AI γίγαντες: 662 δισ. δολάρια σε μισθώσεις που δεν ξεκίνησαν

Πέντε αμερικανικοί κολοσσοί, η Microsoft, η Meta, η Amazon, η Alphabet και η Oracle, έχουν βάλει την υπογραφή τους σε συμβόλαια μίσθωσης για data centers που δεν τους έχουν καν παραδοθεί ακόμη. Στο τέλος του 2025 οι συνολικές μελλοντικές μισθωτικές τους δεσμεύσεις έφταναν τα 969 δισ. δολάρια, από τα οποία τα 662 δισ. αφορούσαν μισθώσεις που είχαν κλείσει αλλά δεν είχαν αρχίσει να «τρέχουν» (Moody's, Fortune). Αυτό είναι το πραγματικό χρηματοοικονομικό στοίχημα πίσω από την κούρσα των υποδομών, πέρα από το πρόβλημα της ενεργειακής τροφοδοσίας που ήδη καλύψαμε (To Brief).

Η διάκριση φαίνεται λογιστική λεπτομέρεια, αλλά αλλάζει όλη την ανάγνωση. Μια μίσθωση «αρχίζει» όταν το κτίριο ή ο χώρος παραδίδεται προς χρήση. Μέχρι τότε, το data center χτίζεται και η υπογεγραμμένη συμφωνία δεν περνά ως υποχρέωση στον ισολογισμό, εμφανίζεται μόνο σε μια υποσημείωση (Reuters). Δεν πρόκειται λοιπόν για «κρυφό τρισεκατομμύριο χρέους». Πρόκειται για κάτι πιο συγκεκριμένο: σταθερές πληρωμές που θα τρέχουν για δεκαετίες, κλειδωμένες σήμερα, αλλά όχι κεφάλαιο που έχει ήδη δαπανηθεί. Είναι σαν να υπογράφεις ενοικιαστήριο εικοσαετίας για ένα κατάστημα που ακόμη χτίζεται: δεν πληρώνεις τώρα, αλλά έχεις δεσμευτεί για ένα ποσό που θα το βγάζεις κάθε μήνα, ό,τι κι αν γίνει με τον τζίρο σου.

Η Meta δείχνει καθαρότερα την κλίμακα. Στο τελευταίο της τρίμηνο, που έληξε στις 30 Ιουνίου 2026, ανέφερε 278,99 δισ. δολάρια σε μισθώσεις που δεν έχουν αρχίσει, για data centers και δικτυακή υποδομή που θα τεθούν σε λειτουργία από φέτος έως το 2036, με διάρκειες που φτάνουν τα 30 χρόνια (SEC). Οι ευρύτερες μη ακυρώσιμες συμβατικές της δεσμεύσεις έφταναν τα 349,31 δισ., κυρίως για cloud χωρητικότητα, servers και υποδομή (Business Insider). Το πιο αιχμηρό σημείο είναι το εγχείρημα στη Λουιζιάνα: η Meta έχει δώσει εγγύηση υπολειμματικής αξίας με όριο περίπου 28 δισ., δηλαδή αναλαμβάνει μέρος του κινδύνου αν οι εγκαταστάσεις αξίζουν λιγότερο στο μέλλον. Λέει ότι τέτοιες πληρωμές «δεν είναι πιθανές», γι' αυτό δεν έχει καταγράψει υποχρέωση, αλλά το ρίσκο μένει στο τραπέζι.

Δεν είναι μόνη. Οι μη αρχισμένες μισθώσεις της Microsoft άγγιζαν τα 329,1 δισ., της Oracle τα 260 δισ., της Amazon τα 106 δισ. και της Alphabet τα 85 δισ. (Yahoo Finance).

Κυκλοφορεί και ένα ενιαίο νούμερο, 1,09 τρισ. δολάρια, που όμως θέλει επιφύλαξη. Δεν υπάρχει δημόσια αναλυτική συμφιλίωση που να δείχνει ότι μετρά το ίδιο πράγμα, την ίδια ημερομηνία, με τη βάση της Moody's. Πιθανότατα αναμειγνύει μισθώσεις, κεφαλαιουχικές δαπάνες και άλλες υποχρεώσεις διαφορετικών περιόδων, οπότε δεν είναι ασφαλές να μπει δίπλα στα 662 δισ. σαν να είναι το ίδιο μέγεθος.

Το ερώτημα δεν είναι αν οι εταιρείες χρεοκοπούν, δεν χρεοκοπούν. Η ίδια η Moody's ξεχωρίζει τη Microsoft, την Alphabet, την Amazon και τη Meta ως από τους ισχυρότερους εταιρικούς δανειολήπτες στον κόσμο (CNBC). Έχουν τα μετρητά και τη ρευστότητα να «αγοράσουν χρόνο» δύο έως τέσσερα χρόνια. Το πρόβλημα είναι ότι οι δεσμεύσεις είναι άκαμπτες ενώ τα έσοδα από την AI παραμένουν αβέβαια. Η BIS περιγράφει τις δομές μέσω κοινοπραξιών και μισθώσεων ως μορφή «σκιώδους δανεισμού», δηλαδή δανεισμού που δεν εμφανίζεται στον ισολογισμό, όπου η υποχρέωση μένει αλλά το χρέος βγαίνει απ' έξω (BIS). Η S&P προειδοποιεί ότι αν οι υποσχέσεις της AI ξεθωριάσουν, ο κίνδυνος θα φανεί σε υπερκατασκευή, χαμηλότερες υπολειμματικές αξίες και ταχεία τεχνολογική απαξίωση (S&P).

Για την Ευρώπη και την Ελλάδα η σύνδεση είναι έμμεση αλλά υπαρκτή: αν το αμερικανικό στοίχημα περάσει από αφήγημα ανάπτυξης σε πιστωτική πίεση, θα το νιώσουμε μέσω ακριβότερου χρήματος και πιο επιλεκτικής πίστωσης, όχι μέσω κάποιου άμεσου λογαριασμού. Η ίδια η ΕΚΤ σημειώνει ότι η άμεση έκθεση της ευρωζώνης στο private credit είναι περιορισμένη (ECB).

Στο τέλος, όλα αυτά τα συμβόλαια είναι ένα στοίχημα ότι οι μηχανές AI θα βγάλουν, χρόνο με τον χρόνο, αρκετά έσοδα ώστε να δικαιολογήσουν πληρωμές που έχουν ήδη υπογραφεί για την επόμενη δεκαετία. Οι υπογραφές μπήκαν. Τα έσοδα είναι που μένει να αποδειχθούν.