ΟΠΕΚΕΠΕ: Τρεις προφυλακίσεις, στο αρχείο οι βουλευτές

Στις 2 Ιουνίου ολοκληρώθηκαν οι απολογίες των τελευταίων 7 από τους 17 κατηγορούμενους του σκέλους της Βόρειας Ελλάδας, ενός κυκλώματος που η δικογραφία συνδέει με ζημία άνω των 4,5 εκατ. ευρώ από παράνομες επιδοτήσεις (Ethnos). Τρεις άνδρες που η δικογραφία περιγράφει ως αρχηγούς κρίθηκαν προσωρινά κρατούμενοι, τρεις γυναίκες τέθηκαν σε κατ’ οίκον περιορισμό και ένας ακόμη αφέθηκε ελεύθερος με περιοριστικούς όρους (News247, LiFO). Οι κατηγορίες είναι βαριές: διεύθυνση και ένταξη σε εγκληματική οργάνωση, απάτη σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ άνω των 120.000 ευρώ, συνέργεια και νομιμοποίηση εσόδων (Protothema).

Λίγες ώρες νωρίτερα, η Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών κινήθηκε προς την αντίθετη κατεύθυνση για άλλο σκέλος της ίδιας υπόθεσης (To Brief). Εισηγήθηκε να μπει στο αρχείο η δικογραφία για τους βουλευτές της ΝΔ Χαράλαμπο Αθανασίου και Τάσο Χατζηβασιλείου, καθώς και για τον πρώην πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ Δημήτρη Μελά (Enikos · Protothema). Το αδίκημα εδώ ήταν εθνικό: ηθική αυτουργία σε παράβαση καθήκοντος για τους δύο βουλευτές, φυσική αυτουργία για τον Μελά (News247).

Ποιος ερευνά τι

Οι απολογίες στον Βορρά δεν έγιναν σε εθνικό επίπεδο, αλλά ενώπιον Ευρωπαίου ανακριτή, με εμπλοκή εντεταλμένου Ευρωπαίου εισαγγελέα. Το σκέλος αυτό ανήκει στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), τον θεσμό που έχει αρμοδιότητα για αδικήματα τα οποία θίγουν τον προϋπολογισμό της ΕΕ: απάτη με κοινοτικές επιδοτήσεις, διαφθορά γύρω από ενωσιακούς πόρους και το συναφές ξέπλυμα (EUR-Lex). Στην Ελλάδα δουλεύει μέσω των Ελλήνων Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων.

Η αρχειοθέτηση αφορά εντελώς διαφορετικό πεδίο. Δεν εξετάζει απάτη με ευρωπαϊκά κονδύλια, που μένει στην EPPO, αλλά το αν πολιτικά πρόσωπα παρέβησαν το καθήκον τους, αδίκημα της ελληνικής δικαιοσύνης. Η μία διαδικασία δεν αγγίζει την άλλη. Και η εισήγηση των Πρωτοδικών δεν είναι καν οριστική: την τελική κρίση θα την κάνει η Εισαγγελία Εφετών Αθηνών (SKAI).

Τι μένει ανοιχτό

Η ΝΔ και οι δύο βουλευτές κερδίζουν από τη στενή ανάγνωση, ότι το συγκεκριμένο σκέλος δεν τεκμηριώθηκε. Όμως η εικόνα του «η υπόθεση ξεφουσκώνει» προσκρούει στο γεγονός ότι, ταυτόχρονα, τρέχει κακουργηματική δικογραφία με 17 κατηγορούμενους, τρεις προφυλακίσεις και κατηγορίες για εγκληματική οργάνωση (Iefimerida). Για τα πολιτικά πρόσωπα, άλλωστε, υπάρχουν και τα ελληνικά φίλτρα της βουλευτικής ασυλίας (άρθρο 62) και της ευθύνης υπουργών (άρθρο 86), που λειτουργούν ανεξάρτητα από κάθε εισαγγελική κρίση (Hellenic Parliament).

Το επίσημο σκεπτικό λείπει ακόμη. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί η πλήρης εισαγγελική διάταξη για Αθανασίου και Χατζηβασιλείου, ούτε το διαβιβαστικό των Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων, ούτε η αιτιολογία με την οποία κρίθηκε ότι δεν προκύπτουν επαρκείς ενδείξεις. Παράλληλα λείπει το ηλεκτρονικό ίχνος ελέγχου των πληρωμών: τα αρχεία καταγραφής του συστήματος, οι γεωχωρικοί έλεγχοι, οι εγκρίσεις και οι τυχόν χειροκίνητες παρακάμψεις. Χωρίς αυτά δεν ξεχωρίζει αν το πρόβλημα ήταν κενό του συστήματος, ανθρώπινο λάθος ή συνειδητή παράκαμψη από συγκεκριμένους κόμβους. Η Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού (CONT) του Ευρωκοινοβουλίου, που επισκέφθηκε την Αθήνα, μίλησε ήδη για ανάγκη διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και διαφάνειας στους ελέγχους (Euronews).