Στον Ευρωπαίο ανακριτή 13 συλληφθέντες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ

Στο ευρύτερο κάδρο ενός σκανδάλου αγροτικών επιδοτήσεων που ερευνάται εδώ και μήνες, με ανοιχτό τον κίνδυνο βαριών ευρωπαϊκών προστίμων, όλα πλέον δείχνουν να ξεκινούν από ένα ντουλάπι. Δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών περιγράφουν ότι σε «κλειδωμένο ερμάριο» γραφείου στον ΟΠΕΚΕΠΕ (τον Οργανισμό Πληρωμών των αγροτικών επιδοτήσεων) βρέθηκαν 12 ιεραρχικές προσφυγές κατηγορουμένων, με την υπογραφή της Παρασκευής Τυχεροπούλου, προσφυγές που έγιναν δεκτές και αφορούσαν πρόσωπα που αργότερα συνελήφθησαν (Protothema, TheTOC). Σε κάποια μέσα, το ερμάριο το «έκοψαν με τροχό» (Newsbomb). Το πρόσωπο στο επίκεντρο αυτής της εικόνας δεν είναι ένας ύποπτος. Είναι η πρώην προϊσταμένη της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου, δηλαδή η ελέγκτρια που συνέβαλε στο να βγει η απάτη στο φως.

Το θεσμικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: ακόμη κι αν οι 12 προσφυγές ήταν παράνομες, ποιος μέσα στον μηχανισμό μετέτρεψε καθεμία σε εκταμιεύσιμη πληρωμή; Αντί γι' αυτό, η δημόσια κουβέντα μετατοπίζεται στο αν είναι αξιόπιστη αυτή που έκανε τους ελέγχους.

Η ίδια, μέσω του δικηγόρου της Αντώνη Βαγιάνου, απαντά ότι το ερμάριο είχε ήδη βρεθεί ανοιχτό και ότι το περιεχόμενό του μπορεί να αλλοιώθηκε, ότι οι προσφυγές ήταν πρωτοκολλημένες και γνωστές στην υπηρεσία και ότι αφορούσαν νόμιμους παραγωγούς. Μιλά ευθέως για «προσπάθεια σπίλωσης και παγίδευσης» (Newsit, Ethnos). Κανένα μέσο δεν δημοσίευσε το ίδιο το έγγραφο. Κυκλοφορούν «πληροφορίες» με αποκλίσεις στους αριθμούς, όχι δημόσια ελέγξιμο πρωτογενές υλικό. Αντί για επιλεκτικές διαρροές, αυτό που λείπει είναι το πλήρες ψηφιακό ίχνος των πληρωμών: ποιος χρήστης καταχώρισε κάθε φάκελο, σε ποια στιγμή, ποιος ήρε τυχόν μπλοκάρισμα και ποιος πάτησε τελικά το κουμπί της εκταμίευσης για αυτά τα αγροτεμάχια.

Ο χρονισμός που δεν είναι τυχαίος

Η ροή των ημερομηνιών εξηγεί γιατί αυτή η στοχοποίηση εμφανίζεται τώρα. Η εντεταλμένη Ευρωπαία εισαγγελέας παρήγγειλε στις 28 Απριλίου έκθεση από την Τυχεροπούλου, που παραδόθηκε στις 18 Μαΐου, τρεις ημέρες πριν η Βουλή απορρίψει το αίτημα προανακριτικής κατά Λιβανού και Αραμπατζή (Iefimerida). Στις 2 Ιουνίου, η Εισαγγελία Πρωτοδικών οδήγησε στο αρχείο το σκέλος για τους βουλευτές της ΝΔ Χαράλαμπο Αθανασίου και Τάσο Χατζηβασιλείου, καθώς και για τον πρώην πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ Δημήτρη Μελά, υπό την έγκριση της Εισαγγελίας Εφετών (News247, Protothema).

Και αμέσως μετά την αποδυνάμωση του στενού πολιτικού σκέλους, ήρθαν οι διαρροές για το ερμάριο.

Πίσω από τη λάσπη, οι αριθμοί μένουν

Γιατί όση σκόνη κι αν σηκώνεται γύρω από το ντουλάπι, η ποινική υπόθεση συνεχίζει να χτίζεται. Στις 5 Ιουνίου, 13 από τους συλληφθέντες της δικογραφίας της Δυτικής Μακεδονίας οδηγήθηκαν στα γραφεία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην Αθήνα, όπου ασκήθηκαν διώξεις για εγκληματική οργάνωση, απάτη σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ και νομιμοποίηση εσόδων (Newsbeast). Η δικογραφία αναφέρει 23 φυσικά και 4 νομικά πρόσωπα, με φερόμενο παράνομο όφελος 2.466.179,59 ευρώ για το 2019-2024 και φορολογικές παραβάσεις περίπου 2,7 εκατ. ευρώ (Euronews).

Παράλληλα, μακριά από τα φώτα, το διοικητικό σκέλος τρέχει μόνο του: η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) ανακοίνωσε ανακτήσεις 16,3 εκατ. ευρώ από 27.193 παραγωγούς για αχρεωστήτως καταβληθείσες ενισχύσεις (AADE). Αυτή είναι η πραγματική διακύβευση για τους νόμιμους αγρότες: όχι ότι θα χάσουν όλοι χρήματα, αλλά ότι οι έλεγχοι πρέπει να μείνουν στοχευμένοι, ώστε η κάθαρση να μη γίνει οριζόντια ταλαιπωρία.

Υπάρχει και ένα θεσμικό κόκκινο φως που δεν συζητείται. Η ευρωπαϊκή Οδηγία 2019/1937 προβλέπει για όσους αναφέρουν παραβιάσεις του ενωσιακού δικαίου εμπιστευτικότητα και ρητή απαγόρευση αντιποίνων (EUR-Lex). Όταν η απάντηση σε ελεγκτικά ευρήματα δεν είναι το πλήρες υπηρεσιακό ίχνος των πληρωμών, αλλά επιλεκτικές διαρροές για το ντουλάπι ενός ελεγκτή, το ερώτημα αλλάζει χαρακτήρα.

Τα 13 πρόσωπα είναι πλέον στα χέρια του Ευρωπαίου ανακριτή. Εκεί, μέσα σε μια διαδικασία που δεν διαβάζει δελτία Τύπου, θα κριθεί ποια από τις δύο εκδοχές για το κλειδωμένο ερμάριο στέκει.