έναν βουλευτή, κλιμακωνόταν. Στις 4 Ιουλίου ο Γιώργος Καραμέρος παραιτήθηκε από τη βουλευτική έδρα και κάθε κομματική ιδιότητα. Ήταν η πρώτη πλήρης αποχώρηση εκλεγμένου βουλευτή προς το νέο σχήμα (The TOC, Libre). Δύο μέρες αργότερα ο Παύλος Πολάκης ανέβασε τους τόνους, γράφοντας ότι στην Κεντρική Επιτροπή «η μάχη θα είναι ή ταν ή επί τας» (Newsit).

Στο μήνυμά του, ο Φάμελλος συνέδεσε την αποχώρησή του με την άρνησή του να γίνει «μέρος του διχασμού» (Euronews, Iefimerida). Η φράση σηματοδοτεί στρατηγική ήττα. Η γραμμή του για «συμπόρευση χωρίς αυτοδιάλυση» είχε καταστεί ανεφάρμοστη. Ήταν η προσπάθεια να κρατήσει ο ΣΥΡΙΖΑ έδρες, Κοινοβουλευτική Ομάδα, χρηματοδότηση και αυτονομία, αφήνοντας ταυτόχρονα ανοιχτή μια γέφυρα προς τον Τσίπρα.

Γιατί η γραμμή Φάμελλου κατέρρευσε

Αυτή η φόρμουλα έγινε πρακτικά ανεφάρμοστη από τους όρους που έβαλε ο ίδιος ο Τσίπρας. Στις 25 Ιουνίου δήλωσε ότι η ΕΛ.Α.Σ. «δεν θα γίνει στη Βουλή», ότι «δεν υπάρχουν προκρατημένες θέσεις» και ότι δεν ιδρύθηκε «για να συνεργαστούμε με υπάρχουσες δυνάμεις που θεωρούμε ότι έχουν κλείσει τον κύκλο τους» (News247, Euro2day). Ο Τσίπρας δεν είπε ρητά «διαλύστε τον ΣΥΡΙΖΑ». Όμως, αν αυτά ληφθούν κυριολεκτικά, αφαιρούν ακριβώς τα τρία εργαλεία της γραμμής Φάμελλου: κομματική ισοτιμία, κοινοβουλευτική γέφυρα και εγγυήσεις εκπροσώπησης. Απομένει μόνο η ατομική απορρόφηση στελεχών, όχι η συνεργασία φορέων, κάτι που ερμηνεύτηκε ως κλείσιμο της πόρτας προς την Κουμουνδούρου (Ethnos).

Η παραίτηση δεν έσβησε τη φωτιά. Απλώς μετατόπισε το πεδίο της μάχης. Το ερώτημα πια: ποιος έχει το δικαίωμα να αποφασίσει την τύχη του κόμματος; Ο Πολάκης δήλωσε ότι η παραίτηση ήταν «σωστή» και ότι «δεν υπάρχει καμία αναβολή της Κεντρικής Επιτροπής», αφού συγκλήθηκε με υπογραφές μελών (Lifo). Ο Νίκος Παππάς ζήτησε επικαιροποιημένη ονομαστική λίστα των μελών της ΚΕ, ώστε να φανεί ποιοι δικαιούνται να ψηφίσουν μετά τις αποχωρήσεις. Ο Τρύφωνας Αλεξιάδης έθεσε κι εκείνος ζήτημα αδιαφάνειας (Newsit).

Εδώ βρίσκεται το πραγματικό επίδικο. Σύμφωνα με αναπαραγόμενα δημοσιεύματα που επικαλούνται το καταστατικό, αίτημα του ενός τετάρτου των μελών υποχρεώνει σε σύγκληση Κεντρικής Επιτροπής. Γι' αυτό μαζεύτηκαν υπογραφές για τη συνεδρίαση της 11ης Ιουλίου (Kontra, Εποχή). Το ίδιο το πρωτογενές καταστατικό δεν έχει εντοπιστεί δημόσια. Έτσι, καθώς δεν υπάρχει ρητή απόφαση για το ποιος μπορεί να αναβάλει το όργανο ή ποιοι ψηφίζουν όταν σκοπεύουν να αποχωρήσουν, η κάθε πλευρά προσπαθεί να μετρήσει το σώμα με τους δικούς της κανόνες (CNN Greece).

Η ΕΛ.Α.Σ. εμφανίστηκε τον Ιούνιο σε δημοσκοπήσεις ως δυνητικός δεύτερος πόλος με διψήφια δυναμική, χωρίς όμως Κοινοβουλευτική Ομάδα ούτε αυτόματη μεταφορά εδρών (To Brief). Όσο ο νέος πόλος δεν έχει κοινοβουλευτική μορφή και καθαρή σχέση με τον ΣΥΡΙΖΑ, η αντιπολιτευτική ενέργεια καταναλώνεται σε διαδοχές και αποχωρήσεις. Το Σάββατο, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν αποφασίζει απλώς αρχηγό. Αποφασίζει αν παραμένει κόμμα ή γίνεται προθάλαμος για το εγχείρημα του πρώην προέδρου του.