Πρόγραμμα 200 εκατ. για 24 δορυφόρους και ένας αστροναύτης χωρίς εισιτήριο

Η Ελλάδα ετοιμάζεται να θέσει σε τροχιά 24 δορυφόρους μέχρι τέλος του 2026, στο πλαίσιο μιας Εθνικής Στρατηγικής Διαστήματος που υπόσχεται αυτόνομη παρακολούθηση πυρκαγιών, εποπτεία του Αιγαίου και ασφαλείς τηλεπικοινωνίες. Ο προϋπολογισμός αγγίζει τα 200 εκατομμύρια ευρώ, χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης. Το ερώτημα είναι τι μένει πραγματικά στη χώρα.

Τι κάνουν οι δορυφόροι στην πράξη

Η πιο χειροπιαστή εφαρμογή αφορά τις πυρκαγιές. Τέσσερις δορυφόροι με ραντάρ συνθετικού διαφράγματος (SAR), μια τεχνολογία που «βλέπει» μέσα από σύννεφα και τη νύχτα, θα ανιχνεύουν θερμικές εστίες σε πραγματικό χρόνο. Αντί να περιμένει η Πυροσβεστική αναφορές από το έδαφος, τα δεδομένα φτάνουν σε κεντρικό κόμβο στην Αθήνα που τα μετατρέπει σε έτοιμους χάρτες. Η Ελλάδα γίνεται, σύμφωνα με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα με εθνικό σύστημα δορυφορικής διαχείρισης πυρκαγιών.

Η τεχνολογία αυτή δεν είναι θεωρητική. Ήδη δύο τέτοιοι δορυφόροι βρίσκονται σε τροχιά από τον Νοέμβριο 2025. Έχουν φωτογραφίσει τη φρεγάτα «Κίμων» κατά την άφιξή της στον Πειραιά, αποδεικνύοντας ότι η θαλάσσια επιτήρηση λειτουργεί.

Το παράδοξο της «εθνικής κυριαρχίας»

Η στρατηγική μιλά για τεχνολογική αυτονομία, αλλά τα νούμερα λένε διαφορετική ιστορία. Από τους 24 δορυφόρους, τους 7 κατασκευάζει η Open Cosmos, βρετανική εταιρεία με υποκατάστημα στην Παλλήνη και περίπου 30 εργαζόμενους στην Ελλάδα. Τους επιχειρησιακούς δορυφόρους SAR αναλαμβάνει η ICEYE Hellas, θυγατρική φινλανδικής εταιρείας. Η τεχνολογία και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας παραμένουν στις μητρικές. Τα 200 εκατομμύρια του Ταμείου Ανάκαμψης πληρώνουν ουσιαστικά ξένες εταιρείες να κατασκευάσουν για λογαριασμό της Ελλάδας. Η ρητορική περί «ελληνικού διαστημικού οικοσυστήματος» χρειάζεται αστερίσκο.

Ο αστροναύτης χωρίς εισιτήριο

Στο ίδιο πακέτο παρουσιάστηκε και η εκπαίδευση του Αδριανού Γολέμη, που ξεκινά Απρίλιο στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Αστροναυτών. Όπως είχαμε αναλύσει (To Brief), η εκπαίδευση ετοιμάζει τον Γολέμη, αλλά μια πραγματική αποστολή στον ISS κοστίζει 65-80 εκατομμύρια ευρώ. Κονδύλι που δεν έχει ανακοινωθεί. Ο ίδιος μίλησε για «ετοιμότητα σε περίπτωση που η Ελλάδα αποφασίσει να συμμετάσχει» (Protothema). Η λέξη-κλειδί είναι «σε περίπτωση».