«Πυρπολητής»: Ναυτικό drone, με την αυτονομία σε δοκιμές ακόμη

Στις 13 Οκτωβρίου, στον Σκαραμαγκά, το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε τον «Πυρπολητή», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας ελληνικής σχεδίασης και κατασκευής. Την ίδια μέρα εγκαινίασε σχολή για τους χειριστές και τους τεχνικούς τέτοιων σκαφών. Στην τελετή ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας είπε ότι η αυτόνομη λειτουργία του σκάφους βρίσκεται ακόμη στο «τελικό στάδιο» δοκιμών και ότι η μαζική παραγωγή είναι το επόμενο βήμα (ΥΠΕΘΑ). Για τον αριθμό των σκαφών, το κόστος και τους κανόνες χρήσης δεν έχει ανακοινωθεί τίποτα.

Τι είδε κανείς στον Σκαραμαγκά

Μετά τον αγιασμό, την ομιλία Δένδια και την κοπή κορδέλας, ακολούθησε στατική παρουσίαση. Δίπλα στον «Πυρπολητή» εκτέθηκαν το αμερικανικό σκάφος Corsair και δύο υποβρύχια μέσα, ενώ οι επισκέπτες είδαν και προσομοιωτές και ένα σενάριο στο πεδίο θαλάσσιων δοκιμών (ΥΠΕΘΑ). Η ανακοίνωση δεν αναφέρει ποια μέσα πήραν μέρος στο σενάριο. Από την παρουσίαση λοιπόν δεν προκύπτει ότι ο «Πυρπολητής» εκτέλεσε εκεί δοκιμή αυτονομίας.

Η σχολή ονομάζεται Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων. Στεγάζεται στο ναυτικό κέντρο εκπαίδευσης «ΠΑΛΑΣΚΑΣ» στον Σκαραμαγκά και υπάγεται στη Διοίκηση Ναυτικής Εκπαίδευσης. Σύμφωνα με την επίσημη περιγραφή, εκεί θα γίνεται εξάσκηση σε προσομοιωτές και στη θάλασσα, καθώς και εκπαίδευση στη χρήση, τη συντήρηση και τις βασικές επισκευές. Η σχολή είναι η πιο απτή εξέλιξη της ημέρας, γιατί χωρίς χειριστές και τεχνικούς κανένα σκάφος δεν βγαίνει σε αποστολή. Πρόγραμμα σπουδών, αριθμός εκπαιδευομένων και τρόπος πιστοποίησης δεν έχουν ανακοινωθεί.

Τι προορίζεται να κάνει

Το υπουργείο αναφέρει τέσσερις αποστολές για το σκάφος: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση, αναγνώριση και επίθεση κατά πλοίων. Η Πτήση επικαλείται τεχνικό ενημερωτικό σημείωμα που προσθέτει τη μονόδρομη επίθεση. Σε αυτή το σκάφος πέφτει πάνω στον στόχο και χάνεται μαζί του.

Σύμφωνα με την ΕΡΤ, ο «Πυρπολητής» έχει μήκος πέντε μέτρων και φτάνει περίπου τους 40 κόμβους. Είναι δηλαδή μικρό και γρήγορο σκάφος, στο μέγεθος ενός φουσκωτού. Κατά το ίδιο σημείωμα, φέρει κάμερες ηλεκτροοπτικού συστήματος, ραντάρ επιφανείας, επικοινωνίες και αισθητήρες πλοήγησης.

Ότι το σκάφος είναι μη επανδρωμένο σημαίνει ότι δεν έχει πλήρωμα πάνω του. Δεν σημαίνει ότι αποφασίζει μόνο του. Ο Δένδιας μίλησε γενικά για τελικό ανθρώπινο έλεγχο. Η Διεθνής Επιτροπή Ερυθρού Σταυρού εξηγεί ότι η αυτόνομη πλοήγηση είναι άλλο πράγμα από την αυτόνομη επιλογή και προσβολή στόχου.

Το όφελος από ένα τέτοιο σκάφος είναι ότι οι επικίνδυνες αποστολές γίνονται χωρίς ναύτες στο κατάστρωμα. Ο κίνδυνος είναι τα λάθη στην αναγνώριση στόχων και οι παρεμβολές σε θάλασσες με πυκνή πολιτική κίνηση, όπως το Αιγαίο. Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί ούτε τα αποτελέσματα των δοκιμών ούτε κανόνας για το ποιος εγκρίνει μια επίθεση ή τι κάνει το σκάφος όταν χαθεί η επικοινωνία.

Εξαγγελία ή απόφαση;

Για την παραγωγή «σε μεγάλους αριθμούς» υπάρχει μέχρι στιγμής μόνο η δήλωση του υπουργού. Ποσότητα, κόστος, παραγωγός, σύμβαση και χρονοδιάγραμμα δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Η Καθημερινή γράφει ότι ανώνυμοι αξιωματικοί θεωρούν το σκάφος έτοιμο για μαζική παραγωγή και επιχειρησιακή χρήση. Η επίσημη θέση του υπουργού όμως είναι ότι οι δοκιμές συνεχίζονται.

Το έργο εντάσσεται στην «Ατζέντα 2030», το κυβερνητικό πρόγραμμα αλλαγών στην οργάνωση, την εκπαίδευση και τον εξοπλισμό των Ενόπλων Δυνάμεων. Σε αυτό το πλαίσιο ιδρύθηκε και το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας με τον ν. 5110/2024. Ούτε το ένα ούτε το άλλο αποδεικνύει όμως ότι έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση για τη σειρά παραγωγής του «Πυρπολητή».

Παράλληλα με την ελληνική λύση, το Ναυτικό εξετάζει και μια εισαγόμενη, το Corsair της αμερικανικής Saronic Technologies. Ελληνικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι έχει σταλεί αίτημα προμήθειας μέσω της αμερικανικής διαδικασίας στρατιωτικών πωλήσεων, όμως ένα αίτημα δεν είναι σύμβαση (CNN Greece, News247). Το αμερικανικό σκάφος έχει ήδη χρησιμοποιηθεί σε πραγματική επιχείρηση. Τον Ιούλιο του 2026 η CENTCOM, η αμερικανική διοίκηση για τη Μέση Ανατολή, ανακοίνωσε πλήγμα με Corsair σε εγκατάσταση στο Μπαντάρ Αμπάς του Ιράν (Defense News, Naval News). Το παράδειγμα δείχνει τι επιδιώκουν τα ναυτικά με τέτοια σκάφη, όχι τι έχει πιστοποιηθεί για τον «Πυρπολητή».

Αν ο «Πυρπολητής» έχει θέση στον στόλο, θα φανεί από πέντε στοιχεία. Το πρώτο είναι δημοσιευμένα αποτελέσματα από τις δοκιμές αυτονομίας. Το δεύτερο είναι γραπτός κανόνας για το ποιος εγκρίνει κάθε επίθεση. Ακολουθούν το κόστος ανά σκάφος και μια υπογεγραμμένη σύμβαση με αριθμούς και ημερομηνίες. Το πέμπτο είναι πληρώματα που έχουν βγει πιστοποιημένα από τη σχολή του «ΠΑΛΑΣΚΑΣ». Μέχρι να υπάρξουν, ο «Πυρπολητής» είναι ελληνικό πρωτότυπο που απέκτησε πρώτα τη σχολή του και δεν έχει γίνει ακόμη όπλο του στόλου.