Ρήξη Βρυξελλών-Τεχεράνης: «Τρομοκράτες» οι Φρουροί, στο «κόκκινο» τα Στενά του Χορμούζ

Η ομόφωνη απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να χαρακτηρίσει το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ως τρομοκρατική οργάνωση δεν είναι απλώς μια διπλωματική καταδίκη. Είναι το επίσημο τέλος της εποχής της «εποικοδομητικής εμπλοκής» και η πλήρης ευθυγράμμιση της Ευρώπης με τη στρατηγική «μέγιστης πίεσης» των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Για την Ελλάδα, αυτή η εξέλιξη μεταφράζεται σε άμεσους κινδύνους για την εμπορική ναυτιλία και τις τιμές ενέργειας.

Η στροφή των Βρυξελλών ήρθε μετά από έντονες ζυμώσεις. Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία δίσταζαν, φοβούμενες την οριστική ρήξη, όμως η βαρβαρότητα της καταστολής στο Ιράν —με επιβεβαιωμένους 6.373 θανάτους διαδηλωτών (DW)— και η εμπλοκή του IRGC στον πόλεμο της Ουκρανίας έκαμψαν τις αντιστάσεις. Το Βερολίνο και το Τελ Αβίβ πίεσαν αποτελεσματικά, με το Ισραήλ να πανηγυρίζει μια ιστορική διπλωματική νίκη (Times of Israel).

Το πρόβλημα για την Αθήνα δεν είναι η ηθική διάσταση της απόφασης, αλλά η «σκληρή ισχύς» που κινητοποιεί η Τεχεράνη ως απάντηση. Το IRGC δεν είναι απλώς στρατός· είναι ένα οικονομικό χταπόδι που ελέγχει το 30-40% της ιρανικής οικονομίας (Asian Financial News). Με την Ελλάδα να υιοθετεί αυτόματα τις κυρώσεις, κάθε ελληνική επιχείρηση που συναλλάσσεται στην περιοχή βαδίζει πλέον σε νομικό ναρκοπέδιο.

Το πιο ανησυχητικό σενάριο αφορά τα Στενά του Χορμούζ, από όπου περνά το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου. Το Ιράν απάντησε στην απόφαση προσθέτοντας 1.000 «στρατηγικά drones» στο οπλοστάσιό του και αναγγέλλοντας ασκήσεις με πραγματικά πυρά στα Στενά (Kion Central Coast). Όταν η Τεχεράνη απειλεί ότι οι στρατοί των χωρών που στήριξαν την απόφαση θα θεωρηθούν επίσης «τρομοκράτες», το μήνυμα προς τα εμπορικά πλοία —πολλά εκ των οποίων ελληνικών συμφερόντων— είναι σαφές.

Η συγκυρία είναι εκρηκτική. Με το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln να πλέει προς την περιοχή και τον Πρόεδρο Trump να μιλά για «τεράστια αρμάδα», η Μέση Ανατολή θυμίζει πυριτιδαποθήκη. Η Ευρώπη διάλεξε πλευρά, τερματίζοντας τον ρόλο του ενδιάμεσου. Το ερώτημα τώρα είναι αν το καθεστώς της Τεχεράνης, πιεσμένο εσωτερικά και απομονωμένο εξωτερικά, θα επιλέξει την υποχώρηση ή την «ηρωική» έξοδο μέσω μιας περιφερειακής ανάφλεξης που θα εκτινάξει το κόστος ζωής στη Δύση.