Στη Γαλλία, δικαστής ανέστειλε την πρώτη απαγόρευση πορείας

Το διοικητικό δικαστήριο του Παρισιού ανέστειλε την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου την απαγόρευση που είχε επιβάλει η αστυνομική νομαρχία σε φοιτητική πορεία. Την ίδια μέρα ο Εμανουέλ Μακρόν ζήτησε αυστηρότερους περιορισμούς στις διαδηλώσεις (AFP μέσω La Libre). Για το Σάββατο 24 Οκτωβρίου οι νομάρχες, οι διορισμένοι εκπρόσωποι του κράτους που εκδίδουν τις απαγορεύσεις, έχουν ήδη σχεδιάσει διαφορετικό χάρτη ανά πόλη. Στο Παρίσι επιτρέπεται η πορεία της CGT, της μεγαλύτερης συνδικαλιστικής συνομοσπονδίας, από τη Βαστίλη στη Νασιόν (Franceinfo), ενώ στη Λυών απαγορεύεται κάθε διαδήλωση (France 3).

Οι περιορισμοί απαντούν στη 17η Οκτωβρίου. Εκείνη την ημέρα διαδήλωσαν για την ακρίβεια, τα σχολεία και τις δημόσιες υπηρεσίες πάνω από 550.000 άνθρωποι σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, και σε Παρίσι και Λυών ακολούθησαν συγκρούσεις, φωτιές και λεηλασίες (AFP). Από τότε ισχύει σε περιοχές του Παρισιού και νυχτερινή απαγόρευση κυκλοφορίας (To Brief).

Ποιος εκδίδει κάθε απαγόρευση

Μετά το συμβούλιο ασφαλείας στο Ελιζέ, ο Μακρόν είπε ότι οι νομάρχες θα απαγορεύουν συγκεντρώσεις οργανωτών «χωρίς νομιμοποίηση» και θα προτείνουν στα συνδικάτα εναλλακτικές διαδρομές (Reuters). Η κυβερνητική εκπρόσωπος Μοντ Μπρεζόν διευκρίνισε ότι οι αποφάσεις θα παίρνονται κατά περίπτωση (BFMTV). Η δήλωση του προέδρου δίνει την πολιτική κατεύθυνση, αλλά νομική ισχύ έχει μόνο η πράξη του κάθε νομάρχη.

Στο Παρίσι την ευθύνη έχει η αστυνομική νομαρχία του Πατρίς Φορ. Ενέκρινε για το Σάββατο την πορεία της CGT και άλλων οργανώσεων, ανάμεσά τους φοιτητικών και μαθητικών, με εκκίνηση στις 14:00 και διαδρομή ανατολικά μέσω Πικπούς (Le Figaro). Για τη χωριστή πορεία της Interfac (του συντονισμού των φοιτητικών συνελεύσεων) και των Κίτρινων Γιλέκων προς την Όπερα, όπου βρίσκονται καταστήματα και δημόσια κτίρια, ανακοίνωσε ότι θα εκδώσει απαγορευτική πράξη (France 24).

Στη Λυών η απόφαση ανήκει στον νομάρχη του Ρον. Τα ρεπορτάζ τον κατονομάζουν ως Ετιέν Γκιγιό. Σύμφωνα με τη νομαρχία, απαγόρευσε με διατάγματα «κάθε διαδήλωση στην πόλη της Λυών» και επικαλέστηκε το νέο κάλεσμα και την 17η Οκτωβρίου, όταν πυρπολήθηκε το τουριστικό γραφείο της πλατείας Μπελκούρ (France 3). Ούτε το διάταγμα της Λυών ούτε εκείνο για την Όπερα έχουν εντοπιστεί δημόσια. Ώρες, εξαιρέσεις και υπογραφές μένουν επομένως ανεπαλήθευτες.

Ο φόβος της βίας και το νομικό κριτήριο

Ο φόβος της κυβέρνησης έχει βάση, και η ίδια παραδέχθηκε αδυναμίες της αστυνομικής διάταξης στις 17 Οκτωβρίου (RFI). Ο ισχυρισμός του Μακρόν για οργανωμένο σχέδιο της άκρας αριστεράς να ανατρέψει τη Δημοκρατία δεν τεκμηριώνεται από τα δημοσιευμένα στοιχεία. Η εισαγγελέας του Παρισιού είχε δηλώσει ότι δεν μπορούσε να επιβεβαιώσει την πολιτική ταυτότητα των δραστών στην πόλη (Franceinfo).

Το γαλλικό δίκαιο δεν ξεχωρίζει «νομιμοποιημένους» διοργανωτές. Ζητά δήλωση τρεις έως δεκαπέντε πλήρεις ημέρες νωρίτερα, με ταυτοποιήσιμους διοργανωτές και υπογραφή τουλάχιστον ενός, χωρίς καμία απαίτηση συνδικαλιστικής ιδιότητας. Η απαγόρευση επιτρέπεται μόνο όταν η αρχή κρίνει ότι η πορεία μπορεί να διαταράξει τη δημόσια τάξη (Légifrance, L211-2, Légifrance, L211-4). Κατά το Conseil d'État, το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο, το μέτρο πρέπει να είναι κατάλληλο, αναγκαίο και αναλογικό. Ο δικαστής ζυγίζει τον συγκεκριμένο κίνδυνο, τις διαθέσιμες αστυνομικές δυνάμεις και το αν αρκεί κάτι ηπιότερο (Conseil d'État).

Η πορεία της Πέμπτης έδειξε πώς λειτουργεί αυτό το τεστ. Η νομαρχία την είχε απαγορεύσει επειδή, κατά την ίδια, οι διοργανωτές δεν μπορούσαν να αποτρέψουν επεισόδια όπως εκείνα της 13ης και της 17ης Οκτωβρίου. Ο δικαστής ανέστειλε την απαγόρευση χωρίς να εκθέσει τότε το σκεπτικό του (AFP μέσω La Libre). Στις 7 Οκτωβρίου, όμως, το ίδιο δικαστήριο είχε ανακαλέσει ολική απαγόρευση μικρής πορείας, επειδή η διοίκηση δεν τεκμηρίωσε πώς συνδέονταν οι κίνδυνοι με τους συγκεκριμένους διοργανωτές (Διοικητικό δικαστήριο Παρισιού). Τα δικαστήρια δεν κρίνουν την ταυτότητα του διοργανωτή. Κρίνουν τις αποδείξεις του κινδύνου.

Οι διοργανωτές αντιτείνουν ακριβώς αυτό. Η εκπρόσωπος της Interfac Κοπελιά Μορό θυμίζει ότι στις συνελεύσεις συμμετέχουν και νέοι χωρίς συνδικαλιστική ένταξη (DHnet). Η Αζέλμα Σιγκώ των Κίτρινων Γιλέκων υποστηρίζει ότι η πορεία προς τη Νασιόν δεν εκφράζει τη δική τους κινητοποίηση (Le Figaro). Αυτό που χάνουν είναι μια αυτόνομη διαδρομή προς το κέντρο, όχι τη δυνατότητα των νέων να διαδηλώσουν.

Τα αιτήματα που έμειναν πίσω

Η κινητοποίηση ξεκίνησε από κενά εκπαιδευτικών, φθαρμένα σχολικά κτίρια και το Parcoursup, τη διαδικασία εισαγωγής στα πανεπιστήμια. Στις 21 Οκτωβρίου ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνύ συνάντησε τα συνδικάτα χωρίς μαθητές και φοιτητές, και η CGT δήλωσε ότι δεν ανακοινώθηκε κανένα νέο μέτρο (AFP μέσω Boursorama). Ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ υποσχέθηκε πρώτες αποφάσεις για τάξεις, αναπληρωτές και Parcoursup στις 26 Οκτωβρίου (RFI).

Το γαλλικό κράτος έχει ορίσει με ακρίβεια τις διαδρομές από τις οποίες θα περάσουν οι διαδηλωτές το Σάββατο. Για τα αιτήματα που τους έβγαλαν στον δρόμο δεν έχει δώσει ακόμη κανένα μέτρο, μόνο μια ημερομηνία.