Σκάνδαλο με αγροτικά κονδύλια: Προανακριτική για τους πρώην υπουργούς Λιβανό και Αραμπατζή

Στις 16 Νοεμβρίου 2021, η τότε υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Φωτεινή Αραμπατζή τηλεφωνεί στον πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ Δημήτρη Μελά. «Πότε θα τον πληρώσουμε; Θέλω να τον πάρεις εσύ ένα τηλέφωνο». Λίγες εβδομάδες νωρίτερα, τον Σεπτέμβριο, του είχε δώσει τρία ΑΦΜ κτηνοτρόφων από την Αγγίστα Σερρών, ρωτώντας πότε θα ελεγχθούν. Αυτοί οι διάλογοι, καταγραμμένοι από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, είναι το υλικό της πρότασης Προανακριτικής που κατέθεσε το ΠΑΣΟΚ στις 30 Απριλίου (Newsit).

Μία ημέρα μετά την οριστική αρχειοθέτηση του σκανδάλου των υποκλοπών από τον Άρειο Πάγο (To Brief), το πολιτικό σύστημα δοκιμάζει άλλη μία θεσμική ασπίδα: το Άρθρο 86.

Η κατηγορία είναι «ηθική αυτουργία σε απιστία κατ' εξακολούθηση κατά των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ» (CNN.gr). Σε απλά ελληνικά: ο υπουργός δεν πατάει ο ίδιος το κουμπί της παράνομης πληρωμής, δίνει όμως την εντολή να πατηθεί. Νομικά, τιμωρείται το ίδιο με τον φυσικό δράστη. Όταν η ζημιά ξεπερνά τις 120.000 ευρώ, η απιστία γίνεται κακούργημα.

Για τον Σπήλιο Λιβανό, υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης από τον Ιανουάριο 2021, η δικογραφία περιγράφει συστηματικές παρεμβάσεις σε φακέλους που οι υπηρεσίες του ΟΠΕΚΕΠΕ είχαν ήδη απορρίψει: φακέλους που ξανάνοιγαν, ελέγχους που παρακάμπτονταν, πληρωμές που προχωρούσαν παρά τις αρνητικές εισηγήσεις (LiFO).

Δύο νομικοί κόσμοι, ένα αδιέξοδο

Η υπόθεση είναι μια μετωπική σύγκρουση δύο νομικών κόσμων. Από τη μία, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία της Λάουρα Κοβέσι κυνηγάει κακουργήματα σε βάρος του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού και έχει ήδη πει δημόσια ότι το Άρθρο 86 «είναι αντίθετο με το ευρωπαϊκό δίκαιο» (Tanea). Από την άλλη, το ελληνικό Σύνταγμα: μόνο η Βουλή αποφασίζει αν θα διωχθεί υπουργός, και μόνο με 151 ψήφους. Η EPPO διαβίβασε τη δικογραφία στη Βουλή «χωρίς καμία αξιολόγηση», υποχρεωτικά, αναγνωρίζοντας ότι «δεν μπορεί να ασκήσει πλήρως τα καθήκοντά της» (EPPO).

Η αριθμητική είναι ξεκάθαρη. Το ΠΑΣΟΚ έχει 32 έδρες, η ΝΔ 156. Χωρίς γαλάζιες ψήφους η Προανακριτική δεν συστήνεται. Στην προηγούμενη υπόθεση Βορίδη–Αυγενάκη, η κυβερνητική πλειοψηφία προτίμησε εξεταστική αντί προανακριτικής, και το πόρισμα κατέληξε σε «δεν προέκυψαν ευθύνες». Η νέα πρόταση δοκιμάζει το ίδιο τείχος.

Και ενώ η Βουλή συζητά, η Ελλάδα ήδη πληρώνει. Η Κομισιόν αφαίρεσε 392 εκατ. ευρώ από μελλοντικές πληρωμές ΚΑΠ για τις παρατυπίες 2016–2023 (GBAF). Τα χρήματα φεύγουν από τον προϋπολογισμό. Οι ευθύνες μένουν στη Βουλή. Και η Βουλή, όπως δείχνει η εμπειρία της τελευταίας 15ετίας, δεν έχει στείλει ποτέ υπουργό σε Ειδικό Δικαστήριο.