Πτώση ελικοπτέρου 55 ετών: Χωρίς αντικαταστάτη και ανεξάρτητο ελεγκτή η Πολεμική Αεροπορία

Το ελικόπτερο που προσγειώθηκε αναγκαστικά σε ελαιώνα κοντά στο Καστέλλι το πρωί της Δευτέρας ανήκει σε σειρά που η Ελλάδα άρχισε να παραλαμβάνει το 1971 (enikos.gr). Πενήντα πέντε χρόνια αργότερα, τα ίδια Agusta Bell AB-205 παραμένουν η ραχοκοκαλιά της έρευνας και διάσωσης στο Αιγαίο και την Κρήτη. Το πλήρωμα είναι καλά στην υγεία του (newsbomb.gr).

Το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε εξοπλιστικό πακέτο €5 δισ. για Rafale, φρεγάτες και αντιαεροπορικά συστήματα. Στη λίστα δεν υπάρχει λέξη για τα ελικόπτερα έρευνας και διάσωσης. Το πρόγραμμα αντικατάστασής τους, δηλαδή 14 νέα AW-139 της Leonardo κόστους €400-450 εκατ., κόπηκε από τον εθνικό προϋπολογισμό και αναζητά χρηματοδότηση μέσω του ευρωπαϊκού εργαλείου SAFE, με τελική απόφαση που εκκρεμεί (pagenews.gr).

Πίσω από τον προϋπολογισμό, η εικόνα στις βάσεις είναι διαφορετική. Από τα 12 AB-205 της Πολεμικής Αεροπορίας, η διαθεσιμότητα κινείται γύρω στο 30%, δηλαδή τρία ή τέσσερα ελικόπτερα μπορούν πραγματικά να σηκωθούν ανά πάσα στιγμή (ekefalonia.gr). Τα Super Puma που συμπληρώνουν το έργο φτάνουν με κόπο τα έξι ενεργά. Η ΠΑ έχει θέσει χρονοδιάγραμμα απόσυρσης των AB-205 «μέχρι το τέλος του 2026», αλλά η αντικατάσταση δεν έχει συμβολαιοποιηθεί (newsit.gr).

Ποιος ερευνά όμως γιατί έπεσε το ελικόπτερο; Τα αίτια της βλάβης «διερευνώνται» από το ΓΕΑ (eleftherostypos.gr). Ο φορέας που χειρίζεται τα αεροσκάφη ερευνά τον εαυτό του. Δεν υπάρχει εθνική αρχή στρατιωτικών αεροπορικών ατυχημάτων αντίστοιχη του NTSB στις ΗΠΑ ή του BEA στη Γαλλία, ούτε υποχρέωση δημοσιοποίησης συμπερασμάτων. Το Annex 13 του ICAO θέτει ως πρότυπο τον θεσμικό διαχωρισμό ακριβώς για να αποφεύγονται οι συγκρούσεις συμφερόντων (ala.aero). Η Ελλάδα δεν έχει κάνει αυτό το βήμα.

Ένα ελικόπτερο μισού αιώνα έπεσε σε ελαιώνα και δεν σκότωσε κανέναν. Το επόμενο μπορεί να μην έχει την ίδια τύχη, και η έκθεση που θα το εξηγήσει θα γραφτεί από τον ίδιο που πετάει το πλήρωμα.