Πυρά σε κηδεία στην Ιορδανία: τι ξέρουμε

Ένοπλοι άνοιξαν πυρ σε κηδεία στην Ιορδανία στις 23 Οκτωβρίου (Reuters, AP). Η τελετή γινόταν στον ελληνορθόδοξο ναό του Αγίου Γεωργίου στο Χαμούντ, χωριό της επαρχίας Καράκ, και ο νεότερος επίσημος απολογισμός είναι επτά νεκροί και 40 άνθρωποι σε νοσοκομειακή φροντίδα (Petra). Οι αρχές μιλούν για τρομοκρατική επίθεση· ποιοι πυροβόλησαν και γιατί, δεν έχει ανακοινωθεί.

Τι δείχνουν οι εικόνες

Μάρτυρας περιέγραψε 150 έως 200 παρόντες και περίπου πέντε λεπτά πυροβολισμών· άλλος είπε ότι τα πυρά άρχισαν ένα τέταρτο περίπου μετά την έναρξη της τελετής (BBC). Είναι μαρτυρίες, όχι μετρημένο χρονολόγιο.

Το Reuters επαλήθευσε τη θέση ενός βίντεο κλειστού κυκλώματος που μετέδωσε το κρατικό κανάλι Al-Mamlaka, στο οποίο διακρίνονται τρεις ένοπλοι να πυροβολούν και να κινούνται προς την εκκλησία (Reuters). Η αστυνομία ανέφερε ότι οι δράστες έφτασαν με όχημα (AP). Ο αριθμός τρία βγαίνει από τις εικόνες, όχι από επίσημη καταμέτρηση υπόπτων.

Ο απολογισμός άλλαξε αρκετές φορές μέσα στη μέρα. Το Al-Mamlaka μετέδωσε αρχικά επτά νεκρούς και δέκα τραυματίες, και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Μοχάμαντ αλ-Μουμάνι τον διόρθωσε σε έξι νεκρούς και 28 τραυματίες (Al-Monitor). Ακολούθησε ο επικεφαλής της Δημόσιας Ασφάλειας Ομπέινταλα αλ-Μααγιτά με επτά νεκρούς και 34 τραυματίες (Al-Araby). Τελευταίος μίλησε ο υπουργός Υγείας Ιμπραχίμ αλ-Μπντούρ: 40 άνθρωποι πέρασαν από δημόσια και στρατιωτικά νοσοκομεία, δύο σε κρίσιμη κατάσταση (Jordan Times). Δεν έχει διευκρινιστεί δημόσια αν οι 34 τραυματίες και τα 40 περιστατικά μετρούν τους ίδιους ανθρώπους.

Τρομοκρατία χωρίς όνομα

Ο υπουργός Εσωτερικών Μάζεν αλ-Φαράγια χαρακτήρισε την επίθεση «τρομοκρατική» και μίλησε για «ομάδα εξτρεμιστών», προσθέτοντας ότι είναι πρόωρο να μιλήσει για εσωτερικές ή εξωτερικές διασυνδέσεις (JO24). Το ισπανικό πρακτορείο EFE αποδίδει στον πρωθυπουργό Τζαφάρ Χασάν φράση για «σκυλιά του Ισλαμικού Κράτους» (EFE). Το πλήρες κείμενο αυτής της δήλωσης δεν εντοπίστηκε δημόσια· είναι χαρακτηρισμός αξιωματούχου, όχι απόδειξη ευθύνης της οργάνωσης. Ταυτότητες, συλλήψεις ή στοιχεία για οργανωτική αλυσίδα δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Τα στοιχεία στηρίζουν με βεβαιότητα ένα πράγμα: ο στόχος ήταν εκκλησία την ώρα κηδείας. Μια κηδεία σε χωριό συγκεντρώνει ολόκληρες οικογένειες σε ένα σημείο, σε προβλέψιμη ώρα. Γι' αυτό το πλήγμα αγγίζει την κοινότητα πολύ πέρα από τον αριθμό των θυμάτων.

Γιατί το Χαμούντ έχει βάρος

Ο ναός υπάγεται στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων (Πατριαρχείο Ιεροσολύμων). Το «ελληνορθόδοξος» περιγράφει εκκλησιαστική παράδοση, όχι υπηκοότητα: οι πιστοί είναι Ιορδανοί. Οι εκτιμήσεις που συγκέντρωσε το BBC τοποθετούν τους χριστιανούς στο 2 έως 3% του ιορδανικού πληθυσμού (BBC Arabic). Για μια τόσο μικρή μειονότητα, μια επίθεση σε τελετή αποχαιρετισμού διαβάζεται ως μήνυμα, όποιος κι αν το έστειλε.

Το Καράκ έχει ξαναζήσει πολύνεκρη επίθεση. Στις 18 Δεκεμβρίου 2016, ένοπλοι έπληξαν δυνάμεις ασφαλείας στην Κατρανέχ και στο Καράκ και σκότωσαν δέκα ανθρώπους: επτά μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, δύο Ιορδανούς πολίτες και μια Καναδή τουρίστρια (AP). Η κρίση έληξε με πολύωρη επιχείρηση κοντά στο κάστρο της πόλης. Το Ισλαμικό Κράτος ανέλαβε τότε την ευθύνη, και οι καταδίκες ήρθαν το 2019 (AFP). Οι στόχοι τότε ήταν ένστολοι και άνθρωποι γύρω από το κάστρο, όχι εκκλησία. Το προηγούμενο εξηγεί γιατί η πόλη ξέρει τι σημαίνει τέτοια βία· δεν τεκμηριώνει καμία σχέση με τους σημερινούς δράστες.

Η αντίδραση της Αμμάν δείχνει πώς διαβάζει το γεγονός. Ο βασιλιάς Αμπντάλα Β΄ επισκέφθηκε τραυματίες στο Καράκ, ο πρωθυπουργός προήδρευσε σύσκεψης ασφαλείας μέσα στην επαρχία και κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος με μεσίστιες σημαίες (Al-Araby). Η ηγεσία χειρίζεται την επίθεση ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας, όχι ως τοπικό έγκλημα. Ορθόδοξοι φορείς της χώρας ζήτησαν πλήρη διαλεύκανση και τιμωρία σύμφωνα με τον νόμο (Ammon News).

Στην Αθήνα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης καταδίκασε την επίθεση (Μητσοτάκης), και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος τηλεφώνησε στον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεόφιλο Γ΄ (Οικουμενικό Πατριαρχείο). Η σύνδεση με την Ελλάδα είναι η κοινή ορθόδοξη παράδοση.

Μέχρι να μιλήσουν οι ανακριτές, το βέβαιο είναι αυτό: στο Χαμούντ, οι οικογένειες θα θάψουν μέσα στο τριήμερο πένθος ανθρώπους που σκοτώθηκαν ενώ έθαβαν μια δική τους.