Σκάνδαλο 1,1 δισ. ευρώ βάζει στον ευρωπαϊκό «πάγο» τον Αλβανό πρωθυπουργό Ράμα

Τον Σεπτέμβριο του 2025, ο Έντι Ράμα παρουσίασε στον κόσμο τη Diella, την πρώτη «υπουργό τεχνητής νοημοσύνης» παγκοσμίως, με αποστολή να εξαλείψει τη διαφθορά στις δημόσιες προμήθειες. Δύο μήνες αργότερα, η SPAK (η Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς) έθεσε υπό κατ' οίκον περιορισμό τις δύο γυναίκες που τη δημιούργησαν, με κατηγορίες για χειραγώγηση διαγωνισμών, εκφοβισμό και απαγωγή επιχειρηματία (El Pais). Η αντιπολίτευση τη χαρακτήρισε «καθαρή προπαγάνδα». Δύσκολο να διαφωνήσεις.

Η μαύρη κωμωδία της Diella συμπυκνώνει την κρίση που καίει τα Τίρανα. Στις 20 Φεβρουαρίου 2026, χιλιάδες διαδηλωτές πέταξαν μολότοφ προς το γραφείο του πρωθυπουργού, η αστυνομία απάντησε με δακρυγόνα και κανόνια νερού (OCCRP). Ήταν η τέταρτη μαζική κινητοποίηση από τον Νοέμβριο. Στον πυρήνα: η αντιπρόεδρος Μπελίντα Μπαλούκου, κατηγορούμενη για προκαθορισμό νικητών σε 11 συμβάσεις αξίας 1,1 δισ. ευρώ (Reuters). Ο Ράμα αρνείται να άρει την ασυλία της. Η Γερμανία, μαζί με την Αυστρία και την Ολλανδία, διεμήνυσε ότι αν συνεχιστεί η προστασία, η ΕΕ θα παγώσει την ενταξιακή πορεία (To Brief).

Η Αλβανία είχε ανοίξει όλα τα διαπραγματευτικά κεφάλαια σε μόλις 13 μήνες, με στόχο ένταξη έως το 2030 (Atlantic Council). Τρεις ημέρες μετά το τελευταίο cluster, ήρθε το κατηγορητήριο. Το πάγωμα της ενταξιακής διαδικασίας αφήνει τον Ράμα διπλωματικά μετέωρο — και ανοίγει χώρο σε όποιον θέλει να τον γεμίσει.

Η Άγκυρα γεμίζει το ευρωπαϊκό κενό

Η τουρκική κυβέρνηση δεν περίμενε. Μέσω της Balkan Peace Platform συγκεντρώνει ήδη τους υπουργούς Εξωτερικών έξι βαλκανικών χωρών, ενώ η ΕΕ ασχολείται με τον εαυτό της (Armenian Weekly). Ο μηχανισμός είναι απλός: όταν παγώνουν τα ευρωπαϊκά κονδύλια και η ενταξιακή προοπτική χάνει αξιοπιστία, η Άγκυρα προσφέρει εναλλακτική χρηματοδότηση υποδομών, στρατιωτική συνεργασία και διπλωματική κάλυψη — χωρίς ενοχλητικά ερωτήματα για κράτος δικαίου.

Για την Αθήνα, αυτή η μετατόπιση έχει άμεσες συνέπειες. Η αδυναμία της κυβέρνησης Ράμα να εγγυηθεί τα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας δεν είναι καινούργιο πρόβλημα — τα αλβανικά σχολικά βιβλία εξακολουθούν να παρουσιάζουν την Κέρκυρα και νομούς της Ηπείρου ως «αλβανικά εδάφη», παρά τη συμφωνία του 2018 για απάλειψη τέτοιων αναφορών (Kefalogiannis.gr). Αυτό που αλλάζει σήμερα είναι ότι μια κυβέρνηση υπό πίεση — με τον δρόμο να φλέγεται και τη Δύση να απομακρύνεται — έχει λιγότερους λόγους να ικανοποιήσει ελληνικά αιτήματα και περισσότερους λόγους να αφήσει τους εθνικιστικούς θύλακες να λειτουργούν ανεξέλεγκτα. Ο ίδιος ο Ράμα έχει δηλώσει πως «η Βόρειος Ήπειρος έχει πεθάνει» (Dropolinews.gr).

Η Αλβανία επιβιώνει οικονομικά σε σημαντικό βαθμό χάρη στην Ελλάδα: τα εμβάσματα μεταναστών αντιστοιχούν στο 8-10% του ΑΕΠ της. Η εξάρτηση αυτή δεν έχει μεταφραστεί ποτέ σε ελληνική διαπραγματευτική ισχύ — ούτε τώρα, που τα Τίρανα χρειάζονται οικονομικά ερείσματα περισσότερο από ποτέ. Η ανισορροπία μεταξύ οικονομικής εξάρτησης και διπλωματικής συμπεριφοράς μένει ανοιχτή, αλλά το παράθυρο αξιοποίησής της στενεύει όσο η Άγκυρα εδραιώνεται ως εναλλακτικός χορηγός στα Τίρανα.