Εκεχειρία ΗΠΑ-Ιράν: Η διορία της 1ης Μαΐου και η πίεση στην Αθήνα

Πίσω από την παράταση εκεχειρίας που ανακοινώθηκε «αορίστου χρόνου» (To Brief), εκτυλίσσεται αγώνας δρόμου με δύο χρονόμετρα. Το ένα χτυπάει στην Ουάσιγκτον, το άλλο στην Τεχεράνη. Και κανένα από τα δύο δεν ευνοεί τη συμφωνία που απαιτεί ο Ντόναλντ Τραμπ.

Η εξουσιοδότηση πολέμου που κοινοποίησε στο Κογκρέσο λήγει γύρω στις 1 Μαΐου (NDTV). Το τελευταίο ψήφισμα παύσης εχθροπραξιών απορρίφθηκε στη Γερουσία μόλις 46-51. Χωρίς νέο AUMF ή συμφωνία-πλαίσιο μέχρι τότε, ο αποκλεισμός χάνει νομικό έρεισμα. Αυτό εξηγεί γιατί ο Τραμπ κράτησε την παύση βομβαρδισμών ανοιχτή, αλλά διατήρησε τον οικονομικό στραγγαλισμό σε πλήρη ισχύ: 500 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα για το Ιράν (Economic Times), με τη ροή στα Στενά να έχει πέσει στο 2% του κανονικού της (Reuters/Journal Record).

Η απαίτηση Τραμπ για «ενιαία ειρηνευτική πρόταση» στοχεύει ακριβώς στο εσωτερικό ρήγμα της Τεχεράνης. Ο πρόεδρος Πεζεσκιάν θέλει συμφωνία. Οι Φρουροί της Επανάστασης όχι. Και η πολιτική ηγεσία δεν ελέγχει τους Φρουρούς. Όταν ο ΥΠΕΞ Αραγτσί ανακοίνωσε στις 17 Απριλίου ελεύθερη διέλευση στον Ορμούζ, το IRGC έκλεισε τα Στενά ώρες αργότερα. Το Ινστιτούτο Μελέτης Πολέμου κατέγραψε τη μεταβολή ρητά: «το IRGC ανέλαβε τον έλεγχο των αποφάσεων αντί των πολιτικών αξιωματούχων» (ISW). Ο ίδιος ο Πεζεσκιάν κατηγόρησε δημοσίως τον διοικητή των IRGC Αχμάντ Βαχίντι ότι «κατέστρεψε κάθε ευκαιρία εκεχειρίας» (Iran International). Κάθε υπογραφή της κυβέρνησης χωρίς έγκριση των Φρουρών δεν εκτελείται στο πεδίο.

Για την Αθήνα, η παράταση σημαίνει διπλή πίεση. Το USS Gerald R. Ford, το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο του κόσμου, παραμένει στη Σούδα μετά τα πλήγματα στο Ιράν, μετατρέποντας την Κρήτη σε κέντρο αμερικανικών επιχειρήσεων στην περιοχή. Παράλληλα, ο Εμανουέλ Μακρόν κατεβαίνει στην Αθήνα στις 24-25 Απριλίου με ευρωπαϊκή πρόταση για το Ορμούζ που απαιτεί ενεργητική συμμετοχή. Η ελληνική διπλωματία πιέζεται να κινηθεί ταυτόχρονα σε δύο τροχιές που αποκλίνουν.

Τα συμβόλαια Δεκεμβρίου του Brent διαπραγματεύονται γύρω στα 40 δολάρια, ενώ το spot πέρασε τα 102,50 (ICIS). Η αγορά τιμολογεί παρατεταμένη σύγκρουση, όχι ειρήνη. Η εκεχειρία μεταφέρει απλώς τον πόλεμο από τον αέρα στην οικονομική ασφυξία, μέχρι να λήξει ο χρόνος του Τραμπ.