Επιθεωρητές Πενταγώνου: 33 δισ. δολάρια και ελλείψεις πυρομαχικών

Στις 3 Σεπτεμβρίου ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωνε ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν «σχεδόν απεριόριστες» ποσότητες πυρομαχικών για τον πόλεμο που δίνουν από τα τέλη Φεβρουαρίου με το Ιράν, την επιχείρηση «Epic Fury», και ο υπουργός Άμυνάς του Πιτ Χέγκσεθ απέρριπτε ως «κατασκευασμένη ιστορία» όσα γράφονταν για κρίση αποθεμάτων (The Hill, Axios). Στις 14 Σεπτεμβρίου, μια επίσημη έκθεση ελέγχου του ίδιου του Πενταγώνου κατέθεσε στο Κογκρέσο το αντίθετο: το αρμόδιο γραφείο προμηθειών διαπιστώνει «στρατηγικές ελλείψεις αποθεμάτων» και βιομηχανικά εμπόδια στην αναπλήρωσή τους (Lead IG, AP).

Πρόκειται για την πρώτη τριμηνιαία έκθεση των γενικών επιθεωρητών του Πενταγώνου, των υπηρεσιών που ελέγχουν εκ των έσω πώς ξοδεύονται τα δημόσια χρήματα και τι πετυχαίνει ο στρατός. Δεν είναι η πρώτη ρωγμή στην επίσημη εικόνα αφθονίας: ήδη τον Αύγουστο ο ίδιος ο Χέγκσεθ είχε παραδεχθεί δημόσια το πρόβλημα (To Brief). Η διαφορά τώρα είναι ότι η παραδοχή γίνεται θεσμικό έγγραφο κατατεθειμένο στο Κογκρέσο.

Η έκθεση τοποθετεί τον απολογισμό στα 33,4 δισ. δολάρια έως τις 29 Ιουνίου, ποσό που δεν αντιστοιχεί σε μετρητά που εκταμιεύθηκαν, αλλά σε άθροισμα τριών μεγεθών: 22,3 δισ. σε πυρομαχικά που καταναλώθηκαν, 7,4 δισ. σε πρόσθετες υποχρεώσεις και 3,7 δισ. σε απώλειες εξοπλισμού (CBS, CNBC). Τα δύο τρίτα, δηλαδή, είναι πύραυλοι και βλήματα που εκτοξεύθηκαν και πρέπει τώρα να ξαναφτιαχτούν. Κι αυτός ο λογαριασμός είναι μερικός: αφήνει έξω τις επισκευές των βάσεων και τις ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις (Al Jazeera).

Πίσω από τα ποσά υπάρχει ανθρώπινο κόστος: δεκατέσσερις Αμερικανοί νεκροί έως τις 30 Ιουνίου, οι μισοί από ατυχήματα και όχι από εχθρικά πυρά, και 417 τραυματίες μάχης. Το ίδιο μοτίβο διατρέχει και τα αεροσκάφη. Από τα τέσσερα μαχητικά F-15E που καταστράφηκαν, τα τρία χτυπήθηκαν από φίλια πυρά στο Κουβέιτ, όχι από τους Ιρανούς, ενώ από τα επτά ιπτάμενα τάνκερ KC-135 (τα αεροσκάφη που ανεφοδιάζουν άλλα εν πτήσει) τα περισσότερα κρίνονται επισκευάσιμα, κάτι που δεν σημαίνει άμεσα διαθέσιμα (CRS, AP).

Γιατί δεν αναπληρώνονται με παραγγελία

Το πιο χειροπιαστό παράδειγμα φθοράς είναι το Μπαχρέιν. Οι ζημιές στον ναυτικό κόμβο που στήριζε τον 5ο Στόλο, την αμερικανική ναυτική δύναμη στον Κόλπο, ανάγκασαν την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) να μεταφέρει την εφοδιαστική υποστήριξη στο Ντιέγκο Γκαρσία, ένα νησί στη μέση του Ινδικού Ωκεανού. Ο κύκλος ανεφοδιασμού με καύσιμα και ανταλλακτικά εκτείνεται πλέον σε 14 έως 18 ημέρες (CNN, Business Insider).

Το πραγματικό στενό σημείο, όμως, είναι η παραγωγή. Η έκθεση κατονομάζει τρία εμπόδια: τους κινητήρες στερεού καυσίμου, τα εκρηκτικά και προωθητικά υψηλών προδιαγραφών, και τους ειδικευμένους τεχνίτες (Stars and Stripes). Αυτά δεν φτιάχνονται εν μία νυκτί. Εκτιμήσεις της δεξαμενής σκέψης CSIS δείχνουν περίπου 34 μήνες από νέα παραγγελία πυραύλων κρουζ Tomahawk έως τις πρώτες παραδόσεις, και δύο έως τρία και πλέον χρόνια για την ανασύσταση αποθεμάτων σε αναχαιτιστικά Patriot και στα αντιβαλλιστικά THAAD (CSIS).

Εδώ ο πόλεμος στον Κόλπο συνδέεται με μέτωπα χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Οι ίδιες οικογένειες αναχαιτιστών που καίγονται πάνω από το Ιράν είναι αυτές που περιμένουν η Ταϊβάν και η Ιαπωνία απέναντι στην Κίνα. Ρεπορτάζ της Washington Post κατέγραψε ανησυχία Ταϊβανέζων αξιωματούχων για καθυστερήσεις σε 102 συστήματα Patriot που περίμεναν μέσα στο έτος (Washington Post, The Diplomat). Ο αναλυτής Mark Cancian το θέτει καθαρά: οι ΗΠΑ μπορούν να συνεχίσουν τον πόλεμο με το Ιράν, το πρόβλημα θα προέκυπτε αν άνοιγε ταυτόχρονα παρατεταμένο μέτωπο με την Κίνα (CBS). Κάθε βλήμα που εκτοξεύεται στον Ορμούζ είναι ένα βλήμα που η Ουάσιγκτον πρέπει να μοιράσει ανάμεσα σε τρεις προτεραιότητες.

Η ίδια λογική φτάνει και στην Ελλάδα. Η ελληνική μονάδα αναχαιτιστικών Patriot που προστατεύει εγκαταστάσεις στη Γιανμπού της Σαουδικής Αραβίας εκτόξευσε στις 27 Αυγούστου τρία βλήματα εναντίον μη επανδρωμένων αεροσκαφών (iefimerida). Τρία βλήματα λιγότερα σε ένα απόθεμα που, όπως δείχνει η ίδια η αμερικανική έκθεση, δεν αναπληρώνεται σε μήνες αλλά σε χρόνια. Το χρονοδιάγραμμα αντικατάστασής τους δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Ο πόλεμος που ο Τραμπ περιέγραψε ως επίδειξη ανεξάντλητης ισχύος αποδεικνύεται, στα ίδια τα λογιστικά του Πενταγώνου, μια σύγκρουση σπάνιων και ακριβών βλημάτων που κάποιος πρέπει να μετρήσει ένα προς ένα, από τη Γιανμπού ως την Ταϊβάν.