Προειδοποίηση 500 ευρωπαϊκών αεροδρομίων: Στερεύουν τα καύσιμα πτήσεων σε 21 ημέρες

Σε 21 ημέρες από σήμερα, η Ευρώπη μπορεί να μην έχει αρκετό αεροπορικό καύσιμο για να πετάξουν τα αεροπλάνα της. Η προειδοποίηση δεν έρχεται από κάποιο think tank, αλλά από την ACI Europe (τον οργανισμό που εκπροσωπεί 500 ευρωπαϊκά αεροδρόμια), σε επείγουσα επιστολή προς τους Επιτρόπους Τζιτζικώστα και Γιόργκενσεν: «Αν δεν αποκατασταθεί η διέλευση μέσω του Ορμούζ, η συστημική έλλειψη jet fuel θα γίνει πραγματικότητα» (ACI Europe).

Τα γεγονότα τρέχουν ήδη μπροστά από τις προειδοποιήσεις. Επτά ιταλικά αεροδρόμια (Μιλάνο, Μπολόνια, Βενετία) επέβαλαν δελτίο στον ανεφοδιασμό (TravelTourister). Η SAS ακύρωσε 1.000 πτήσεις τον Απρίλιο. Ο CEO της Ryanair Michael O'Leary προειδοποιεί για ακύρωση 5-10% των καλοκαιρινών πτήσεων (Independent). Η τιμή της κηροζίνης ξεπέρασε τα $1.573/τόνο, διπλάσια σε 40 ημέρες (Argus Media). Και τα εισιτήρια ακολουθούν: +24% σε σχέση με πέρυσι.

Κοίτα όμως ποιος πληρώνει και ποιος κερδίζει. Στην Ελλάδα, η HELLENiQ Energy χτύπησε υψηλό 18 ετών στο χρηματιστήριο, με την Goldman Sachs να αναβαθμίζει το EBITDA της κατά 35% (Energymag). Η Motor Oil σπάει ιστορικό ρεκόρ. Τα crack spreads (η διαφορά τιμής μεταξύ αργού πετρελαίου και τελικού καυσίμου) εκτοξεύονται, και τα διυλιστήρια μετρούν κέρδη-ρεκόρ ακριβώς την ώρα που τα αεροδρόμια ζητούν κρατική βοήθεια.

Για τα ελληνικά νησιά, η απειλή είναι υπαρξιακή:

• Ρόδος, Κρήτη, Σαντορίνη, Μύκονος εξαρτώνται σχεδόν 100% από αεροπορικές αφίξεις. Δεν υπάρχει τρένο για τη Μύκονο
• Η Βρετανία, η μεγαλύτερη τουριστική αγορά της Ελλάδας, διαθέτει αποθέματα κηροζίνης μόλις 31 ημερών (BNP Paribas). Αν στερέψει, τα UK charter προς Ρόδο και Ηράκλειο σταματούν πρώτα
• Μόνο 2 χώρες της ΕΕ διαθέτουν αποθέματα κηροζίνης για 90 ημέρες. Οι υπόλοιπες δεν αντέχουν πέρα του ενός μήνα (Corriere della Sera)

Η αντίφαση βαθαίνει αν διαβάσεις τι ζητά η ACI πίσω από την «προειδοποίηση». Ανάμεσα στα αιτήματα: κρατικές ενισχύσεις για αεροδρόμια, αλλά και προσωρινή αναστολή του ευρωπαϊκού Κανονισμού Εκπομπών Μεθανίου, που τίθεται σε ισχύ τον Ιανουάριο 2027 (Reuters). Η κρίση καυσίμων, κατά συνέπεια, γίνεται μοχλός για χαλάρωση περιβαλλοντικών κανόνων, ακριβώς αυτό που το αεροπορικό λόμπι ζητούσε χρόνια πριν ανοίξουν τα Στενά.

Η πραγματική ερώτηση δεν είναι αν θα ανοίξει ο Ορμούζ. Είναι γιατί η ΕΕ, με 21% του ΑΕΠ της Ελλάδας να εξαρτάται από τουρίστες που φτάνουν αεροπορικώς, δεν είχε ποτέ σχέδιο για κάτι τόσο προβλέψιμο.