Signal, χαμένα έγγραφα και ευρωπαϊκός κλοιός: η υπόθεση Predator σε νέα φάση

Όλα στη θέση τους
Σύνθεση εικόνας · tobriefΝέες αποκαλύψεις στη δίκη για το Predator: Πρώην στέλεχος της ΕΥΠ καταγγέλλει παρακολούθηση και μέσω Signal
Η υπόθεση των υποκλοπών επιστρέφει στο κέντρο της δημόσιας συζήτησης με νέα στοιχεία και ένα γνώριμο ερώτημα: ποιος ελέγχει ποιον στην Ελλάδα. Στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο συνεχίζεται η δίκη που αφορά το οικοσύστημα του Predator, ενώ η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας εξετάζει την προσφυγή του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη. Σημείο καμπής της εβδομάδας ήταν η κατάθεση πρώην στελέχους της ΕΥΠ (Α.Ρ.), η οποία περιέγραψε επτά απόπειρες παγίδευσης του κινητού της από το 2021 και μια «αναβάθμιση» της επίθεσης με μήνυμα ακόμη και μέσα από την εφαρμογή Signal. Παράλληλα, στο ΣτΕ η ΕΥΠ ενημέρωσε ότι «δεν ανευρέθηκαν» οι ίδιες οι αιτήσεις άρσης απορρήτου του 2020 για τον Κουκάκη, παρότι υπάρχει ηλεκτρονικό αρχείο που καταγράφει τις αποστολές των αιτήσεων, κάτι που ανοίγει μείζον ζήτημα ιχνηλασιμότητας και θεσμικής λογοδοσίας (https://www.tovima.gr/2025/11/14/society/thanasis-koukakis-sto-ste-i-ypothesi-gia-tin-parakolouthisi-apo-tin-eyp/) (https://www.news247.gr/ellada/diki-predator-me-parakolouthousan-apo-to-2023-katethese-proin-ipallilos-tis-efp/) (https://www.dikastiko.gr/eidhsh/stin-olomeleia-toy-ste-i-prosfygi-toy-th-koykaki-gia-arsi-tilefonikoy-aporritoy-kai-parakoloythiseis-ti-ypostirizoyn-eyp-kai-adae/).
Τι συνέβη αυτή την εβδομάδα, με απλά λόγια
- Στη δίκη για το Predator, η μάρτυρας και πρώην υπάλληλος της ΕΥΠ κατέθεσε ότι από τον Μάρτιο του 2021 λάμβανε κακόβουλα μηνύματα με links που, αν τα πατούσε, θα μπορούσαν να μολύνουν τη συσκευή της. Όταν δεν «δάγκωσε» τα δολώματα, η επίθεση όπως είπε «αναβαθμίστηκε» και επιχειρήθηκε μέσω της εφαρμογής Signal. Σύνδεσε την στοχοποίησή της με προηγούμενη καταγγελία για σεξουαλική παρενόχληση εντός της υπηρεσίας και την υποψία ότι η διοίκηση ήθελε να ελέγξει αν θα κινηθεί για συγκάλυψη (https://www.tovima.gr/2025/11/14/society/thanasis-koukakis-sto-ste-i-ypothesi-gia-tin-parakolouthisi-apo-tin-eyp/) (https://www.news247.gr/ellada/diki-predator-me-parakolouthousan-apo-to-2023-katethese-proin-ipallilos-tis-efp/).
- Στο ΣτΕ, όπου κρίνονται η πρόσβαση και η ενημέρωση σε φακέλους άρσης απορρήτου, η ΕΥΠ ανέφερε ότι οι τρεις αιτήσεις για τον Κουκάκη το 2020 «δεν ανευρέθηκαν» στο φυσικό αρχείο, αν και το ηλεκτρονικό σύστημα της υπηρεσίας δείχνει αποστολές αιτημάτων στις 10 Ιουνίου, 13 Ιουλίου και 12 Αυγούστου 2020. Το ερώτημα δεν είναι τυπικό· αφορά την ακεραιότητα της αλυσίδας τεκμηρίων και την πρακτική δυνατότητα του θύματος να ασκήσει δικαιώματα (https://www.dikastiko.gr/eidhsh/stin-olomeleia-toy-ste-i-prosfygi-toy-th-koykaki-gia-arsi-tilefonikoy-aporritoy-kai-parakoloythiseis-ti-ypostirizoyn-eyp-kai-adae/).
Τι σημαίνει «παγίδευση μέσω Signal»
- Δεν σημαίνει ότι «χακαρίστηκε» η κρυπτογράφηση του Signal. Σημαίνει ότι ο επιτιθέμενος χρησιμοποίησε το Signal ως κανάλι για να στείλει έναν κακόβουλο σύνδεσμο. Αν ο χρήστης τον πατήσει, το spyware μπορεί να εγκατασταθεί στη συσκευή. Η κρυπτογράφηση προστατεύει το περιεχόμενο της συνομιλίας, όχι τη συσκευή αν ο χρήστης αλληλεπιδράσει με κακόβουλο link (https://www.tovima.gr/2025/11/14/society/thanasis-koukakis-sto-ste-i-ypothesi-gia-tin-parakolouthisi-apo-tin-eyp/).
Ποιοι θεσμικοί παίκτες εμπλέκονται και τι κάνουν
- ΕΥΠ: Η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών, που από το 2019 υπάγεται απευθείας στο Γραφείο του Πρωθυπουργού, έχει αρμοδιότητα για τη συλλογή πληροφοριών σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας. Η διασύνδεση με το Μέγαρο Μαξίμου αυξάνει το πολιτικό διακύβευμα κάθε θεσμικού της χειρισμού.
- ΑΔΑΕ: Η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών είναι ανεξάρτητη συνταγματική αρχή, ελέγχει τους παρόχους και τις αρχές για την τήρηση του απορρήτου, και μετά την απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ τον Απρίλιο του 2024 έχει κρίσιμο ρόλο στην ενημέρωση όσων παρακολουθήθηκαν για λόγους «εθνικής ασφάλειας» (https://adae.gov.gr/?utm_source=openai).
- Συμβούλιο της Επικρατείας: Το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο κρίνει τώρα, στην προσφυγή Κουκάκη, το όριο της επίκλησης της «εθνικής ασφάλειας», το δικαίωμα ενημέρωσης και την υποχρέωση της διοίκησης να τηρεί και να παρέχει φακέλους στους ενδιαφερόμενους (https://www.lawspot.gr/node/278049?utm_source=openai).
Από τη μία, η κυβέρνηση επαναλαμβάνει την πάγια θέση της ότι το ελληνικό κράτος δεν έχει προμηθευτεί ούτε χρησιμοποιήσει το Predator. Επικαλείται συστηματικά και την κρίσιμη απόφαση της εισαγγελίας του Αρείου Πάγου στις 30 Ιουλίου 2024, σύμφωνα με την οποία δεν προέκυψε σύνδεση κρατικών υπηρεσιών (ΕΥΠ, ΕΛ.ΑΣ., Αντιτρομοκρατική) με χρήση Predator, ενώ έχουν παραπεμφθεί ιδιώτες εκπρόσωποι εταιρειών σε δίκη για πλημμεληματικές πράξεις (https://www.reuters.com/world/europe/greek-prosecutor-drops-case-against-spy-service-over-malware-use-2024-07-30/?utm_source=openai). Από την άλλη, η αντιπολίτευση και ερευνητικά μέσα επιμένουν ότι το πλέγμα πρακτικών και θεσμικών «κενών» (από τη μη τήρηση αρχείων μέχρι τον περιορισμό ενημέρωσης θυμάτων) συγκροτεί πρόβλημα κράτους δικαίου και πιθανής συγκάλυψης (https://www.efsyn.gr/ellada/dikaiosyni/490929_sto-ste-i-prosfygi-toy-thanasi-koykaki-gia-tis-energeies-tis-adae?utm_source=openai).
Μέσα ενημέρωσης: ποιος προβάλλει τι και γιατί αυτό έχει σημασία
Η κάλυψη της υπόθεσης δείχνει ξανά το γνωστό μοτίβο. Μεγάλα mainstream μέσα καταγράφουν τις δικαστικές εξελίξεις, παραθέτουν λέξη προς λέξη τι ειπώθηκε και υπογραμμίζουν την εκκρεμότητα αποφάσεων. Αναφέρουν ότι η μάρτυρας μίλησε για απόπειρα παγίδευσης ακόμη και μέσω Signal, αλλά σπανίως τραβούν πολιτικά συμπεράσματα. Παράλληλα επισημαίνουν τη γραμμή της Εισαγγελίας ΑΠ περί μη σύνδεσης με κρατικές υπηρεσίες (https://www.tovima.gr/2025/11/14/society/thanasis-koukakis-sto-ste-i-ypothesi-gia-tin-parakolouthisi-apo-tin-eyp/).
Ανεξάρτητα και ερευνητικά μέσα φωτίζουν περισσότερο τα θεσμικά κενά: τη σύγκρουση ΕΥΠ με ΑΔΑΕ στο πεδίο της ενημέρωσης θυμάτων, το γεγονός ότι «δεν ανευρέθηκαν» οι αιτήσεις για το 2020 αν και υπάρχει ηλεκτρονικό ίχνος, και τη διαρκή καθυστέρηση να υπάρξουν πειστικές απαντήσεις για το ποιος έκανε τι. Σε αυτά τα κείμενα η έννοια της «συγκάλυψης» μπαίνει τακτικά στο τραπέζι (https://www.efsyn.gr/ellada/dikaiosyni/490929_sto-ste-i-prosfygi-toy-thanasi-koykaki-gia-tis-energeies-tis-adae?utm_source=openai) (https://www.dikastiko.gr/eidhsh/stin-olomeleia-toy-ste-i-prosfygi-toy-th-koykaki-gia-arsi-tilefonikoy-aporritoy-kai-parakoloythiseis-ti-ypostirizoyn-eyp-kai-adae/).
Δεν είναι συνωμοσία. Είναι η πραγματικότητα ενός μιντιακού οικοσυστήματος όπου ισχυροί όμιλοι με άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες εξαρτώνται σε κάποιο βαθμό από κρατικές ροές διαφήμισης και ρυθμιστικές αποφάσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα βρίσκεται χαμηλά στην κατάταξη των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα για την ελευθερία του Τύπου στην ΕΕ, γεγονός που επιτείνει τη δυσπιστία για το κατά πόσο ο μέσος πολίτης ενημερώνεται πλήρως και ανεξάρτητα (https://rsf.org/en/country/greece?utm_source=openai).
Δικαιοσύνη και πολιτική: το timing και οι θεσμικές ρωγμές
Το timing μετράει. Η παραδοχή της ΕΥΠ στο ΣτΕ ότι δεν βρίσκει τις αιτήσεις, ενώ υπάρχουν ηλεκτρονικά ίχνη αποστολής, συνιστά κενό ιχνηλασιμότητας που δυσκολεύει την ex post δικαστική κρίση για την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα μιας παρακολούθησης. Και αυτό έρχεται μετά την απόφαση 465/2024 της Ολομέλειας του ΣτΕ, που έκρινε αντισυνταγματική την καθολική απαγόρευση ενημέρωσης των θυμάτων παρακολούθησης για λόγους «εθνικής ασφάλειας», επαναφέροντας το δικαίωμα υπό όρους και ενισχύοντας τον ρόλο της ΑΔΑΕ (https://www.lawspot.gr/node/278049?utm_source=openai) (https://www.hrw.org/news/2024/04/10/greek-court-deems-surveillance-powers-unconstitutional?utm_source=openai).
Από τη μία, η εκκρεμής δίκη αφορά ιδιώτες εκπροσώπους εταιρειών που συνδέονται με το οικοσύστημα του Predator και τελεί στο επίπεδο πλημμελημάτων, κάτι που προσφέρει στην κυβέρνηση ένα επικοινωνιακό «μαξιλάρι». Από την άλλη, κάθε ασυνέπεια ή απώλεια εγγράφων σε υποθέσεις άρσης απορρήτου επιδεινώνει την κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς και ανατροφοδοτεί την πολιτική φθορά, ιδίως επειδή η ΕΥΠ υπάγεται απευθείας στον Πρωθυπουργό.
Κοινοβουλευτικό αποτύπωμα: πού μπορεί να πάει αυτή η ιστορία στη Βουλή
Σε καθεστώς αυτοδυναμίας, οι εσωκομματικές ισορροπίες αντικαθιστούν τους κυβερνητικούς εταίρους. Κάθε κύμα αποκαλύψεων για τις υποκλοπές πιέζει την πλειοψηφία σε τρία επίπεδα: θεσμικά (έλεγχος επιτροπών), πολιτικά (κόπωση της βάσης) και επικοινωνιακά. Η αντιπολίτευση θα επιδιώξει ξανά θεσμικό έλεγχο μέσω εξεταστικών και ακροάσεων στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας, πρόσθετες αρμοδιότητες στην ΑΔΑΕ και αλλαγές για ενίσχυση των εγγυήσεων. Η κυβέρνηση, με άνεση εδρών, μπορεί να μπλοκάρει αιτήματα ή να τα απονευρώσει διαδικαστικά, αλλά κάθε απόπειρα «κλειδώματος» συχνά επιστρέφει με κόστος όταν υπάρχουν ευρωπαϊκές απαιτήσεις για συμμόρφωση.
Ευρωπαϊκό πλαίσιο: το EMFA αλλάζει το παιχνίδι
Από τον Αύγουστο του 2025 ο Κανονισμός για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης (European Media Freedom Act, EMFA) εφαρμόζεται πλήρως και θέτει νέους, δεσμευτικούς κανόνες. Μεταξύ άλλων, απαγορεύει τη χρήση spyware κατά δημοσιογράφων, εκτός αν πληρούνται αυστηρές προϋποθέσεις: προηγούμενη δικαστική άδεια, απόδειξη ότι είναι έσχατο μέσο, σύνδεση με σοβαρά εγκλήματα και υποχρεωτική ενημέρωση του θιγόμενου εντός εύλογου χρόνου για να ασκήσει δικαστική προστασία. Παράλληλα επιβάλλει διαφάνεια στην κρατική διαφήμιση και ενισχυμένη εποπτεία από νέο ευρωπαϊκό όργανο (https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20240308IPR19014/media-freedom-act-a-new-bill-to-protect-eu-journalists-and-press-freedom?utm_source=openai) (https://www.consilium.europa.eu/en/policies/media-freedom-eu/?utm_source=openai).
Τι σημαίνει πρακτικά εδώ και τώρα: αν ένας δημοσιογράφος ή συνεργάτης του έχει τεθεί υπό επιτήρηση, η απάντηση «δεν ανευρέθηκαν οι αιτήσεις» υπονομεύει το δικαίωμα σε αποτελεσματική δικαστική προστασία που προστατεύεται από το EMFA και τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. Αν τέτοια φαινόμενα επιμείνουν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εργαλεία να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει ή να συνδέσει την συμμόρφωση με ευρύτερα εργαλεία κράτους δικαίου.
Γιατί αυτό μπορεί να έχει κόστος σε χρήμα
- Η Επιτροπή έχει συνδέσει ήδη την συμμόρφωση με κράτος δικαίου με εκταμιεύσεις πόρων σε άλλες χώρες. Το toolbox περιλαμβάνει διαδικασίες επί παραβάσει, τον κανονισμό αιρεσιμότητας για πάγωμα κονδυλίων και την σύνδεση οροσήμων στο Ταμείο Ανάκαμψης. Δεν είναι αυτόματο, αλλά είναι υπαρκτό ρίσκο αν οι θεσμικές εγγυήσεις αποδειχθούν ανεπαρκείς. Η ελληνική οικονομία έχει σημαντική έκθεση σε κοινοτικά κονδύλια, άρα η αβεβαιότητα δεν είναι αμελητέα (https://www.consilium.europa.eu/en/policies/media-freedom-eu/?utm_source=openai).
Διεθνής πίεση: κυρώσεις στις εταιρείες του Predator
Τον Μάρτιο του 2024 οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στο δίκτυο Intellexa για κατάχρηση spyware, κάτι που ενέταξε την υπόθεση σε ένα πιο «σφιχτό» διεθνές πλαίσιο συμμόρφωσης. Για την Αθήνα, αυτό σημαίνει ότι η διαχείριση του ζητήματος δεν είναι μόνο εσωτερική πολιτική σύγκρουση αλλά και διεθνής αξιοπιστία. Το βάρος της απόδειξης μετατοπίζεται από το «ποιος πάτησε το κουμπί» στο «ποιες εγγυήσεις έχεις για να μην ξαναγίνει» (https://home.treasury.gov/news/press-releases/jy2155?utm_source=openai).
Ιστορικά πρότυπα: όταν σπάνε τα αρχεία, σπάει και η εμπιστοσύνη
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ελλάδα ζει κρίση εμπιστοσύνης γύρω από επικοινωνίες. Το σκάνδαλο Vodafone (2004-2005) έδειξε πώς η κατάχρηση της νόμιμης πλατφόρμας συνακροάσεων και τα κενά στα logs δυσκόλεψαν την ανάδειξη υπευθύνων. Το μάθημα τότε ήταν σαφές: χωρίς πλήρη, αδιάβλητα αρχεία, η δικαστική και θεσμική κάθαρση χωλαίνει. Το ίδιο διακύβευμα επανέρχεται σήμερα με το «δεν ανευρέθηκαν» και τη σύγκρουση γύρω από το ποιος ενημερώνει ποιον και με ποια τεκμήρια (https://www.lawspot.gr/node/278049?utm_source=openai).
Στο πολιτικό επίπεδο επαναλαμβάνεται και ένα άλλο πρότυπο: η κυβερνητική απάντηση σε σκάνδαλα συχνά ακολουθεί τη διαδρομή άρνηση, εκτροπή της ατζέντας, θυσία προσώπου όταν πιέζει ο χρόνος. Στις υποκλοπές είδαμε παραιτήσεις το 2022, αλλά όχι ομολογία δομικής ευθύνης. Η δημόσια εικόνα διαμορφώνεται από σταγόνα σε σταγόνα αποκαλύψεις, όχι από ένα «μεγάλο μπαμ».
Πόλωση και κατακερματισμός: ποιος κερδίζει, ποιος χάνει πολιτικά
Το σκάνδαλο υποκλοπών λειτουργεί ως επιταχυντής πόλωσης. Η αντιπολίτευση βρίσκει κοινή γλώσσα στην κριτική περί συγκάλυψης και θεσμικής ανεπάρκειας, κάτι που ενισχύει τις πιθανότητες κοινοβουλευτικής συνεργασίας σε ελέγχους και θεσμικές παρεμβάσεις. Η κυβέρνηση διατηρεί την πρωτοβουλία κινήσεων όσο κρατά τις κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες και επικαλείται δικαστικά πορίσματα που δεν εντοπίζουν κρατική εμπλοκή με το Predator. Όμως, κάθε νέο επεισόδιο με «χαμένα» έγγραφα στερεί πολιτικό οξυγόνο και επιβαρύνει την εικόνα αξιοπιστίας της.
Πελατειακές σχέσεις και δίκτυα: τα χρήματα, τα μέσα, οι άδειες
Η ουσία της πολιτικής στην Ελλάδα είναι και υλική. Ποιος κερδίζει από τις τρέχουσες ισορροπίες; Στο μιντιακό οικοσύστημα, οι μεγάλοι όμιλοι που εξαρτώνται από κρατική διαφήμιση και ρυθμιστικές αποφάσεις τείνουν να ρίχνουν τους τόνους στην κριτική. Το EMFA φέρνει κανόνες διαφάνειας στην κρατική διαφήμιση που, αν εφαρμοστούν, μπορούν να ανατρέψουν πελατειακές πρακτικές δεκαετιών. Δεν είναι τυχαίο που εκεί εντοπίζεται ήδη η επόμενη εστία τριβής: ποιος θα δημοσιεύει τι στοιχεία, με ποιον έλεγχο και τι γίνεται όταν οι αποδέκτες είναι όμιλοι με πολλαπλά συμφέροντα, από τηλεόραση μέχρι κατασκευές (https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20240308IPR19014/media-freedom-act-a-new-bill-to-protect-eu-journalists-and-press-freedom?utm_source=openai).
Στο επιχειρηματικό σκέλος του spyware, η διεθνής στοχοποίηση του οικοσυστήματος Intellexa σημαίνει ότι οι οικονομικοί και νομικοί κίνδυνοι για όσους συνεργάζονται ή διευκολύνουν τέτοιες πρακτικές αυξάνονται. Η κυβέρνηση έχει συμφέρον να αποδείξει ότι το κράτος όχι μόνο δεν εμπλέκεται, αλλά επιβάλλει ουσιαστικούς ελέγχους, συμπεριλαμβανομένων των αδειών εξαγωγών που είχαν δοθεί παλαιότερα.
Σκάνδαλο, εμπιστοσύνη, θεσμική επιβίωση
Στην Ελλάδα τα σκάνδαλα σπάνια λήγουν με μια απλή αποπομπή. Αντίθετα, η εμπιστοσύνη διαβρώνεται σταδιακά όσο οι πολίτες βλέπουν θεσμούς να δυσκολεύονται να δώσουν καθαρές απαντήσεις. Η φράση «δεν ανευρέθηκαν» σε κρίσιμο φάκελο δεν είναι τεχνικό ατύχημα. Όταν συνοδεύεται από διεθνή πίεση, δείκτες χαμηλής ελευθερίας του Τύπου και νομολογία που διορθώνει υπερβάσεις, μετατρέπεται σε πολιτική υπόθεση πρώτου μεγέθους (https://rsf.org/en/country/greece?utm_source=openai) (https://www.hrw.org/news/2024/04/10/greek-court-deems-surveillance-powers-unconstitutional?utm_source=openai).
Γιατί να νοιαστεί ο πολίτης
- Διότι αν οι αιτήσεις άρσης απορρήτου χάνονται, τότε κανείς δεν μπορεί να ελέγξει αν η παρακολούθηση ήταν αναγκαία και νόμιμη. Αυτό ακουμπά τον πυρήνα των δικαιωμάτων μας.
- Διότι η τεχνική «μέσω Signal» δείχνει ότι η ασφάλεια κρίθηκε στη συσκευή μας και στην συμπεριφορά μας. Καμία εφαρμογή μηνυμάτων δεν είναι μαγική ασπίδα αν πατήσουμε λάθος σύνδεσμο.
- Διότι η Ευρώπη πλέον δεν δέχεται εύκολα «εθνική ασφάλεια» χωρίς εγγυήσεις. Το κόστος μη συμμόρφωσης μπορεί να γίνει οικονομικό και να επηρεάσει χρηματοδοτήσεις που αγγίζουν την καθημερινότητα, από έργα μέχρι υπηρεσίες (https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20240308IPR19014/media-freedom-act-a-new-bill-to-protect-eu-journalists-and-press-freedom?utm_source=openai) (https://www.consilium.europa.eu/en/policies/media-freedom-eu/?utm_source=openai).
Τι λένε, δίκαια και οι δύο πλευρές
- Η κυβέρνηση λέει: δεν υπάρχει απόδειξη ότι κρατική υπηρεσία χρησιμοποίησε το Predator, υπάρχει εισαγγελική κρίση που το επιβεβαιώνει, και η δικαιοσύνη προχωρά κατά ιδιωτών. Σωστό ως προς το συγκεκριμένο σκέλος του Predator και την απόφαση της 30 Ιουλίου 2024, με την επιφύλαξη ότι τέτοιες κρίσεις δεν καλύπτουν το σύνολο των θεσμικών εγγυήσεων στις «νόμιμες» επισυνδέσεις (https://www.reuters.com/world/europe/greek-prosecutor-drops-case-against-spy-service-over-malware-use-2024-07-30/?utm_source=openai).
- Η αντιπολίτευση λέει: υπάρχει συστημικό πρόβλημα λογοδοσίας και εποπτείας, που φαίνεται από την απόφαση του ΣτΕ για την ενημέρωση θυμάτων, από τα χαμένα έγγραφα, από την πίεση σε ανεξάρτητες αρχές και από την υποβάθμιση της υπόθεσης στα μεγάλα ΜΜΕ. Σωστό ως προς τα θεσμικά κενά που ανέδειξε το ΣτΕ και την εικόνα κάλυψης, με την επιφύλαξη ότι η ποινική απόδειξη κρατικής χρήσης spyware παραμένει άπιαστη στον φάκελο Predator (https://www.efsyn.gr/ellada/dikaiosyni/490929_sto-ste-i-prosfygi-toy-thanasi-koykaki-gia-tis-energeies-tis-adae?utm_source=openai) (https://www.lawspot.gr/node/278049?utm_source=openai).
Ασφάλεια επικοινωνιών: δύο πρακτικά βήματα
- Μην πατάτε συνδέσμους από άγνωστες ή ύποπτες επαφές, ανεξαρτήτως εφαρμογής. Η κρυπτογράφηση προστατεύει το περιεχόμενο, όχι την συσκευή σας αν εκτελέσετε κακόβουλο κώδικα.
- Ενημερώνετε τα λειτουργικά συστήματα άμεσα. Αν είστε δημοσιογράφος ή πρόσωπο υψηλού κινδύνου, ζητήστε τεχνικό έλεγχο συσκευής από εξειδικευμένα εργαστήρια και συμβουλευτείτε την ΑΔΑΕ για τα θεσμικά σας δικαιώματα μετά την 465/2024 (https://www.hrw.org/news/2024/04/10/greek-court-deems-surveillance-powers-unconstitutional?utm_source=openai).
Ποιος κερδίζει εξουσία, ποιος βγάζει λεφτά
- Βραχυπρόθεσμα κερδίζει εξουσία όποιος ελέγχει την αφήγηση. Η κυβέρνηση στηρίζεται στο πορισματικό «δεν προκύπτει κρατική εμπλοκή με το Predator» για να μετατοπίσει τη συζήτηση. Τα μεγάλα μέσα, με επιλεκτική προβολή και χαμηλούς τόνους, βοηθούν να μην λάβει η υπόθεση χαρακτηριστικά πολιτικής κρίσης πρώτου μεγέθους (https://www.tovima.gr/2025/11/14/society/thanasis-koukakis-sto-ste-i-ypothesi-gia-tin-parakolouthisi-apo-tin-eyp/) (https://www.reuters.com/world/europe/greek-prosecutor-drops-case-against-spy-service-over-malware-use-2024-07-30/?utm_source=openai).
- Μακροπρόθεσμα κερδίζει όποιος συντονιστεί με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις. Οι ανεξάρτητες αρχές όπως η ΑΔΑΕ ενδυναμώνονται θεσμικά με το EMFA. Τα ερευνητικά μέσα κερδίζουν αξιοπιστία. Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε γκρίζες ζώνες spyware βλέπουν τον διεθνή κλοιό να σφίγγει και το κόστος συμμόρφωσης να ανεβαίνει (https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20240308IPR19014/media-freedom-act-a-new-bill-to-protect-eu-journalists-and-press-freedom?utm_source=openai) (https://home.treasury.gov/news/press-releases/jy2155?utm_source=openai).
Τι μένει ανοιχτό, σε τρία επίπεδα
-
Δικαστικό: Θα παραγάγει η δίκη για το Predator τεχνικά ευρήματα που να δένουν σε συγκεκριμένες απόπειρες (π.χ. τα μηνύματα της μάρτυρος) πέρα από τις αφηγήσεις; Θα εντοπιστούν αρχειακά ίχνη που εξηγούν ποιος έκανε τι, πότε, σε ποιον; Πόσο πειστικές θα είναι αυτές οι απαντήσεις;
-
Θεσμικό: Πώς θα κρίνει το ΣτΕ την υποχρέωση τήρησης και διάθεσης φακέλων, τον ρόλο της ΑΔΑΕ και τα όρια της επίκλησης «εθνικής ασφάλειας» στον έλεγχο της άρσης απορρήτου; Η απόφαση θα καθορίσει τη λειτουργία του κράτους δικαίου στην πράξη (https://www.lawspot.gr/node/278049?utm_source=openai) (https://www.dikastiko.gr/eidhsh/stin-olomeleia-toy-ste-i-prosfygi-toy-th-koykaki-gia-arsi-tilefonikoy-aporritoy-kai-parakoloythiseis-ti-ypostirizoyn-eyp-kai-adae/).
-
Ευρωπαϊκό: Πόσο γρήγορα και ουσιαστικά θα εναρμονιστεί η Ελλάδα με το EMFA, ειδικά στο σκέλος της ενημέρωσης θυμάτων και της διαφάνειας κρατικής διαφήμισης; Θα ανοίξει διαδικασία επί παραβάσει αν διαπιστωθεί κενό εφαρμογής; Η απάντηση θα μετρηθεί και στην εικόνα της χώρας στην ΕΕ (https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20240308IPR19014/media-freedom-act-a-new-bill-to-protect-eu-journalists-and-press-freedom?utm_source=openai) (https://www.consilium.europa.eu/en/policies/media-freedom-eu/?utm_source=openai).
Η εικόνα στο γυαλί: χαμηλά ντεσιμπέλ, μεγάλα διακυβεύματα
Την ώρα που ερευνητικά μέσα και ειδικοί δικαστικοί συντάκτες εξηγούν τις εντάσεις του θεσμικού πλαισίου, τα μεγάλα κανάλια συχνά προτιμούν να σταθούν στη διαδικαστική αφήγηση χωρίς αιχμηρά συμπεράσματα. Αυτή η επιλογή δεν είναι άχρωμη. Σε μια χώρα όπου η κρατική διαφήμιση αποτελεί σημαντικό εργαλείο και το EMFA επιβάλλει πλέον διαφάνεια για το πού πάνε τα χρήματα, το πώς καλύπτεται ένα σκάνδαλο είναι και πολιτική πράξη (https://www.tovima.gr/2025/11/14/society/thanasis-koukakis-sto-ste-i-ypothesi-gia-tin-parakolouthisi-apo-tin-eyp/) (https://www.efsyn.gr/ellada/dikaiosyni/490929_sto-ste-i-prosfygi-toy-thanasi-koykaki-gia-tis-energeies-tis-adae?utm_source=openai) (https://rsf.org/en/country/greece?utm_source=openai).
Συμπέρασμα: η ουσία πίσω από τις λέξεις
Στη δίκη για το Predator μια μάρτυρας περιγράφει επίθεση που έφτασε μέχρι «μέσω Signal». Στο ΣτΕ η ΕΥΠ λέει «δεν ανευρέθηκαν» οι αιτήσεις για τον Κουκάκη, παρότι υπάρχουν ηλεκτρονικά ίχνη αποστολής. Η κυβέρνηση επικαλείται δικαστικές κρίσεις που δεν βρίσκουν κρατική εμπλοκή με το Predator. Η αντιπολίτευση κατηγορεί για συγκάλυψη και θεσμική διάβρωση. Η Ευρώπη στο μεταξύ ανεβάζει τον πήχη με το EMFA και συνδέει δικαιώματα με επιβολή. Όλα αυτά μαζί συνθέτουν μια εξίσωση ισχύος.
Η πολιτική ουσία δεν είναι μόνο αν το κράτος αγόρασε ή όχι ένα συγκεκριμένο λογισμικό. Είναι αν μπορεί να αποδείξει, με διαφανή αρχεία και ανεξάρτητο έλεγχο, ότι οι πιο επαχθείς εξουσίες του ασκούνται νόμιμα και αναλογικά. Είναι αν τα μέσα ενημέρωσης μπορούν να λειτουργούν χωρίς υπόγειες εξαρτήσεις. Και είναι αν οι πολίτες, όταν τους πουν «παρακολουθηθήκατε», θα λάβουν ποτέ την αλήθεια που δικαιούνται.
Αυτή είναι η διαχωριστική γραμμή της επόμενης ημέρας. Όχι ανάμεσα σε κόμματα, αλλά ανάμεσα σε μια χώρα που μπορεί να κοιτάξει τους θεσμούς της στα μάτια και σε μια χώρα που ζει με κενά φακέλων και χαμηλωμένα μάτια. Η μπάλα βρίσκεται πια σε τρία γήπεδα: της δικαιοσύνης, της κυβέρνησης και της Ευρώπης. Και οι πολίτες δικαίως περιμένουν καθαρές απαντήσεις, πριν οι απορίες γίνουν μόνιμη δυσπιστία (https://www.reuters.com/world/europe/greek-prosecutor-drops-case-against-spy-service-over-malware-use-2024-07-30/?utm_source=openai) (https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20240308IPR19014/media-freedom-act-a-new-bill-to-protect-eu-journalists-and-press-freedom?utm_source=openai) (https://www.consilium.europa.eu/en/policies/media-freedom-eu/?utm_source=openai).
Πώς σου φάνηκε το άρθρο;
Βοήθησέ μας να γίνουμε καλύτεροι
Βοήθησέ μας να γίνουμε καλύτεροι
Πώς γράφτηκε
- Μοντέλο:
- μη διαθέσιμο
- Δημιουργήθηκε:
- μη διαθέσιμο
- Εκτέλεση pipeline:
- μη διαθέσιμο
- Υδατόσημο:
- SynthID (αόρατο υδατόσημο της Google)
- Ανθρώπινη επιμέλεια:
- Καμία πριν τη δημοσίευση