SpaceX: Ιστορική IPO με άντληση 75 δισ. δολαρίων και αποτίμηση 1,8 τρισ. – ντεμπούτο σήμερα στο Nasdaq

Η SpaceX τιμολόγησε την αρχική δημόσια προσφορά της: 555,6 εκατ. μετοχές Class A στα 135 δολάρια η καθεμία. Η άντληση φτάνει τα 75 δισ. δολάρια και η αποτίμηση τα 1,8 τρισ. δολάρια, με τη διαπραγμάτευση να ξεκινά σήμερα, 12 Ιουνίου 2026, στο Nasdaq με σύμβολο SPCX (SpaceX). Πρακτικά, η εταιρεία του Έλον Μασκ μόλις κατέρριψε το ρεκόρ της Saudi Aramco, που το 2019 είχε αντλήσει 25,6 δισ. δολάρια: η SpaceX βγάζει περίπου 2,5 με 3 φορές περισσότερα κεφάλαια (Legal Clarity, TechCrunch). Αν ασκηθεί πλήρως και το λεγόμενο greenshoe (δικαίωμα των αναδόχων να πουλήσουν έως 83,3 εκατ. επιπλέον μετοχές), η συνολική άντληση μπορεί να φτάσει τα 86,25 δισ. δολάρια (StreetInsider).

Αλλά δύο στοιχεία αλλάζουν εντελώς την εικόνα: ποιος ελέγχει την εταιρεία και από πού βγαίνουν πραγματικά τα λεφτά.

Τεράστια κεφάλαια, σχεδόν μηδενικός έλεγχος για τους νέους μετόχους

Η προσφορά είναι all-primary. Δηλαδή η SpaceX εκδίδει νέες μετοχές και τα 75 δισ. δολάρια μπαίνουν στο ταμείο της εταιρείας, όχι στην τσέπη του Μασκ ή των παλιών επενδυτών (Reuters via The Star). Η άντληση γίνεται εν μέσω πιέσεων στην Tesla, καθιστώντας την IPO βασική πηγή νέων κεφαλαίων για το ευρύτερο οικοσύστημα του Μασκ. Όμως αυτό που πουλιέται στο κοινό είναι ένα πολύ μικρό κομμάτι: το αρχικό free float (οι μετοχές που κυκλοφορούν ελεύθερα) είναι μόλις περίπου 4% της εταιρείας πριν το greenshoe.

Ο λόγος βρίσκεται στη δομή δύο κατηγοριών μετοχών. Οι Class A που αγοράζει η αγορά δίνουν μία ψήφο· οι Class B που κρατά ο Μασκ δίνουν δέκα. Έτσι, μετά την εισαγωγή, ο Μασκ διατηρεί περίπου 82,4% της συνολικής ψηφοφορικής δύναμης (Fidelity prospectus, CNBC). Ο δημόσιος επενδυτής αγοράζει οικονομική έκθεση, όχι λόγο στις αποφάσεις. Ο ίδιος ο Μασκ δεσμεύεται με 366ήμερο lock-up, μεγαλύτερο από το συνηθισμένο, ενώ άλλοι insiders αποκτούν ρευστότητα σταδιακά μέσω κλιμακωτών αποδεσμεύσεων (Morningstar).

Το Starlink πληρώνει, το AI καίει

Η αγορά δεν τιμολογεί μια διαστημική εταιρεία. Τιμολογεί τρεις επιχειρήσεις μαζί. Το 2025, ο ενοποιημένος όμιλος (περιλαμβάνει και το xAI) είχε έσοδα 18,7 δισ. δολάρια και καθαρή ζημία 4,9 δισ. δολάρια (TECHi, SatNews).

Η κερδοφορία προέρχεται ουσιαστικά μόνο από ένα σημείο. Το Starlink (συνδεσιμότητα) έφερε 11,387 δισ. δολάρια έσοδα και 4,423 δισ. λειτουργικά κέρδη. Αντίθετα, το διαστημικό κομμάτι έγραψε λειτουργική ζημία 657 εκατ., ενώ το AI segment, με έσοδα 3,2 δισ., έβγαλε λειτουργική ζημία 6,355 δισ. δολάρια (Yahoo Finance). Το xAI κατάπιε 12,7 δισ. δολάρια κεφαλαιουχικών δαπανών μέσα στο 2025, και άλλα 7,7 δισ. μόνο στο πρώτο τρίμηνο του 2026 (TechCrunch). Στα έγγραφα, η πρώτη χρήση των κεφαλαίων είναι η «επέκταση της υποδομής AI compute» (Business Insider).

Με άλλα λόγια, οι κερδοφόροι δορυφόροι χρηματοδοτούν τα ακριβά στοιχήματα του Μασκ στην τεχνητή νοημοσύνη. Στα 1,8 τρισ., η αγορά πληρώνει περίπου 95 φορές τα έσοδα του 2025. Ο Aswath Damodaran, καθηγητής αποτιμήσεων, υπολόγισε δίκαιη αξία γύρω στα 1,25-1,3 τρισ., ενώ η Morningstar κατέβηκε ως τα 780 δισ. (Damodaran, Morningstar). Η τιμή του ταμπλό θα φανεί μόνο όταν αρχίσουν οι πρώτες συναλλαγές.

Η παγίδα των μικρών επενδυτών

Υπάρχει και μια κατηγορία ανθρώπων που μπήκε στη SpaceX πριν την εισαγωγή και τώρα δεν ξέρει με ακρίβεια τι κατέχει. Πρόκειται για επενδυτές που αγόρασαν μέσω SPVs (ενδιάμεσων εταιρικών οχημάτων που κρατούν τις μετοχές αντί για τον ίδιο τον επενδυτή). Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, σε ορισμένες περιπτώσεις οι αλυσίδες περνούν από έως και πέντε μεσάζοντες, και πολλοί επενδυτές βλέπουν μόνο το αμέσως από πάνω στρώμα, χωρίς να γνωρίζουν αν στην κορυφή της δομής υπάρχουν πράγματι οι μετοχές που νομίζουν ότι χρηματοδοτούν (Economic Times). Αυτό μένει ισχυρισμός της αγοράς, όχι παραδοχή της SpaceX ή της SEC.

Για τον Έλληνα αναγνώστη, η άμεση επίπτωση είναι περιορισμένη: η ευρωπαϊκή λιανική προσφορά αφορούσε χώρες όπως Γερμανία και Γαλλία, όχι την Ελλάδα, οπότε η έκθεση θα έρθει κυρίως μέσω broker μετά το άνοιγμα (Yahoo Finance). Το βαθύτερο διακύβευμα είναι στρατηγικό: μια ιδιωτική αμερικανική υποδομή συνδεσιμότητας μόλις θωρακίστηκε χρηματοοικονομικά, ενώ η ευρωπαϊκή απάντηση, το IRIS², δεν δίνει πρώτες υπηρεσίες πριν το 2030 (ESA). Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι απλό: όταν τα κερδοφόρα κομμάτια χρηματοδοτούν τα ζημιογόνα και ένας άνθρωπος κρατά το 82% των ψήφων, τι ακριβώς αγόρασε η αγορά;