Σεπόλια: τρένα υπόγεια το 2028, όχι το 2023

Στα Σεπόλια, οι γραμμές που βγαίνουν από τον Σιδηροδρομικό Σταθμό Αθηνών έπρεπε να έχουν μπει κάτω από το έδαφος το 2023. Η εγκεκριμένη προθεσμία είναι πλέον η 6η Φεβρουαρίου 2028 (Dnews). Τον Οκτώβριο του 2026 κανένας νέος υπόγειος κλάδος δεν έχει παραδοθεί (Έθνος). Στο μεταξύ, η αξία των συμβάσεων ανέβηκε κατά το ήμισυ, σχεδόν στα 100 εκατ. ευρώ (ΕΡΓΟΣΕ).

Για όσους ζουν δίπλα στις γραμμές, η καθυστέρηση σημαίνει εργοτάξιο και κυκλοφοριακές ρυθμίσεις που παρατείνονται σε δρόμους ήδη στενούς. Εκπρόσωποι κατοίκων περιγράφουν δύσκολη πρόσβαση για πεζούς και για οχήματα έκτακτης ανάγκης. Πρόκειται για μαρτυρίες, γιατί καμία δημοσιευμένη μελέτη δεν το έχει μετρήσει.

Όταν τελειώσει, το έργο θα δώσει έναν τετραπλό διάδρομο περίπου 2,4 χιλιομέτρων ως τις Τρεις Γέφυρες. Θα έχει δύο διπλούς κλάδους, για προαστιακή και για υπεραστική κυκλοφορία (Insider). Ως τότε μένουν οι ισόπεδες διαβάσεις που το έργο υπάρχει για να καταργήσει. Στη διάβαση της οδού Ρόδου σημειώθηκε θανατηφόρο περιστατικό το 2022 (in.gr), άρα ο κίνδυνος είναι παλαιότερος από το εργοτάξιο.

Πώς το 2023 έγινε 2028

Η ΕΡΓΟΣΕ, η δημόσια εταιρεία που κατασκευάζει σιδηροδρομικά έργα, υπέγραψε την κύρια σύμβαση στις 15 Νοεμβρίου 2018. Αντισυμβαλλόμενη ήταν η κοινοπραξία ΙΝΤΡΑΚΑΤ-Σιδηροδρομικά Έργα ΑΤΕ, και το ποσό ήταν 66,6 εκατ. ευρώ (ΕΡΓΟΣΕ). Η αρχική προθεσμία έληγε μέσα στο 2023. Μια πρώτη παράταση την πήγε στις 14 Νοεμβρίου 2023 (Economix).

Τον Φεβρουάριο του 2026 ο ΟΣΕ (ο οργανισμός που διαχειρίζεται το σιδηροδρομικό δίκτυο) απάντησε σε κατοίκους. Ανέφερε πρόοδο περίπου 50% και παρέπεμψε σε απόφαση της ΕΡΓΟΣΕ του Απριλίου 2025, που μετέφερε την προθεσμία στο 2028 (sepolia.net). Ο αρχικός στόχος, 52 μήνες μετά την υπογραφή, έπεφτε γύρω στον Μάρτιο του 2023. Άρα ως το 2028 η απόκλιση φτάνει σχεδόν τα πέντε χρόνια, ενώ η «καθυστέρηση 3,5 ετών» του Dnews μετρά μόνο όσα έχουν ήδη περάσει (Dnews). Και το 2028 έχει όρους. Πριν μεταφερθεί η κυκλοφορία στον δυτικό υπόγειο κλάδο, πρέπει να γίνουν πρώτα, σύμφωνα με τον ΟΣΕ, οι αγωγοί για τα νερά της βροχής και τα λύματα και οι εργασίες διέλευσης κάτω από το μετρό (sepolia.net).

Το κόστος ανέβηκε με δύο συμπληρωματικές συμβάσεις, δηλαδή πρόσθετες εργασίες που ανατίθενται στον ίδιο ανάδοχο χωρίς νέο διαγωνισμό. Η πρώτη, το 2021, ήταν περίπου 23,9 εκατ. και η δεύτερη, το 2023, περίπου 9,4 εκατ. Έτσι οι τρεις συμβάσεις φτάνουν στο μητρώο της ΕΡΓΟΣΕ τα 99,84 εκατ. ευρώ, 50% πάνω από την αρχική σε ονομαστικούς όρους (ΕΡΓΟΣΕ). Ρεπορτάζ συνδέουν τη δεύτερη με εργασίες σε αγωγό της ΕΥΔΑΠ, της εταιρείας ύδρευσης της Αθήνας (Business Daily). Τα 101,3 εκατ. που γράφουν δημοσιεύματα ξεπερνούν το άθροισμα του μητρώου κατά περίπου 1,5 εκατ. (Energodromio). Δεν έχει εξηγηθεί αν η διαφορά είναι ΦΠΑ ή αναθεώρηση τιμών.

Το ίδιο μητρώο δείχνει και τι έχει ελεγχθεί για πληρωμή: πιστοποιήσεις περίπου 36,4 εκατ., λίγο πάνω από το ένα τρίτο του συνόλου (ΕΡΓΟΣΕ). Πιστοποίηση δεν σημαίνει ότι τα χρήματα έχουν καταβληθεί. Τα ποσοστά προόδου που δίνει το μητρώο για κάθε σύμβαση δεν έχουν ημερομηνία, άρα δεν επιβεβαιώνουν το 50% του ΟΣΕ.

Οι εξηγήσεις για την καθυστέρηση έχουν βάση. Αναφέρονται αχαρτογράφητοι αγωγοί, αλλαγές στη μελέτη της ΕΥΔΑΠ, η διασταύρωση με το μετρό και η καθυστερημένη παράδοση της ενεργής γραμμής στον ανάδοχο (Insider). Αυτά δικαιολογούν πρόσθετες εργασίες και χρόνο. Δεν απαντούν όμως γιατί βασικά υπόγεια δίκτυα και εγκρίσεις δεν είχαν λυθεί έγκαιρα. Και χωρίς τις αιτήσεις παράτασης, κανείς δεν μπορεί να πει ποιος ευθύνεται για κάθε μήνα.

Ένας δρόμος, όχι η σήραγγα

Στις 8 Οκτωβρίου, το Δημοτικό Συμβούλιο Αθηναίων παρέτεινε ως τις 30 Νοεμβρίου τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στην οδό Σιώκου. Έδωσε δύο μήνες, λιγότερους από όσους ζητούσε ο ΟΣΕ, και ο δήμαρχος Χάρης Δούκας τη χαρακτήρισε τελευταία παράταση του Δήμου και προειδοποίησε ότι θα προσφύγει (Έθνος). Η απόφαση αφορά έναν δρόμο και δεν λέει τίποτα για το πότε θα περάσουν τα τρένα από κάτω.

Εκκρεμεί και ένα ποσό που δεν έχει εγκριθεί. Στις 29 Σεπτεμβρίου 2025 η κοινοπραξία ζήτησε διαιτησία για διαφορά περίπου 8,5 εκατ. ευρώ. Τον Νοέμβριο, το ΔΣ της «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος», της νέας εταιρείας του Δημοσίου για τον σιδηρόδρομο, εισηγήθηκε να κρίνουν τη διαφορά διαιτητές, και το ενέκρινε ο αναπληρωτής υπουργός Κωνσταντίνος Κυρανάκης (World Energy News). Η έγκριση αφορά τη διαδικασία και όχι κάποια πληρωμή. Το ποσό παραμένει διεκδίκηση, και απόφαση δεν έχει δημοσιευθεί (Business Daily). Ως τότε, οι κάτοικοι των Σεπολίων πληρώνουν ήδη σε χρόνο ένα έργο που έχει συμβασιοποιηθεί κατά το ήμισυ ακριβότερο και δεν έχει ακόμη περάσει ούτε ένα τρένο κάτω από τη γη.