Ρωσική εκεχειρία-ασπίδα και αμερικανική ενεργειακή πίεση πριν τις ρωσο-ουκρανικές συνομιλίες

Στις 12:01 π.μ. της 16ης Μαΐου λήγει η General License 134B του αμερικανικού Treasury, η άδεια που επιτρέπει στις διεθνείς αγορές να εκκαθαρίσουν υπάρχοντα φορτία ρωσικού πετρελαίου (Baker McKenzie). Την ίδια ακριβώς ημέρα, στην Κωνσταντινούπολη, ξεκινούν οι πρώτες απευθείας ρωσο-ουκρανικές συνομιλίες. Η Ουάσιγκτον άφησε ένα εργαλείο ενεργειακής πίεσης να εκπνέει την ώρα που οι Ρώσοι κάθονται στο τραπέζι. Το ίδιο εργαλείο αναγκάστηκε ήδη να ανοιγοκλείσει: στις 15 Απριλίου ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ είπε ότι «δεν θα ανανεωθεί», δύο μέρες αργότερα το OFAC εξέδωσε νέα παράταση (GCaptain). Η κάνουλα ανοιγοκλείνει με τον ρυθμό της διπλωματίας.

Πόκροφσκ: η εκεχειρία ως ασπίδα

Στο έδαφος, η τριήμερη εκεχειρία 9-11 Μαΐου που ο Πούτιν διαφήμισε από την παρέλαση (To Brief) ήταν τακτικό διάλειμμα. Το ISW κατέγραψε μείωση δραστηριότητας, όχι παύση, με γεωεντοπισμένο υλικό και δορυφορικά δεδομένα NASA FIRMS (ISW, 10/5). Η Μόσχα μίλησε για 16.071 ουκρανικές «παραβιάσεις» σε 24 ώρες, αριθμός που καμία ανεξάρτητη πηγή δεν επικυρώνει.

Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο είναι γεωεντοπισμένο. Στις 10 Μαΐου, ρωσικές μονάδες κινήθηκαν στο Πόκροφσκ φορώντας περιβραχιόνια του Ερυθρού Σταυρού, πρακτική που η Σύμβαση της Γενεύης χαρακτηρίζει «perfidy», δηλαδή έγκλημα πολέμου (ISW, 10/5). Δεν ήταν συμβολισμός. Ήταν κάλυψη: το ανθρωπιστικό σήμα χρησιμοποιήθηκε ως ασπίδα για να αναδιαταχθούν δυνάμεις στην κατεύθυνση Πόκροφσκ χωρίς αντίπραξη. Ο Πούτιν πουλούσε «τέλος» στο εξαντλημένο ρωσικό κοινό, ενώ ο Πέσκοφ κρατούσε για το μέτωπο τη γραμμή ότι η ειρήνη είναι «πολύ μακριά» (Channel News Asia).

Η σιωπή της Αθήνας

Ο Γεραπετρίτης πήγε στις Βρυξέλλες στις 11/5 για το Συμβούλιο Εξωτερικών, αλλά ούτε από το Μαξίμου ούτε από το ΥΠΕΞ ακούστηκε λέξη για την εκεχειρία ή την Κωνσταντινούπολη. Η σιωπή έχει συγκεκριμένο αποδέκτη. Όποιος φιλοξενεί τις συνομιλίες της 16ης Μαΐου είναι ο Ερντογάν, ο ίδιος που στις 7-8 Ιουλίου υποδέχεται και τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Σε δύο διαδοχικά κρίσιμα βήματα, η Τουρκία βρίσκεται στο προεδρείο.

Γι' αυτό η συμμετοχή της Αθήνας στις γαλλικές ασκήσεις Orion-26 (Censor.net) έγινε χαμηλόφωνα: ήταν ο τρόπος να μπει η Ελλάδα στον δυτικό σχεδιασμό για το Κίεβο (Coalition of the Willing) μέσω διμερούς πλαισίου με το Παρίσι, χωρίς να δώσει στην Άγκυρα αφορμή να φέρει αντίρρηση πριν τη Σύνοδο. Αν στις 16/5 η GL-134B ανανεωθεί ξανά, η αμερικανική πίεση θα έχει γίνει αμερικανική παραχώρηση, και ο Ερντογάν θα κρατά το διπλωματικό κεφάλαιο που η Αθήνα θα διαχειριστεί μόνη.