Άργος: 13 κάλυκες, ένας 20χρονος και κανένα πρωτόκολλο

Δεκατρείς κάλυκες βρέθηκαν στο σημείο όπου, το βράδυ της 8ης Ιουλίου, δύο αστυνομικοί της ΟΠΚΕ πυροβόλησαν έναν 20χρονο στο κεφάλι μετά από καταδίωξη στο Άργος (SKAI). Ο νεαρός νοσηλεύεται σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση στη ΜΕΘ του ΚΑΤ, με προηγούμενες αναφορές από το Θριάσιο να μιλούν για εγκεφαλικό θάνατο (Enikos). Οι δύο αστυνομικοί λαμβάνουν διαδοχικές προθεσμίες για να απολογηθούν για απόπειρα ανθρωποκτονίας με ενδεχόμενο δόλο (SDNA). Πίσω από τη δικογραφία, η υπόθεση έχει αλλάξει χαρακτήρα: το ερώτημα δεν είναι πια μόνο αν οι βολές ήταν νόμιμες, αλλά ποιον είχαν απέναντί τους.

Η επίσημη αστυνομική εκδοχή είναι καθαρή και τυπική. Ο οδηγός δεν συμμορφώθηκε σε σήμα ελέγχου, ανέπτυξε ταχύτητα, επιχείρησε εμβολισμούς και μετά διέφυγε πεζός σκαρφαλώνοντας σε μαντρότοιχο (CNN Greece). Μια «μη συμμόρφωση», δηλαδή, που μεταφράστηκε σε επικινδυνότητα. Απέναντι σε αυτή την αφήγηση στέκεται η μητέρα του, που δηλώνει δημόσια ότι ο γιος της είναι στο φάσμα του αυτισμού με ποσοστό αναπηρίας 89% (Ethnos). Και προχωρά παραπέρα: υποστηρίζει ότι ο νεαρός δεν σταμάτησε γιατί σε προηγούμενο περιστατικό, το 2025, αστυνομικοί «τον βασάνισαν πολλές ώρες, τον χτύπησαν» (Star).

Κρίσιμη λεπτομέρεια: και οι δύο πληροφορίες παραμένουν χωρίς δημόσιο έγγραφο. Ούτε απόφαση ΚΕΠΑ για το 89%, ούτε δικογραφία για την κακοποίηση του 2025. Είναι, προς το παρόν, καταγγελίες της οικογένειας, όπως σημειώνουν και τα ίδια τα μέσα που τις μεταδίδουν (Newsbeast). Αλλά ακόμη κι έτσι, ανοίγουν ένα ερώτημα που η επίσημη εκδοχή δεν αγγίζει καν: τι σημαίνει «δεν συμμορφώθηκε» όταν ο άνθρωπος απέναντι μπορεί να αντιλαμβάνεται μια αστυνομική επαφή ως απειλή και όχι ως εντολή;

Το τεστ αλλάζει τη στιγμή που ο 20χρονος βγαίνει από το αυτοκίνητο

Νομικά, η ουσία της υπόθεσης δεν είναι η καταδίωξη συνολικά. Είναι η στιγμή της βολής. Ο Ν.3169/2003 αντιμετωπίζει το πυροβόλο ως έσχατο μέσο, με φίλτρα αναγκαιότητας και αναλογικότητας (policenet.gr). Το άρθρο 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου πάει ένα βήμα πιο πέρα: επιτρέπει δυνητικά θανατηφόρα κρατική βία μόνο όταν είναι «απολύτως αναγκαία» (ECHR).

Από τη στιγμή που ο 20χρονος είχε εγκαταλείψει το όχημα και διέφευγε πεζός, το επιχείρημα του «κινδύνου από το αυτοκίνητο» παύει να αρκεί. Η απλή φυγή δεν στοιχειοθετεί δικαίωμα χρήσης όπλου. Χρειάζεται άμεση, συγκεκριμένη απειλή ζωής εκείνη τη στιγμή, κάτι που μόνο η βαλλιστική και η ιατροδικαστική μπορούν να κρίνουν, καθώς η υπερασπιστική γραμμή μιλά για προειδοποιητικές βολές και πιθανό εξοστρακισμό (ProtoThema).

Αν στο τραπέζι μπει και η ευαλωτότητα, το κατώφλι δεν χαλαρώνει, ανεβαίνει. Η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες επιβάλλει στο κράτος να μην ερμηνεύει αυτόματα την απορρύθμιση, τη σύγχυση ή τη μη συμμόρφωση ενός ατόμου ως επιθετικότητα (CRPD). Όταν οι αρχές ξέρουν ή όφειλαν να αντιληφθούν ότι έχουν απέναντί τους νευροδιαφορετικό πρόσωπο, απαιτούνται πιο καθαρές εντολές, περισσότερος χρόνος ανταπόκρισης και προτεραιότητα στην αποκλιμάκωση (OHCHR).

Και εδώ φτάνουμε στο πιο σκληρό εύρημα. Δεν εντοπίζεται δημόσια κανένα ειδικό πρωτόκολλο, εγκύκλιος ή εκπαιδευτικό εγχειρίδιο της ΕΛ.ΑΣ. ή της ΟΠΚΕ για επαφή, έλεγχο ή αποκλιμάκωση απέναντι σε άτομα με αυτισμό, νοητική αναπηρία ή ψυχοκοινωνική ευαλωτότητα. Το Προεδρικό Διάταγμα 12/2014, που ορίζει την ΟΠΚΕ, μιλά για πρόληψη και καταστολή εγκληματικότητας, χωρίς λέξη για αναπηρία ή κρίσεις ψυχικής υγείας (ΠΔ 12/2014). Αυτό δεν αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει καμία εσωτερική οδηγία. Σημαίνει όμως ότι δεν υπάρχει δημόσια ελέγξιμος πήχης πάνω στον οποίο να κριθεί η συμπεριφορά των αστυνομικών.

Ελλείψει ειδικού πρωτοκόλλου, η αξιολόγηση της βολής περνά αποκλειστικά από τα γενικά αποδεικτικά μέσα. Γι' αυτό και η Ένορκη Διοικητική Εξέταση δεν κλείνει την υπόθεση, όπως έχει φανεί ήδη σε αυτό το νήμα (To Brief). Χρειάζεται βαλλιστική, ιατροδικαστική, ασύρματοι, κάμερες σώματος και αλυσίδα εντολών, με τον Συνήγορο του Πολίτη ως Εθνικό Μηχανισμό Διερεύνησης Αυθαιρεσίας να ελέγχει αν η διοικητική έρευνα στέκει (Συνήγορος του Πολίτη). Το κράτος έχει γράψει νόμο για το πότε ρίχνει ένας αστυνομικός. Δεν έχει γράψει τι κάνει όταν απέναντι τρέχει κάποιος που δεν καταλαβαίνει τη λέξη «σταμάτα».