Ρεύμα 30% φθηνότερο: στόχος μέσης τιμής, όχι έκπτωση

Η κυβέρνηση υποσχέθηκε φθηνότερο ρεύμα και τώρα έβαλε αριθμούς: το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) παρουσίασε σχέδιο περίπου 5 δισ. ευρώ με στόχο να πέσει η μέση λιανική τιμή του ρεύματος κατά 30% ως το 2029. Για ένα νοικοκυριό που καίει 400 κιλοβατώρες τον μήνα, όμως, το μόνο μέτρο που έχει ήδη ποσό και ημερομηνία αποφέρει περίπου 1,38 ευρώ τον μήνα.

Πρόκειται για τη μείωση κατά 50% των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, μιας ρυθμιζόμενης χρέωσης που πληρώνουμε όλοι μέσα στον λογαριασμό, στο πρώτο κλιμάκιο κατανάλωσης από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η χρέωση πέφτει από 0,69 σε 0,345 λεπτά την κιλοβατώρα, δηλαδή για 400 κιλοβατώρες τον μήνα εξοικονομεί 1,38 ευρώ, ή 16,56 ευρώ τον χρόνο, πριν από τον ΦΠΑ (Powergame, Euro2day).

Στην 90ή ΔΕΘ ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξήγγειλε τη μείωση. Στις 8 Σεπτεμβρίου ο υπουργός Σταύρος Παπασταύρου και ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος την εξειδίκευσαν σε έξι άξονες, από τις ανανεώσιμες πηγές και την αποθήκευση ως τον περιορισμό των ρευματοκλοπών (Newsit, The TOC). Σε συνέχεια της εξαγγελίας στη Θεσσαλονίκη (To Brief), το κρίσιμο είναι τι από όλα αυτά εγγυάται η κυβέρνηση.

Μέση τιμή, όχι έκπτωση

Ο στόχος αφορά τη μέση λιανική τιμή, από 237,8 σε περίπου 166 ευρώ ανά μεγαβατώρα, όχι υποχρεωτική έκπτωση 30% σε κάθε σύμβαση (ΟΤ). Μια μεγαβατώρα ισούται με 1.000 κιλοβατώρες, άρα ο μέσος όρος πάει από 23,78 σε περίπου 16,65 λεπτά την κιλοβατώρα. Ο δικός σου λογαριασμός, όμως, κινείται από άλλα μεγέθη: κατανάλωση, τιμολόγιο, πάγια και επιμέρους χρεώσεις.

Ακόμη και η αφετηρία της σύγκρισης είναι ανοιχτή. Ο Οικονομικός Ταχυδρόμος και το BusinessDaily τοποθετούν τα 237,8 ευρώ στο β΄ εξάμηνο του 2025, ο Euro2day στο α΄ εξάμηνο του 2026 (BusinessDaily, Euro2day).

Ποιος βλέπει όφελος και πότε

Ούτε τα 5 δισ. είναι ένα καινούριο κονδύλι. Συναθροίζουν περίπου 2,1 δισ. από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, 2,3 δισ. από το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων και 600 εκατ. μέσω της ρήτρας διαφυγής, δηλαδή της δημοσιονομικής ευελιξίας που επιτρέπουν προσωρινά οι Βρυξέλλες (iefimerida, Θριάσιο). Μεγάλο μέρος προέρχεται από σχεδιασμούς που είχαν ήδη εγκριθεί: το Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο των 4,77 δισ. ευρώ πήρε το πράσινο φως από την Κομισιόν τον Αύγουστο (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, To Brief). Τα 1,7 δισ. για ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών είναι κομμάτι εκείνου του ταμείου, όχι νέο χρήμα από πάνω.

Το κρίσιμο είναι πού πάνε αυτά τα ευρώ: τα περισσότερα δεν κατεβάζουν την τιμή της κιλοβατώρας, μειώνουν την κατανάλωση όσων τα λάβουν. Τα 1,7 δισ. χρηματοδοτούν ανακαινίσεις σε περίπου 62.000 κατοικίες, αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες (Liberal). Ένα σπίτι που μονώνεται αγοράζει λιγότερες κιλοβατώρες, αλλά η τιμή της καθεμιάς δεν αλλάζει, και ο ενοικιαστής εκτός προγράμματος δεν βλέπει τίποτα.

Άλλες παρεμβάσεις αποδίδουν σε βάθος χρόνου. Οι μπαταρίες αποθήκευσης χρηματοδοτούνται με 600 εκατ., 400 εκατ. από το Ταμείο Ανάκαμψης και 200 εκατ. από τη ρήτρα διαφυγής (τα οποία μετρήθηκαν ήδη παραπάνω και δεν προστίθενται δεύτερη φορά), και τοποθετούνται στα έτη 2027-2028. Από τα 2,3 δισ. του Ταμείου Νήσων, περίπου 1,1 δισ. πάνε σε διασυνδέσεις που περιορίζουν την εξάρτηση των νησιών από ακριβή τοπική παραγωγή (Ημερησία).

Ο Παπασταύρου έχει ένα σημείο: σε ώρες υψηλής παραγωγής από ανανεώσιμες η χονδρεμπορική τιμή έπεφτε γύρω στα 73 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι περίπου 101 ευρώ κατά μέσο όρο μέσα στο 2026 (ΟΤ). Περισσότερη πράσινη ενέργεια και αποθήκευση σημαίνει λιγότερο ακριβό αέριο να ορίζει την τιμή. Το ίδιο σχέδιο, όμως, φέρνει και αντίρροπες πιέσεις: οι επενδύσεις στα δίκτυα μπορούν να ανακτηθούν μέσα από ρυθμιζόμενες χρεώσεις στον ίδιο λογαριασμό, αν και συγκεκριμένη αύξηση δεν έχει προσδιοριστεί (Powergame).

Ο Παπασταύρου χαρακτήρισε τον στόχο «καθαρό, μετρήσιμο, συγκεκριμένο» (The TOC) και επέμεινε ότι πρόκειται για μόνιμες αλλαγές, όχι επίδομα. Ο Τσάφος απέδωσε στις ρευματοκλοπές κόστος περίπου 450 εκατ. ευρώ τον χρόνο, μια κυβερνητική εκτίμηση που δεν σημαίνει ότι το ποσό έχει ήδη ανακτηθεί (ΣΚΑΪ).

Ο λογαριασμός, λοιπόν, χωρίζεται σε τρία. Το βέβαιο όφελος είναι περίπου 1,38 ευρώ τον μήνα από το 2027. Το δυνητικό όφελος, φθηνότερη χονδρική και λιγότερες κιλοβατώρες, υπάρχει, αλλά φτάνει σε βάθος χρόνου και μόνο σε όσους μπουν στα προγράμματα. Και η άγνωστη μεταβλητή είναι η ίδια η χρηματοδότηση: το ΥΠΕΝ δεν έδειξε πόσα από τα 5 δισ. είναι ήδη δεσμευμένα και πόσα καινούρια, ούτε πόσο ρίχνει την τιμή η κάθε παρέμβαση. Μέχρι να δημοσιευτεί αυτός ο πίνακας, η υπόσχεση θα κρίνεται με τα μεγέθη που την κάνουν «μετρήσιμη»: συγκρίσιμη μέση τιμή, μεταβολή των επιμέρους χρεώσεων, ολοκληρωμένα έργα και μετρημένη εξοικονόμηση των δικαιούχων. Κανένα δεν παρουσιάστηκε στις 8 Σεπτεμβρίου.