Δικαστικό χτύπημα στο CHP κοστίζει 8 δισ. δολάρια

Πτώση 6% στο χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης, ενεργοποίηση circuit breaker, λίρα κοντά στα 45,6 ανά δολάριο και κρατικές τράπεζες που έριξαν περίπου 8 δισ. δολάρια στην αγορά μέσα σε λίγες ώρες για να συγκρατήσουν το νόμισμα (WSAU/Reuters, Reuters/MarketScreener). Οι αγορές τιμολόγησαν τον πολιτικό σεισμό πριν στεγνώσει το μελάνι του Εφετείου της Άγκυρας. Στις 21 Μαΐου 2026, το 36ο Πολιτικό Τμήμα ακύρωσε ως «απόλυτα άκυρο» (mutlak butlan) το 38ο συνέδριο του CHP του Νοεμβρίου 2023, απομάκρυνε προσωρινά τον Οζγκιούρ Οζέλ και επανέφερε τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου στην ηγεσία (TRT Haber, Bianet).

Γιατί ο Οζέλ ήταν ο πραγματικός στόχος

Στις δημοτικές εκλογές της 31ης Μαρτίου 2024 το CHP πήρε 37,8% έναντι 35,5% του AKP, αύξησε τις επαρχίες που ελέγχει από 21 σε 35, ενώ το AKP κατέρρευσε από 39 σε 24. Ο Εκρέμ Ιμάμογλου ξανακέρδισε την Κωνσταντινούπολη με 51,1% και ο Μανσούρ Γιαβάς την Άγκυρα με 60,4% (Yeni Şafak). Για πρώτη φορά μετά από δύο δεκαετίες, η εθνική νίκη της αντιπολίτευσης φάνηκε εφικτή, όχι ευχή. Ο Οζέλ έδωσε στο τρίγωνο CHP-Κωνσταντινούπολης-Άγκυρας ένα ενοποιημένο κέντρο βάρους.

Ο Κιλιτσντάρογλου είναι το αντίθετο: ο ηγέτης που έχασε τις προεδρικές του 2023, επικεφαλής μιας 13ετίας χωρίς εθνική νίκη (TRT World). Η δικαστική του επαναφορά ξανανοίγει το ρήγμα «παλιών-νέων» στο κόμμα ακριβώς τη στιγμή που η αντιπολίτευση χρειάζεται ενιαίο μέτωπο (tr.euronews). Για τον Ερντογάν, αυτό δεν είναι παράπλευρη συνέπεια. Είναι το αποτέλεσμα.

Ο μηχανισμός: ακύρωση χωρίς απαγόρευση

Lawfare στο τουρκικό πλαίσιο σημαίνει χρήση τυπικά νόμιμων εργαλείων (δικαστηρίων, εισαγγελιών, εκλογικών κανόνων) για να περιοριστεί ο πολιτικός ανταγωνισμός χωρίς να απαγορευτεί ευθέως. Μετά το 2016 το μοτίβο επαναλαμβάνεται: κατηγορίες για τρομοκρατία ή «αλλοίωση διαδικασίας», καθαίρεση, διορισμένος επίτροπος (kayyum), μακρά διαδικαστική φθορά που παράγει πολιτικό αποτέλεσμα πριν από τελεσίδικη ποινική κρίση (Middle East Eye, The Star/Reuters).

Το μοντέλο δοκιμάστηκε πρώτα στους Κούρδους. Εκλεγμένοι δήμαρχοι του DEM αντικαταστάθηκαν με κυβερνητικούς επιτρόπους, ο Ιμάμογλου αντιμετωπίζει πολλαπλές ποινικές υποθέσεις (To Brief), και τώρα η ίδια λογική φτάνει στον ίδιο τον πυρήνα της κεμαλικής αντιπολίτευσης. Ένα δικαστήριο, όχι μια κάλπη, ξηλώνει την ηγεσία του ιστορικότερου τουρκικού κόμματος. Η κυβέρνηση απαντά ότι το δικαστήριο προστατεύει τη βούληση των συνέδρων και ότι οι καταγγελίες ήρθαν από εσωκομματικές πηγές (Daily Sabah).

Η αγορά διαβάζει τον μηχανισμό χωρίς διπλωματικά φίλτρα. Ο τραπεζικός δείκτης έχασε 8,6%, τα κρατικά ευρωομόλογα υποχώρησαν έως 1,2 σεντ, και το 5ετές CDS της Τουρκίας εκτοξεύτηκε στις 250-253 μονάδες βάσης με ενδοημερήσιο peak γύρω στις 261bp (Dünya, BirGün). Όταν τα δικαστήρια αναδιατάσσουν την αντιπολίτευση μέσα σε ένα 24ωρο, οι επενδυτές μεταφράζουν: θεσμικός κίνδυνος, διαδηλώσεις, πίεση στη λίρα, ανάγκη για πιο σκληρή νομισματική πολιτική σε μια οικονομία που ήδη παλεύει με πληθωρισμό.

Η Αθήνα παρακολουθεί τη σταδιακή εξαφάνιση των εσωτερικών φρένων του Ερντογάν. Ένα στριμωγμένο CHP, με την ηγεσία του εξαρτημένη από δικαστική απόφαση, έχει κάθε λόγο να υιοθετήσει σκληρότερη εθνικιστική ρητορική για ΑΟΖ και Αιγαίο, προσπαθώντας να αποδείξει ότι δεν είναι «ελεγχόμενη αντιπολίτευση». Η πίεση αυτή ήδη υπάρχει από κεμαλικά στελέχη που ζητούν επιτάχυνση του νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα» (To Brief). Όσο για τη δυτική αντίδραση, παραμένει σε επίπεδο ανακοίνωσης. Η ΕΕ εξέφρασε ανησυχία για το κράτος δικαίου (European Commission), αλλά η Τουρκία παραμένει απαραίτητη για τη Μαύρη Θάλασσα, το ΝΑΤΟ και τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών. Αυτή η εξάρτηση είναι η ασπίδα του Ερντογάν.

Οι επόμενες 14 ημέρες είναι το πραγματικό πεδίο μάχης. Ο Yargıtay, το Ανώτατο Ακυρωτικό, έχει προθεσμία δύο εβδομάδων για να αποφανθεί επί της προσφυγής (Hürriyet Daily News). Σε αυτό το παράθυρο, ο Κιλιτσντάρογλου θα προσπαθήσει να εδραιωθεί στα γραφεία του CHP, ο Οζέλ να κρατήσει το κόμμα στους δρόμους, και οι κρατικές τράπεζες θα συνεχίσουν να ξοδεύουν συνάλλαγμα για να κρατήσουν τη λίρα όρθια. Τρία ταυτόχρονα ταμπλό, μία απόφαση που θα δείξει αν το Εφετείο της Άγκυρας έγραψε το τελευταίο κεφάλαιο ή μόνο τον πρόλογο.