Competition Authorities Probe Energy and Gambling Markets

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού άνοιξε δύο μεγάλες υποθέσεις σε αγορές που αγγίζουν την τσέπη μας καθημερινά: ρεύμα και online τυχερά παιχνίδια. Στην ενέργεια, έκανε αιφνιδιαστικούς ελέγχους σε παραγωγούς και χονδρέμπορους ηλεκτρισμού με τη συνδρομή της ΡΑΑΕΥ (η ρυθμιστική αρχή για ενέργεια), ψάχνοντας για ενδείξεις οριζόντιων συμπράξεων, δηλαδή καρτέλ μεταξύ ανταγωνιστών, ή για κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης. Στα τυχερά παιχνίδια, ο εισηγητής της Επιτροπής κατέθεσε αρνητική γνώμη για τη συγκέντρωση Allwyn–Novibet, διότι το νέο σχήμα θα ξεπερνούσε μερίδιο 70% στα online, με σοβαρό κίνδυνο πλήγματος στον ανταγωνισμό και στους καταναλωτές. Η υπόθεση θα κριθεί στην Ολομέλεια της Επιτροπής στις 17 Δεκεμβρίου. Και στις δύο περιπτώσεις, οι έλεγχοι δεν σημαίνουν ενοχή. Σημαίνουν όμως ότι ο ρυθμιστής σηκώνει τα μανίκια σε δύο πολύ συγκεντρωμένες αγορές, την ώρα που το κόστος ζωής παραμένει ψηλά και η υπομονή των πολιτών λιγοστεύει (https://www.ekathimerini.com/economy/energy/1289235/competition-watchdog-raids-electricity-companies-over-suspected-market-manipulation/?utm_source=openai) (https://www.epant.gr/en/information/press-releases/item/3321-press-release-assessment-of-the-concentration-concerning-the-acquisition-by-allwyn-of-sole-control-over-novibet.html) (https://www.ekathimerini.com/economy/energy/1289235/competition-watchdog-raids-electricity-companies-over-suspected-market-manipulation/).

Γιατί τώρα; Και γιατί πρέπει να μας νοιάζει

Στο ρεύμα, η χονδρική τιμή (το λεγόμενο day-ahead, δηλαδή η αγορά επόμενης ημέρας) στην Ελλάδα κινήθηκε το 2025 γύρω από τα 100 ευρώ ανά MWh κατά μέσο όρο, υψηλότερα από αρκετές χώρες της ΕΕ, αν και πολύ χαμηλότερα από τις κορυφές του 2022. Αυτό μεταφράζεται σε λογαριασμούς που, παρότι υποχώρησαν σε σχέση με την ενεργειακή κρίση, μένουν πάνω από τα προ πανδημίας επίπεδα. Όταν η αγορά είναι ολιγοπωλιακή, υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος οι αυξήσεις να μεταφέρονται γρήγορα στη λιανική και οι μειώσεις να καθυστερούν. Γι’ αυτό και οι αρχές ανοίγουν τα μαύρα κουτιά των προσφορών στην αγορά και ζητούν τα e‑mails των στελεχών, ψάχνοντας για συντονισμό τιμών ή περιορισμό προσφοράς (https://www.ekathimerini.com/economy/energy/1289235/competition-watchdog-raids-electricity-companies-over-suspected-market-manipulation/?utm_source=openai) (https://athens-times.com/greece-ranks-seventh-most-expensive-for-wholesale-electricity-in-eu-despite-summer-drop/?utm_source=openai) (https://www.dayaheadmarket.eu/greece?utm_source=openai).

Στα online τυχερά, η ουσία είναι πιο χειροπιαστή: αν ένας παίκτης ελέγχει πάνω από 70% της αγοράς, η ιστορία λέει πως οι αποδόσεις για τους παίκτες χειροτερεύουν, τα μπόνους μειώνονται και ο χώρος για καινοτομία μικραίνει. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού βλέπει ακριβώς αυτό το ρίσκο στην προτεινόμενη απόκτηση του 51% της Novibet από την Allwyn, τον βασικό μέτοχο του ΟΠΑΠ (https://www.epant.gr/en/information/press-releases/item/3321-press-release-assessment-of-the-concentration-concerning-the-acquisition-by-allwyn-of-sole-control-over-novibet.html) (https://www.allwyn.com/news/allwyn-agrees-to-acquire-controlling-interest-in-online-sports-betting-and-gaming-operator-novibet?utm_source=openai).

Ας βάλουμε τώρα τη μεγάλη εικόνα με τα 9 “εργαλεία” μας.

Πώς φτάσαμε εδώ: η μεγάλη εικόνα με 9 φακούς

1. Νομισματική πολιτική, δηλαδή τα επιτόκια. Η ΕΚΤ (η κεντρική τράπεζα της ευρωζώνης) κράτησε επί μακρόν τα επιτόκια ψηλά για να σβήσει τον πληθωρισμό. Τι σημαίνει αυτό για τις εταιρείες ενέργειας και τυχερών παιχνιδιών; Ακριβότερος δανεισμός, άρα κίνητρο να κρατούν περιθώρια κέρδους. Όταν η αγορά είναι συγκεντρωμένη, η ικανότητα των εταιρειών να μετακυλίουν κόστη είναι μεγαλύτερη. Άρα ο έλεγχος του ανταγωνισμού λειτουργεί σαν “αντικραδασμικό” απέναντι στα υψηλά επιτόκια.

2. Δημοσιονομικά, δηλαδή το πορτοφόλι του κράτους. Η Ελλάδα επιδοτούσε λογαριασμούς ρεύματος την κρίσιμη διετία. Κάθε επιπλέον ευρώ που πληρώνει ο καταναλωτής λόγω περιορισμένου ανταγωνισμού, αν δεν απορροφηθεί από την αγορά, συχνά καλύπτεται από τον προϋπολογισμό με επιδοτήσεις. Με χρέος πάνω από 150% του ΑΕΠ, δεν έχουμε την πολυτέλεια να επιδοτούμε μόνιμα την έλλειψη ανταγωνισμού. Είναι φθηνότερο και δικαιότερο να διορθωθεί η αγορά στη ρίζα.

3. Εμπόριο και εφοδιαστικές αλυσίδες. Η Ελλάδα εισάγει ενέργεια και καύσιμα. Όταν το ευρώ αποδυναμώνεται έναντι του δολαρίου, τα καύσιμα ακριβαίνουν. Όταν το φυσικό αέριο στην Ευρώπη ακριβαίνει, το ηλεκτρικό ακολουθεί. Σε μια εισαγωγική αγορά, η συγκέντρωση μπορεί να αυξήσει την αστάθεια των λογαριασμών. Οι διασυνδέσεις με γειτονικές αγορές και η ενίσχυση των ΑΠΕ ρίχνουν τα κόστη, αλλά δεν αρκούν αν οι προσφορές στη χονδρική κινούνται συντονισμένα.

4. Τραπεζικό σύστημα. Οι τράπεζες χρηματοδοτούν επενδύσεις σε ΑΠΕ, αποθήκευση, ψηφιοποίηση. Η ασφάλεια δικαίου και ο πραγματικός ανταγωνισμός μειώνουν το ρίσκο και το κόστος κεφαλαίου. Αν αντίθετα οι αρχές διαπιστώσουν κατάχρηση, έρχονται πρόστιμα, εκποιήσεις, αναταράξεις. Αυτό επηρεάζει τις αποτιμήσεις και την όρεξη χρηματοδότησης.

5. Ανισότητα. Το ρεύμα είναι ανελαστική δαπάνη: ο φτωχότερος δαπανά μεγαλύτερο ποσοστό εισοδήματος στον λογαριασμό. Άρα κάθε επιπλέον 20–60 ευρώ τον χρόνο πονάει δυσανάλογα. Στα τυχερά, οι “heavy users” σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος όταν τα περιθώρια αυξάνονται. Μπορεί να μην φαίνεται στατιστικά στον “μέσο” παίκτη, αλλά χτυπά τους πιο εκτεθειμένους.

6. Αγορές έναντι πραγματικότητας. Μπορεί οι μετοχές ενεργειακών ομίλων ή του ΟΠΑΠ να γράφουν καλές αποδόσεις, αλλά αυτό δεν λέει τίποτα για τον λογαριασμό του νοικοκυριού ή για τις αποδόσεις του παίκτη στο online. Ο στόχος της Επιτροπής δεν είναι να “τιμωρήσει κερδοφόρες εταιρείες”, είναι να διασφαλίσει ότι τα κέρδη δεν προκύπτουν από στραγγαλισμό του ανταγωνισμού.

7. Νομίσματα. Όταν το ευρώ πέφτει έναντι του δολαρίου, πετρέλαιο και αέριο, που τιμολογούνται σε δολάρια, ακριβαίνουν. Αυτό περνά στη χονδρική ρεύματος. Η ισοτιμία δεν ελέγχεται από την Ελλάδα, ο ανταγωνισμός όμως ναι. Γι’ αυτό και οι θεσμικές παρεμβάσεις έχουν αξία αντιστάθμισης.

8. Μοντέλο ανάπτυξης. Ο τουρισμός και η μεταποίηση χρειάζονται φθηνή και αξιόπιστη ενέργεια. Οι ψηφιακές υπηρεσίες τυχερών παιχνιδιών είναι κομμάτι της ψηφιακής οικονομίας, με εξαγωγικό αποτύπωμα. Και στις δύο αγορές, ο υγιής ανταγωνισμός είναι θεμέλιο για επενδύσεις και παραγωγικότητα.

9. Εγγραματοσύνη δεδομένων. Προσοχή στους δείκτες. Ο μέσος όρος κρύβει ανισότητες, οι ονομαστικές τιμές κρύβουν τον πληθωρισμό. Ο δείκτης συγκέντρωσης HHI (άθροισμα των τετραγώνων των μεριδίων αγοράς) πάνω από 2.500 θεωρείται ένδειξη υψηλής συγκέντρωσης. Η ACER κατέγραψε HHI 2.798 στην Ελλάδα το 2023 για τη μη οικιακή αγορά ηλεκτρισμού, ένδειξη ότι το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό (https://aegis.acer.europa.eu/chest/dataitems/633/view) (https://www.justice.gov/atr/merger-guidelines/applying-merger-guidelines/guideline-1?utm_source=openai).

Τι ακριβώς ελέγχουν οι αρχές στην ενέργεια

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού έκανε επιτόπιους αιφνιδιαστικούς ελέγχους σε μεγάλες εταιρείες παραγωγής και χονδρικής ρεύματος, με τεχνική υποστήριξη από τη ΡΑΑΕΥ. Πρόκειται για τα λεγόμενα dawn raids, δηλαδή εφόδους στα γραφεία για κατάσχεση e‑mails, εγγράφων και δεδομένων προσφορών, όταν υπάρχουν ενδείξεις πιθανής οριζόντιας σύμπραξης (συνεννόηση μεταξύ ανταγωνιστών για τιμές ή ποσότητες) ή κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης (πρακτικές αποκλεισμού ανταγωνιστών ή υπερβολικές τιμές από μια κυρίαρχη επιχείρηση). Οι αρχές τονίζουν ότι οι έλεγχοι δεν συνεπάγονται ενοχή. Είναι το πρώτο βήμα μιας τεκμηριωμένης έρευνας (https://www.ekathimerini.com/economy/energy/1289235/competition-watchdog-raids-electricity-companies-over-suspected-market-manipulation/?utm_source=openai) (https://www.epant.gr/enimerosi/deltia-typou/item/2191-deltio-typou-aifnidiastikoi-elegxoi-tis-ea-se-etaireies-xondrikis-kai-lianikis-promitheias-ilektrikis-energeias.html) (https://www.ekathimerini.com/economy/energy/1289235/competition-watchdog-raids-electricity-companies-over-suspected-market-manipulation/).

Τρία τεχνικά σημεία αξίζουν προσοχής:

• Συγκέντρωση: η ΔΕΗ διατηρεί σημαντικό μερίδιο στη λιανική, κοντά στο 50%, ενώ ιδιωτικοί πάροχοι όπως η Protergia (Mytilineos/Metlen) έχουν ενισχυθεί. Με αυτά τα μερίδια, ο HHI στη λιανική τείνει να κινείται πάνω από 3.000, δηλαδή πολύ υψηλή συγκέντρωση. Στην παραγωγή, το μερίδιο της ΔΕΗ έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια, αλλά η αγορά παραμένει ολιγοπωλιακή. Αυτό δεν αποδεικνύει παράνομη συμπεριφορά, δείχνει όμως δομικό ρίσκο (https://www.businessdaily.gr/epiheiriseis/140464_dei?utm_source=openai) (https://www.metlengroup.com/news/financial-results/nine-months-2025-trading-update/?utm_source=openai) (https://www.bankingnews.gr/energeia/articles/838966/dei-se-diktya-evelikti-paragogi-kai-ape-katefthynthikan-pano-apo-1-6-dis-evro-to-enneamino-tou-2025?utm_source=openai).

• Τιμές: στην αγορά επόμενης ημέρας του HEnEx (το ελληνικό χρηματιστήριο ενέργειας), οι μέσες τιμές του 2025 κινήθηκαν κοντά στα 100–110 ευρώ ανά MWh, με μεγάλες διακυμάνσεις. Η διαφάνεια της αγοράς βοηθά να φανεί αν οι προσφορές ακολουθούν τα κόστη ή αν υπάρχουν “μοτίβα” που θυμίζουν περιορισμό ισχύος ή συντονισμό (https://athens-times.com/greece-ranks-seventh-most-expensive-for-wholesale-electricity-in-eu-despite-summer-drop/?utm_source=openai) (https://www.dayaheadmarket.eu/greece?utm_source=openai).

• Ρυθμιστικό υπόβαθρο: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη επιβάλει στο παρελθόν δεσμεύσεις στην Ελλάδα για να ανοίξει η αγορά ηλεκτρισμού, ενώ η ACER και οι εθνικές αρχές παρακολουθούν στενά τη συγκέντρωση και τη ρευστότητα σε όλη την ΕΕ. Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει ότι όπου η συγκέντρωση μένει ψηλά, οι τιμές τείνουν να είναι περισσότερο κολλητικές προς τα πάνω (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A52015SC0243&utm_source=openai).

Πόσο “κοστίζει” μια αύξηση χονδρικής 5–15%

Με βάση τυπικούς διαχωρισμούς λιανικής τιμής, το μέρος της τιμής που σχετίζεται με την ενέργεια (και επηρεάζεται από τη χονδρική) είναι περίπου 50–60% για ένα νοικοκυριό. Αν υποθέσουμε ότι μια παράνομη σύμπραξη ανέβαζε τη χονδρική 5–15% και αυτό περνούσε εξ ολοκλήρου στο ενεργειακό σκέλος της λιανικής, η επιβάρυνση προκύπτει ως εξής:

• Σε τελική τιμή 0,29 ευρώ ανά kWh, energy component 0,145–0,174 ευρώ. Αύξηση 5% σημαίνει περίπου 0,007–0,009 ευρώ ανά kWh. Για 3.500 kWh τον χρόνο, περίπου 25–30 ευρώ. Στο 15%, γύρω στα 75–90 ευρώ. Αν οι πάροχοι απορροφήσουν μέρος της αύξησης, τα νούμερα πέφτουν αναλόγως. Για ευάλωτα νοικοκυριά με 2.500 kWh, μιλάμε για 18–65 ευρώ τον χρόνο. Το μέγεθος δεν είναι δυσθεώρητο, αλλά είναι μόνιμο όσο διαρκεί η στρέβλωση.

Σημείωση: διεθνείς αρχές όπως το γερμανικό Bundeskartellamt κάνουν λόγο για τυπικούς “υπερτιμολογημένους” ρυθμούς 10–15% σε περιπτώσεις καρτέλ. Δεν είναι νόμος της φύσης, είναι στατιστική εκτίμηση, και γι’ αυτό η εμπειρική εξέταση των ελληνικών δεδομένων έχει σημασία (https://www.bundeskartellamt.de/EN/Tasks/Cartels/Cartel_prosecution/Cartel_prosecution_node.html?utm_source=openai).

Online τυχερά: γιατί η αρνητική εισήγηση για Allwyn–Novibet είναι βαριά

Η Allwyn, ο βασικός μέτοχος του ΟΠΑΠ, συμφώνησε να αποκτήσει το 51% της Novibet, με αρχικό τίμημα 217 εκατ. ευρώ, υπό την αίρεση των αρχών ανταγωνισμού. Ο εισηγητής της Επιτροπής Ανταγωνισμού έκρινε ότι ο συνδυασμός θα ξεπεράσει το 70% μερίδιο στις online αγορές (στοίχημα και καζίνο), αφαιρώντας έναν από τους βασικούς “ενοχλητές” της αγοράς. Η υπόθεση πάει στην Ολομέλεια στις 17 Δεκεμβρίου (https://www.epant.gr/en/information/press-releases/item/3321-press-release-assessment-of-the-concentration-concerning-the-acquisition-by-allwyn-of-sole-control-over-novibet.html) (https://www.allwyn.com/news/allwyn-agrees-to-acquire-controlling-interest-in-online-sports-betting-and-gaming-operator-novibet?utm_source=openai) (https://competition.today/2025/10/06/hellenic-competition-commission-launches-in-depth-investigation-into-allwyns-acquisition-of-novibet/?utm_source=openai).

Τι δείχνουν τα νούμερα και η θεωρία:

• HHI: ένας παίκτης με 70% μερίδιο δίνει από μόνος του 4.900 μονάδες HHI. Προσθέστε και τους υπόλοιπους, και ο δείκτης ξεφεύγει πολύ πάνω από το όριο των 2.500 που θεωρείται υψηλή συγκέντρωση. Τα ευρωπαϊκά κείμενα λαμβάνουν υπόψη πολλά στοιχεία πέρα από τον HHI, αλλά αυτός είναι ένας ισχυρός προειδοποιητικός δείκτης (https://www.justice.gov/atr/merger-guidelines/applying-merger-guidelines/guideline-1?utm_source=openai) (https://eur-lex.europa.eu/EN/legal-content/summary/guidelines-on-the-assessment-of-horizontal-mergers.html?utm_source=openai).

• Αγορές και ορισμοί: Οι αρχές συνήθως ξεχωρίζουν την αγορά online στοιχήματος από τα online καζίνο. Και στις δύο, η Ελλάδα έχει ήδη δει ισχυρή συγκέντρωση. Η ΕΕΕΠ (η ελληνική ρυθμιστική αρχή τυχερών παιχνιδιών) εμφανίζει online GGR άνω του 1 δισ. ευρώ το 2024, δείχνοντας το οικονομικό βάρος της αγοράς (https://www.gamingcommission.gov.gr/images/enimerosi/ektheseis-pepragmenon/AnnualReport2024GR.pdf).

• Remedies: Όταν η συγκέντρωση είναι τόσο υψηλή, οι ευρωπαϊκές αρχές τείνουν να ζητούν “δομικά” διορθωτικά, όπως εκποιήσεις πελατολογίου ή brand, και όχι μόνο “συμπεριφορικές” δεσμεύσεις τύπου “θα κρατήσω χωριστή πλατφόρμα” ή “δεν θα κάνω cross‑selling”. Η εμπειρία της βρετανικής CMA με το ζεύγος Ladbrokes–Coral ήταν χαρακτηριστική: επέβαλε πωλήσεις εκατοντάδων καταστημάτων για να κρατήσει τον ανταγωνισμό ζωντανό (https://www.gov.uk/government/news/ladbrokescoral-must-sell-around-350-to-400-shops-for-clearance?utm_source=openai). Η πρόσφατη ευρωπαϊκή πρακτική δείχνει δυσπιστία σε “μαλακά” behavioral πακέτα χωρίς σκληρό monitoring ή upfront buyer (https://www.mondaq.com/unitedstates/antitrust-eu-competition/1591788/antitrust-authorities-skepticism-of-merger-remedies-causes-headwinds-for-dealmakers?utm_source=openai).

Τι σημαίνει για τον καταναλωτή;

• Αν ο operator margin (το “house” κερδίζει x% του handle) αυξηθεί κατά 1–3 ποσοστιαίες μονάδες λόγω μειωμένου ανταγωνισμού, το payout στον παίκτη πέφτει ανά 100 ευρώ στοιχήματος κατά 1–3 ευρώ. Για έναν μέσο χρήστη που ποντάρει 50 ευρώ την εβδομάδα, αυτό ισοδυναμεί με 26–78 ευρώ τον χρόνο. Για heavy user στα 150 ευρώ την εβδομάδα, το εύρος ανεβαίνει στα 78–234 ευρώ. Η ζημιά δεν είναι πάντα ορατή, γιατί εμφανίζεται ως “λίγο χειρότερες αποδόσεις” και “λίγα λιγότερα μπόνους”.

• Στο σύνολο της αγοράς, ακόμα και αν το Δημόσιο εισπράξει πρόσθετο φόρο επί του GGR βραχυπρόθεσμα, το καθαρό καταναλωτικό πλεόνασμα μειώνεται. Και με λιγότερο ανταγωνισμό, η ψηφιακή καινοτομία φρενάρει.

Ποιος κερδίζει, ποιος χάνει

Ας ακολουθήσουμε το χρήμα.

• Βραχυπρόθεσμα κερδίζουν:

  • Οι μεγάλοι όμιλοι ενέργειας αν η αγορά παραμένει συγκεντρωμένη και ο έλεγχος αποδειχθεί αβάσιμος. Η δυνατότητα να κρατάς περιθώριο σε περιβάλλον υψηλών επιτοκίων είναι πολύτιμη.
  • Η Allwyn/ΟΠΑΠ αν εγκριθεί η συναλλαγή με χαλαρές δεσμεύσεις. Οικονομίες κλίμακας, συγχώνευση βάσεων δεδομένων, μείωση κόστος απόκτησης πελατών, μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύς σε marketing και τεχνολογία.

• Μακροπρόθεσμα κερδίζουν:

  • Οι καταναλωτές και οι μικρότεροι ανταγωνιστές, αν οι αρχές επιβάλουν αποτελεσματικά διορθωτικά. Ο ισχυρός ανταγωνισμός σημαίνει χαμηλότερες τιμές και καλύτερες υπηρεσίες.

• Χάνουν:

  • Τα ευάλωτα νοικοκυριά όταν η συγκέντρωση αυξάνει την ακαμψία των λιανικών τιμών ρεύματος. Κάθε 30–90 ευρώ τον χρόνο έχει δυσανάλογη επίπτωση στα χαμηλά εισοδήματα.
  • Οι “heavy users” στα online όταν οι αποδόσεις χειροτερεύουν, συχνά χωρίς να το αντιλαμβάνονται αμέσως.
  • Ο κρατικός προϋπολογισμός όταν καλείται να επιδοτήσει λογαριασμούς για να καλύψει στρεβλώσεις αγοράς, αντί να διορθώσει τον ανταγωνισμό στη ρίζα.

Τι λέει η ευρωπαϊκή εμπειρία

Η ΕΕ έχει μακρά εμπειρία στην άσκηση πολιτικής ανταγωνισμού. Δύο σημεία είναι κρίσιμα:

• Τα άρθρα 101 και 102 της Συνθήκης (TFEU) απαγορεύουν τις οριζόντιες συμπράξεις και την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης. Οι τιμολογιακές συμπράξεις θεωρούνται παραβάσεις “εκ του αντικειμένου”, δηλαδή δεν χρειάζεται να αποδείξεις αποτέλεσμα, αρκεί η πράξη. Η κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης κρίνεται με βάση τη δύναμη, τα εμπόδια εισόδου, τη συμπεριφορά αποκλεισμού. Ο HHI είναι εργαλείο “σκριναρίσματος”, όχι απόδειξη, αλλά βοηθά να δεις το δάσος (https://eur-lex.europa.eu/EN/legal-content/summary/guidelines-on-the-assessment-of-horizontal-mergers.html?utm_source=openai).

• Στην ενέργεια, η ACER επισημαίνει ότι η συγκέντρωση παραμένει υψηλή σε πολλές χώρες και ότι η ρευστότητα στις αγορές επόμενης ημέρας είναι κρίσιμη για τη λειτουργία του ανταγωνισμού. Η Ελλάδα βελτιώθηκε σε σχέση με το παρελθόν, αλλά παραμένει με υψηλό HHI στη μη οικιακή αγορά (https://aegis.acer.europa.eu/chest/dataitems/633/view) (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A52015SC0243&utm_source=openai).

• Στα τυχερά, η βρετανική CMA και άλλες αρχές έδειξαν προτίμηση σε σκληρά, δομικά remedies για να κρατήσουν τον ανταγωνισμό. Τα παραδείγματα με πωλήσεις καταστημάτων και εκποιήσεις brands είναι διδακτικά για το τι μπορεί να ζητηθεί σε ψηφιακές αγορές, προσαρμοσμένο στα ελληνικά δεδομένα (https://www.gov.uk/government/news/ladbrokescoral-must-sell-around-350-to-400-shops-for-clearance?utm_source=openai) (https://www.mondaq.com/unitedstates/antitrust-eu-competition/1591788/antitrust-authorities-skepticism-of-merger-remedies-causes-headwinds-for-dealmakers?utm_source=openai).

Η ελληνική διάσταση: πέρα από τα νομικά

• Πληθωρισμός: οι λογαριασμοί ρεύματος είναι μεγάλος οδηγός του δείκτη τιμών. Κάθε επιπλέον άνοδος στη χονδρική που “κολλάει” στη λιανική, κρατά τον δομικό πληθωρισμό ψηλότερα για περισσότερο.

• Ανταγωνιστικότητα: τουρισμός, μεταποίηση, τρόφιμα, logistics, data centers. Όλοι εξαρτώνται από το κόστος ενέργειας. Ο πιο φθηνός τρόπος να κατεβάσεις σταθερά το κόστος είναι ο ανταγωνισμός, όχι η μόνιμη επιδότηση.

• Spreads: οι αγορές παρακολουθούν την ποιότητα των θεσμών όσο παρακολουθούν και τα δημοσιονομικά. Η συνεπής εφαρμογή πολιτικής ανταγωνισμού είναι σινιάλο θεσμικής ωρίμανσης. Δεν ρίχνει το spread από μόνη της, αλλά χτίζει αξιοπιστία.

• Ναυτιλία και ισοτιμίες: η ισχυρή ή ασθενής ισοτιμία ευρώ–δολαρίου επηρεάζει καύσιμα, άρα και έμμεσα κόστη. Ο ανταγωνισμός δεν αλλάζει την ισοτιμία, αλλά μειώνει τη δυνατότητα των εγχώριων αγορών να “φορτώνουν” επιπλέον επιβαρύνσεις.

Δεδομένα, αλλά με επίγνωση

Πριν ανακηρύξουμε ενόχους, τρία “πρέπει” δεδομένων:

• Ονομαστικό εναντίον πραγματικού: οι τιμές πρέπει να συγκρίνονται σε σταθερά ευρώ, δηλαδή αφαιρώντας τον πληθωρισμό, για να καταλάβουμε αν πραγματικά ακριβαίνουν.

• Μέσος εναντίον διάμεσου: ο μέσος λογαριασμός μπορεί να κρύβει μεγάλες διαφοροποιήσεις. Το ίδιο και ο “μέσος” παίκτης online.

• Δείκτες συγκέντρωσης: ο HHI είναι εργαλείο. Ένας HHI 2.800 δεν λέει “υπάρχει παράνομη πρακτική”, λέει “η αγορά είναι δομικά επικίνδυνη, δώσε προσοχή”. Γι’ αυτό οι dawn raids ψάχνουν στοιχεία συμπεριφοράς, όχι μόνο μερίδια (https://aegis.acer.europa.eu/chest/dataitems/633/view) (https://www.justice.gov/atr/merger-guidelines/applying-merger-guidelines/guideline-1?utm_source=openai).

Τι ακολουθεί

Στην ενέργεια, η Επιτροπή και η ΡΑΑΕΥ θα αναλύσουν τις ωριαίες προσφορές στο HEnEx, θα διασταυρώσουν κόστη καυσίμων, CO2 και διαθεσιμότητα μονάδων με τις δηλωθείσες προσφορές. Αν βρουν συντονισμό ή κατάχρηση, μπορεί να επιβάλουν πρόστιμα, δεσμεύσεις συμπεριφοράς ή και δομικά μέτρα, όπως υποχρεωτικές εκποιήσεις για να μειωθεί η συγκέντρωση. Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει ότι τα δομικά μέτρα δουλεύουν καλύτερα μακροπρόθεσμα από τα “υπόσχομαι ότι δεν θα το ξανακάνω” (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A52015SC0243&utm_source=openai).

Στα online τυχερά, η Ολομέλεια θα ζυγίσει την αρνητική εισήγηση. Τα σενάρια είναι τρία: ρητή απαγόρευση, έγκριση με δομικά remedies (π.χ. εκποίηση του ελληνικού σκέλους της Novibet σε ανεξάρτητο αγοραστή) ή έγκριση με σκληρό πακέτο behavioral δεσμεύσεων και αυστηρό monitoring. Με δεδομένο το μερίδιο 70%+, η ιστορία λέει ότι χωρίς δομικές παραχωρήσεις, η έγκριση είναι δύσκολη (https://www.epant.gr/en/information/press-releases/item/3321-press-release-assessment-of-the-concentration-concerning-the-acquisition-by-allwyn-of-sole-control-over-novibet.html) (https://www.gov.uk/government/news/ladbrokescoral-must-sell-around-350-to-400-shops-for-clearance?utm_source=openai) (https://www.mondaq.com/unitedstates/antitrust-eu-competition/1591788/antitrust-authorities-skepticism-of-merger-remedies-causes-headwinds-for-dealmakers?utm_source=openai).

Τρία πρακτικά “do’s” για πολίτες και ΜμΕ

• Ρεύμα: συγκρίνετε τακτικά τιμολόγια και ρήτρες. Σε συγκεντρωμένες αγορές, η αλλαγή προμηθευτή (switching) είναι το πιο άμεσο “όπλο” σας. Η ΡΑΑΕΥ δημοσιεύει στοιχεία που σας βοηθούν να συγκρίνετε.

• Online: αντιμετωπίστε την “ευκολία” των ενιαίων λογαριασμών με σκεπτικισμό. Δείτε τις αποδόσεις και τα μπόνους σε περισσότερες πλατφόρμες. Θυμηθείτε ότι κάθε 1 μ.β. διαφορά στο margin είναι 1 ευρώ σε κάθε 100 ευρώ πονταρίσματος.

• Πολιτική: απαιτήστε διαφάνεια. Η δημοσίευση αναλυτικών μεριδίων, HHI και δεικτών switching βοηθά την κοινωνική λογοδοσία. Η Ελλάδα βελτιώθηκε πολύ σε αυτό, αλλά έχουμε δρόμο.

Κλείνοντας: ο ανταγωνισμός ως “πολιτική τιμών”

Δεν μας αρέσει, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι το κράτος δεν μπορεί να επιδοτεί για πάντα τις στρεβλώσεις. Όταν η Επιτροπή Ανταγωνισμού κινείται σε ρεύμα και online τυχερά, δεν “κυνηγά τις μεγάλες εταιρείες”. Προσπαθεί να φέρει την αγορά πιο κοντά σε αυτό που θα έπρεπε να είναι: σκληρός, καθαρός ανταγωνισμός στη χονδρική και στη λιανική, ώστε οι τιμές να αντανακλούν κόστη και όχι ισχύ. Αυτό είναι ίσως η πιο αποτελεσματική, χαμηλού κόστους “πολιτική τιμών” που διαθέτουμε.

Κρατήστε λοιπόν δύο σκέψεις. Πρώτον, οι έλεγχοι δεν είναι καταδίκες. Είναι όμως σοβαρό μήνυμα. Δεύτερον, το όφελος από σωστές αποφάσεις εδώ δεν είναι θεωρητικό. Είναι 30–90 ευρώ στον λογαριασμό σας, 20–80 ευρώ στο ετήσιο “σπορ” σας, και ένας μικρότερος πληθωρισμός για όλους. Σε δύσκολες εποχές, αυτά μετράνε.

---

Πηγές, για όποιον θέλει να δει τα πρωτογενή κείμενα, τα δεδομένα και τα προηγούμενα:

• Η Επιτροπή Ανταγωνισμού για τους αιφνιδιαστικούς ελέγχους στην ενέργεια και η αρχική κάλυψη του θέματος, με τη διευκρίνιση ότι οι έλεγχοι δεν υπονοούν ενοχή (https://www.ekathimerini.com/economy/energy/1289235/competition-watchdog-raids-electricity-companies-over-suspected-market-manipulation/?utm_source=openai) (https://www.ekathimerini.com/economy/energy/1289235/competition-watchdog-raids-electricity-companies-over-suspected-market-manipulation/).
• Το Statement of Objections της Επιτροπής για Allwyn–Novibet και ο προγραμματισμός της Ολομέλειας (https://www.epant.gr/en/information/press-releases/item/3321-press-release-assessment-of-the-concentration-concerning-the-acquisition-by-allwyn-of-sole-control-over-novibet.html) (https://competition.today/2025/10/06/hellenic-competition-commission-launches-in-depth-investigation-into-allwyns-acquisition-of-novibet/?utm_source=openai).
• Οι κατευθυντήριες γραμμές για συγχωνεύσεις και ο ρόλος του HHI ως εργαλείου αξιολόγησης, με ενδεικτικά όρια συγκέντρωσης (https://www.justice.gov/atr/merger-guidelines/applying-merger-guidelines/guideline-1?utm_source=openai) (https://eur-lex.europa.eu/EN/legal-content/summary/guidelines-on-the-assessment-of-horizontal-mergers.html?utm_source=openai).
• Το dataset της ACER για δείκτες συγκέντρωσης στην ηλεκτρική ενέργεια στην ΕΕ, όπου η Ελλάδα καταγράφεται ως “υψηλής συγκέντρωσης” στη μη οικιακή αγορά το 2023 (https://aegis.acer.europa.eu/chest/dataitems/633/view).
• Οι τιμές της αγοράς επόμενης ημέρας στην Ελλάδα και η πλατφόρμα παρακολούθησης day‑ahead (https://athens-times.com/greece-ranks-seventh-most-expensive-for-wholesale-electricity-in-eu-despite-summer-drop/?utm_source=openai) (https://www.dayaheadmarket.eu/greece?utm_source=openai).
• Μερίδια αγοράς προμηθευτών και παραγωγών, ενδεικτικά για τη συζήτηση HHI στη λιανική (https://www.businessdaily.gr/epiheiriseis/140464_dei?utm_source=openai) (https://www.metlengroup.com/news/financial-results/nine-months-2025-trading-update/?utm_source=openai) (https://www.bankingnews.gr/energeia/articles/838966/dei-se-diktya-evelikti-paragogi-kai-ape-katefthynthikan-pano-apo-1-6-dis-evro-to-enneamino-tou-2025?utm_source=openai).
• Η ΕΕΕΠ για το μέγεθος της online αγοράς στην Ελλάδα με GGR πάνω από 1 δισ. ευρώ (https://www.gamingcommission.gov.gr/images/enimerosi/ektheseis-pepragmenon/AnnualReport2024GR.pdf).
• Η πρακτική των remedies από την CMA στο ζεύγος Ladbrokes–Coral και η σύγχρονη ευρωπαϊκή τάση υπέρ δομικών διορθωτικών (https://www.gov.uk/government/news/ladbrokescoral-must-sell-around-350-to-400-shops-for-clearance?utm_source=openai) (https://www.mondaq.com/unitedstates/antitrust-eu-competition/1591788/antitrust-authorities-skepticism-of-merger-remedies-causes-headwinds-for-dealmakers?utm_source=openai).
• Το πλαίσιο ενεργειακής ρύθμισης και ανταγωνισμού στην ΕΕ, ρόλος ACER και εθνικών αρχών (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A52015SC0243&utm_source=openai).
• Προηγούμενες κινήσεις της Επιτροπής στην ελληνική αγορά ρεύματος, με επιτόπιους ελέγχους από το 2022 (https://www.epant.gr/enimerosi/deltia-typou/item/2191-deltio-typou-aifnidiastikoi-elegxoi-tis-ea-se-etaireies-xondrikis-kai-lianikis-promitheias-ilektrikis-energeias.html).

Σε μια χώρα που κουράστηκε από “θεωρίες”, το ζητούμενο είναι μετρήσιμα αποτελέσματα. Λιγότερη συγκέντρωση, καθαρότερη αγορά, μικρότερος λογαριασμός. Και στο ρεύμα και στο online, αυτό είναι το στοίχημα.