Ρεκόρ 411 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου, όμως το ράλι λιπασμάτων απειλεί τα τρόφιμα

Η μεγαλύτερη αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων στην ιστορία ξεκίνησε σήμερα: 411 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από 32 χώρες-μέλη του IEA (Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας) αρχίζουν να διοχετεύονται στην αγορά (NPR). Ποσότητα υπερδιπλάσια εκείνης του 2022, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Και παρόλα αυτά, το Brent παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια (S&P Global).

Οι αριθμοί όμως δεν βγαίνουν. Τα αποθέματα ρέουν με ρυθμό περίπου 3,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (BIC Magazine), ενώ από τα κλειστά Στενά του Ορμούζ λείπουν 17-21 εκατομμύρια ημερησίως. Η παρέμβαση καλύπτει περίπου το 16% του κενού. Όπως το έθεσε η S&P Global: «Το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν υπάρχει πετρέλαιο, αλλά ότι δεν μπορεί να φτάσει» (S&P Global).

Η πραγματική βόμβα, ωστόσο, δεν είναι στα καύσιμα. Το 33% των παγκόσμιων εμπορευόμενων λιπασμάτων περνούσε από τα ίδια Στενά (CSIS). Και εδώ το πρόβλημα δεν είναι απλώς μεταφορικό: η QatarEnergy, ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς λιπασμάτων στον κόσμο, έκοψε την παραγωγή λόγω των επιθέσεων. Η ουρία (βασικό αζωτούχο λίπασμα) έχει αυξηθεί 26-32% μέσα σε δύο εβδομάδες (CSIS). Σε αντίθεση με το πετρέλαιο, για τα λιπάσματα δεν υπάρχει κανένα στρατηγικό απόθεμα πουθενά στον κόσμο. Η Κίνα και η Ινδία ενεργοποίησαν εσπευσμένα εμπορικά αποθέματα (Carnegie Endowment). Η Ελλάδα βασίζεται αποκλειστικά στις εισαγωγές.

Ο Έλληνας αγρότης που αγοράζει τώρα λιπάσματα για την ανοιξιάτικη σπορά πληρώνει ήδη τουλάχιστον 26% παραπάνω (CSIS). Το κόστος αυτό θα μεταφερθεί σταδιακά στα ράφια: πρώτα στα δημητριακά, μετά στα πουλερικά (οι ζωοτροφές εξαρτώνται από τα ίδια λιπάσματα), τέλος στα γαλακτοκομικά. Τα πλαφόν στα περιθώρια κέρδους που εφαρμόζει η κυβέρνηση μέχρι τον Ιούνιο (To Brief) αφορούν καύσιμα και τρόφιμα στο ράφι, όχι λιπάσματα στον αγρότη.

Το ερώτημα για το φθινόπωρο δεν είναι αν θα ακριβύνουν τα τρόφιμα. Είναι πόσο. Μια σοδειά που σπέρνεται σήμερα με 26% ακριβότερα λιπάσματα φτάνει στα ράφια σε 4-6 μήνες, με κόστος που κανένα πλαφόν δεν θα έχει προλάβει να απορροφήσει.