Στέγαση και μεταφορές ανέβασαν τον ελληνικό πληθωρισμό στο 5,7%

Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα ανέβηκε τον Οκτώβριο στο 5,7%, από 5,0% τον Σεπτέμβριο. Το δείχνει ο αναλυτικός δείκτης τιμών καταναλωτή που δημοσίευσε σήμερα η ΕΛΣΤΑΤ (ΕΛΣΤΑΤ, Newsit). Σχεδόν τα τρία τέταρτα της ανόδου ήρθαν από δύο μόνο ομάδες δαπανών, τη στέγαση και τις μεταφορές (Sofokleous10). Μέσα σε αυτές βαραίνουν κυρίως η βενζίνη, το ρεύμα και η θέρμανση, έξοδα που ένα νοικοκυριό δύσκολα περικόπτει.

Σε σύγκριση με τον Οκτώβριο του 2025, η στέγαση ακρίβυνε 15,1% και πρόσθεσε 2,20 μονάδες στον γενικό δείκτη. Οι μεταφορές ακρίβυναν 13,8% και πρόσθεσαν 1,95 μονάδες (ΕΛΣΤΑΤ). Η συμβολή κάθε ομάδας στον γενικό δείκτη εξαρτάται από δύο πράγματα. Το ένα είναι πόσο ανέβηκαν οι τιμές της, το άλλο πόσο μεγάλο κομμάτι του οικογενειακού προϋπολογισμού καταλαμβάνει. Στο καλάθι του 2026, στέγαση και μεταφορές πιάνουν μαζί περίπου το 29% των δαπανών του μέσου νοικοκυριού (ΕΛΣΤΑΤ, μεθοδολογία). Λιγότερο από το ένα τρίτο του καλαθιού έφερε δηλαδή σχεδόν τα τρία τέταρτα της ανόδου.

Για τον ίδιο λόγο, τη μεγαλύτερη ώθηση δεν την έδωσε το προϊόν με τη μεγαλύτερη ανατίμηση. Το φυσικό αέριο ακρίβυνε 80% σε έναν χρόνο. Πρόσθεσε όμως μόνο 0,40 μονάδες, επειδή αντιστοιχεί σε μικρό μερίδιο των δαπανών (ΕΛΣΤΑΤ). Η βενζίνη ανέβηκε 25% και πρόσθεσε μόνη της 1,18 μονάδες (Newsit). Όλη η ομάδα των τροφίμων μαζί πρόσθεσε 0,44 μονάδες, λιγότερο από τα μισά της βενζίνης (Sofokleous10).

Ποιους βαραίνει περισσότερο αυτή η σύνθεση φαίνεται στην Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025. Στο 20% των νοικοκυριών με τις χαμηλότερες δαπάνες, τρόφιμα και στέγαση απορροφούσαν μαζί το 54,4% του προϋπολογισμού. Στο 20% με τις υψηλότερες δαπάνες, το ποσοστό ήταν 34,5% (Euro2day). Τα νοικοκυριά που νοικιάζουν έδιναν κατά μέσο όρο το 23,4% της δαπάνης τους στη στέγαση, όταν ο μέσος όρος όλων ήταν 14,7% (ΕΛΣΤΑΤ, Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών). Τα ποσοστά αυτά αφορούν τη δαπάνη και όχι το εισόδημα. Δείχνουν όμως ότι ο ενοικιαστής, όποιος θερμαίνεται με αέριο ή πετρέλαιο και όποιος πηγαίνει στη δουλειά με αυτοκίνητο εκτίθενται στις σημερινές αυξήσεις περισσότερο από όσο δείχνει ο μέσος όρος.

Γιατί 5,7% και όχι 5,6%

Στις 4 Νοεμβρίου η Eurostat είχε ανακοινώσει 5,6% για την Ελλάδα. Ήταν η προκαταρκτική εκτίμηση του εναρμονισμένου δείκτη, που ακολουθεί κοινούς ευρωπαϊκούς κανόνες ώστε να συγκρίνονται οι χώρες μεταξύ τους (Eurostat, To Brief). Η ΕΛΣΤΑΤ μέτρησε σήμερα τον εναρμονισμένο δείκτη στο 5,7%, όσο ακριβώς και τον εθνικό (ΕΛΣΤΑΤ, εναρμονισμένος).

Οι δύο δείκτες δεν ζυγίζουν τις δαπάνες με τον ίδιο τρόπο. Ο εναρμονισμένος μετρά και ό,τι ξοδεύουν οι επισκέπτες στη χώρα, και αυτό φαίνεται στο καλάθι του. Τα ξενοδοχεία, τα καφέ και τα εστιατόρια πιάνουν εκεί σχεδόν 18%, έναντι περίπου 12% στον εθνικό δείκτη, και η στέγαση γύρω στο 11% αντί για 15% (Greekprops). Γι' αυτό η ακρίβεια της στέγασης, όπως τη μετρά ο εθνικός δείκτης, δεν συγκρίνεται κατευθείαν με ευρωπαϊκά στοιχεία. Οι δύο δείκτες απέκλιναν και στη μηνιαία κίνηση: από τον Σεπτέμβριο ο εθνικός αυξήθηκε 0,7% και ο εναρμονισμένος 0,4%. Η ΕΛΣΤΑΤ πάντως δεν αποδίδει τη διαφορά σε συγκεκριμένη κατηγορία (ΕΛΣΤΑΤ).

Η ευρωζώνη, σύμφωνα με την πρώτη εκτίμηση, είχε πληθωρισμό 4,0% τον Οκτώβριο. Απέναντί της, η απόσταση της Ελλάδας είναι σήμερα 1,7 μονάδες (Agentnews). Ο ευρωπαϊκός αριθμός μένει προκαταρκτικός έως τις 18 Νοεμβρίου, όταν η Eurostat θα δημοσιεύσει τα πλήρη στοιχεία όλων των χωρών (Eurostat).

Η Νέα Αριστερά χαρακτήρισε τη μέτρηση «σοκαριστική αποτύπωση» της ακρίβειας. Ζήτησε μείωση των έμμεσων φόρων, υψηλότερη φορολόγηση των μεγάλων εισοδημάτων και παρεμβάσεις σε στέγαση και καύσιμα (in.gr). Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης απάντησε στην ευρύτερη κριτική για την ακρίβεια ότι η λύση δεν είναι η «πλειοδοσία». Κατά τον ίδιο, η λύση περνά από την ανάπτυξη, τις επενδύσεις και τις θέσεις εργασίας (Capital.gr). Τη διαφωνία δεν την κρίνει ο πίνακας της στατιστικής αρχής. Καταγράφει πού ανέβηκαν οι τιμές, όχι πόσο από την άνοδο οφείλεται σε φόρους, σε διεθνές κόστος ή σε περιθώρια κέρδους (ΕΛΣΤΑΤ).

Από τις 17 Οκτωβρίου το κράτος επιδοτεί τα καύσιμα στην αντλία. Μαζί με την έκπτωση των διυλιστηρίων, η ελάφρυνση στο πετρέλαιο θέρμανσης φτάνει τα 40 λεπτά το λίτρο (Υπουργείο Οικονομικών). Η έκπτωση ακολουθεί τα λίτρα: όποιος καταναλώνει περισσότερο κερδίζει περισσότερα, ενώ όποιος δεν χρησιμοποιεί αυτά τα καύσιμα δεν παίρνει τίποτα άμεσα. Η παράταση για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου κοστίζει στο Δημόσιο 35 εκατ. ευρώ (Υπουργείο Οικονομικών).

Το πετρέλαιο θέρμανσης κοστίζει 37,5% περισσότερο από πέρσι (ΕΛΣΤΑΤ). Η έκπτωση των 40 λεπτών λήγει στις 15 Νοεμβρίου, σε πέντε ημέρες. Θα συνεχιστεί μόνο αν την παρατείνουν ξανά τα υπουργεία του Κυριάκου Πιερρακάκη και του Σταύρου Παπασταύρου, που ανακοίνωσαν από κοινού και την τρέχουσα παράταση (Υπουργείο Οικονομικών). Το επίδομα θέρμανσης φτάνει έως τα 1.560 ευρώ και δίνεται με εισοδηματικά κριτήρια. Η πρώτη του δόση πληρώνεται έως τις 23 Δεκεμβρίου, πάνω από πέντε εβδομάδες μετά τη λήξη της έκπτωσης (απόφαση Α.1230/2026).