Πυροτεχνήματα: Η φονική αλυσίδα από 26 νεκρούς στην Κίνα μέχρι την Ελλάδα

Το Πάσχα, η ΕΛ.ΑΣ. κατέσχεσε 180.437 βεγγαλικά και κροτίδες σε όλη τη χώρα, με 14 τραυματίες, ανάμεσά τους έναν 14χρονο που έχασε το χέρι του στο Μενίδι. Στις περισσότερες αναφορές, η προέλευση ήταν Τουρκία ή Πολωνία. Αυτό όμως είναι μόνο ο τελευταίος σταθμός. Η πραγματική αρχή της αλυσίδας βρίσκεται 8.000 χιλιόμετρα ανατολικά.

Στις 4 Μαΐου 2026, μια έκρηξη ισοπέδωσε το εργοστάσιο Huasheng στο Λιουγιάνγκ της επαρχίας Χουνάν. Ο απολογισμός έφτασε τους 26 νεκρούς και 61 τραυματίες, με τον Σι Τζινπίνγκ να ζητά «αυστηρή λογοδοσία» (Reuters). Δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Τον Δεκέμβριο 2019, άλλη έκρηξη στο ίδιο Λιουγιάνγκ σκότωσε 13 ανθρώπους, ενώ οι αρχές είχαν αρχικά ανακοινώσει 7 (Irish Times). Τρεις μήνες πριν τη φετινή τραγωδία, επιθεωρητές είχαν εντοπίσει χλωρικό κάλιο δίπλα σε αναγωγικές ουσίες στον ίδιο χώρο. Το πρόστιμο: 15.000 γιουάν, περίπου 2.000 δολάρια για επιχείρηση με εξαγωγές εκατομμυρίων.

Η μία πόλη που τροφοδοτεί τον πλανήτη

Το Λιουγιάνγκ ελέγχει το 86% του παγκόσμιου εμπορίου πυροτεχνημάτων. Στα 431 εργοστάσιά του δουλεύουν 300.000 άνθρωποι, και από εκεί φεύγει το 70% των κινεζικών εξαγωγών του κλάδου (IndexBox). Όταν ο Τραμπ έβαλε δασμούς στην Κίνα το 2019, εξαίρεσε ρητά τα πυροτεχνήματα. Χωρίς αυτά, η 4η Ιουλίου δεν θα άναβε.

Στην Ευρώπη, η αλυσίδα περνάει κυρίως μέσω Ρότερνταμ και Αμβούργου. Η Πολωνία, που εμφανίζεται στις ελληνικές κατασχέσεις ως «χώρα προέλευσης», δεν παράγει πυροτεχνήματα. Πάνω από 90% των εισαγωγών της έρχονται από κινεζικούς κατασκευαστές, και η ίδια λειτουργεί ως κόμβος επανεξαγωγής για Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία και νοτιοανατολική Ευρώπη (Meyka). Το «CE» στη συσκευασία δεν σημαίνει ευρωπαϊκή κατασκευή. Σημαίνει ότι ένας ολλανδικός ή τσεχικός φορέας πιστοποίησε ένα κινεζικό προϊόν.

Το ελληνικό κενό

Το 2025, το ευρωπαϊκό σύστημα Safety Gate κατέγραψε 4.671 ειδοποιήσεις για επικίνδυνα προϊόντα, ρεκόρ, με το 41,8% κινεζικής προέλευσης. Η Ιταλία έστειλε 1.193 ειδοποιήσεις, η Γερμανία 465. Η Ελλάδα: μηδέν (Euronews).

Δεν σημαίνει ότι τα προϊόντα που κυκλοφορούν εδώ είναι ασφαλή. Σημαίνει ότι η εποπτεία αγοράς δεν λειτουργεί. Όταν ο 14χρονος στο Μενίδι κράταγε την κροτίδα που του ακρωτηρίασε το χέρι, κανείς δεν είχε ελέγξει αν αυτή είχε περάσει τα τεστ EN 15947. Κανείς δεν τα ελέγχει συστηματικά. Η αλυσίδα ξεκινά από ένα εργοστάσιο που εξερράγη με 26 νεκρούς. Καταλήγει σε ένα παιδικό χέρι. Κανείς ενδιάμεσος δεν φαίνεται να ρωτάει.