Σομαλοί πειρατές κατέλαβαν το πετρελαιοφόρο Eureka ενώ οι πολεμικές φρεγάτες παρακολουθούν αδρανείς

Χθες περιγράψαμε πώς ένα νομικό αδιέξοδο κρατά Έλληνες εφοπλιστές αιχμαλώτους στον Περσικό Κόλπο, χωρίς να χρειαστεί ούτε ένας πύραυλος (To Brief). Σήμερα, λίγες εκατοντάδες μίλια νοτιότερα, ένα δεύτερο νομικό κενό αφήνει τους ναυτικούς απροστάτευτους από έναν εντελώς αναλογικό εχθρό: σομαλούς πειρατές με ταχύπλοα. Η ίδια ευρύτερη Μέση Ανατολή έχει γίνει ζώνη γραφειοκρατικών παγίδων για την ελληνική ναυτιλία.

Στις 2 Μαΐου 2026, σομαλικά ταχύπλοα κατέλαβαν το πετρελαιοφόρο M/T Eureka υπό σημαία Τόγκο, νότια της επαρχίας Σάμπουα. Πάνω του βρίσκονται δεκαπέντε ναυτικοί, αναφέρονται δύο Ινδοί και δεκατρείς Σύριοι. Άνθρωποι. Το πλοίο τραβιέται προς σομαλικά χωρικά ύδατα (Reuters). Στην ίδια θάλασσα κινούνται τρεις διεθνείς ναυτικές αποστολές. Καμία δεν έχει εντολή να επέμβει.

Η αρχιτεκτονική των εντολών έχει διαμελίσει την ευθύνη. Η ευρωπαϊκή ASPIDES, υπό τον Έλληνα Υποναύαρχο Γρυπάρη, κοιτάει ψηλά: αμυντικό mandate κατά πυραύλων και drones των Χούθι (EEAS). Η ελληνική φρεγάτα Ύδρα είναι εκεί για να αναχαιτίζει βαλλιστικές απειλές, όχι για να κυνηγά λαστιχένιες βάρκες. Το ίδιο και η αμερικανική Prosperity Guardian. Μόνο η Atalanta έχει αντι-πειρατικό mandate. Διαθέτει δύο πολεμικά πλοία για 8,7 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα (Maritime Executive).

Η εξουσιοδότηση που έληξε

Το πραγματικό κενό είναι νομικό. Η εξουσιοδότηση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που επέτρεπε σε διεθνείς δυνάμεις να εισέρχονται στα σομαλικά χωρικά ύδατα έληξε τον Μάρτιο 2022. Δεν ανανεώθηκε. Η Ινδία κατέθεσε επείγουσα πρόταση στον IMO τον Φεβρουάριο 2024 για να καλυφθεί το κενό (IMO LEG 111/8/1). Καμία απάντηση. Πρακτικά, αν το Eureka περάσει το όριο των δώδεκα ναυτικών μιλίων από την ακτή, καμία ευρωπαϊκή φρεγάτα δεν μπορεί να μπει νόμιμα από πίσω του.

Εδώ βρίσκεται η εκκωφαντική αντίφαση. Σε μια θάλασσα γεμάτη υπερσύγχρονες δυτικές φρεγάτες, εφοπλιστές παραδίδουν λύτρα με αλεξίπτωτα. Πριν λίγες εβδομάδες, πέντε εκατομμύρια δολάρια έπεσαν από τον ουρανό για την απελευθέρωση του MV Abdullah. Ανενόχλητα. Το ντάου Sward και το Honour 25 έπεσαν θύματα τις προηγούμενες δύο εβδομάδες. Τον Νοέμβριο 2025, πειρατές με RPG επιτέθηκαν στο ελληνόκτητο Hellas Aphrodite της Latsco. Το πλήρωμα σώθηκε κρυμμένο στο citadel (Maritime Executive).

Οι Σομαλοί δεν έγιναν δυνατότεροι. Τα δυτικά πολεμικά τραβήχτηκαν βόρεια, στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Ορμούζ. Η ίδια η Atalanta παραδέχεται ότι η μετατόπιση «δίνει την εντύπωση ότι η εστίαση έχει αλλάξει» (Insurance Journal). Με περίπου τετρακόσια ελληνόκτητα πλοία στην ευρύτερη ζώνη, η μεγαλύτερη ναυτιλιακή δύναμη του κόσμου διασχίζει νερά όπου ΝΑΤΟ και ΕΕ έχουν νομικά δεμένα τα χέρια. Δεκαπέντε ναυτικοί στο Eureka πληρώνουν αυτή τη στιγμή το κόστος της εξουσιοδότησης που κανείς δεν θέλησε να ανανεώσει.