Ο πρόεδρος Τραμπ διχάζει την ΕΕ: Τελεσίγραφο για δασμούς στις 4 Ιουλίου

Οι Βρυξέλλες είναι διχασμένες πριν καν φτάσει στο τραπέζι το τελεσίγραφο Trump. Από τη μία, η Γερμανία βλέπει την αυτοκινητοβιομηχανία της να καταρρέει: η Volkswagen ανακοίνωσε περικοπές 50.000 θέσεων εργασίας έως το 2030, η Mercedes-Benz άλλες 40.000, ενώ η Bosch περικόπτει 22.000 παγκοσμίως (Euronews). Στο α' τρίμηνο του 2026, τα κέρδη της VW υποχώρησαν 14% και της Mercedes 40,7%, με το κόστος των αμερικανικών δασμών να φτάνει τα €4 δισ. ετησίως μόνο για τη VW. Το Βερολίνο θέλει να τελειώνει και να σώσει τα εργοστάσια.

Από την άλλη πλευρά στέκεται το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η συμφωνία του Turnberry, υπενθυμίζουμε, δέσμευε την ΕΕ να μηδενίσει τους δασμούς της σε αμερικανικά προϊόντα έναντι ενός αμερικανικού πλαφόν 15%. Ο Bernd Lange, πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου, χαρακτήρισε ευθέως την αμερικανική πλευρά «αναξιόπιστη» (EU Perspectives). Δεν είναι ρητορική: ο Trump έχει ήδη παραβιάσει τέσσερις φορές το όριο του 15% που υπέγραψε ο ίδιος (Verfassungsblog).

Γι' αυτό το Κοινοβούλιο απαιτεί εγγυήσεις. Ζητά ρήτρα αυτόματης αναστολής αν παραβιαστεί ξανά το πλαφόν, ημερομηνία λήξης τον Μάρτιο 2028 και επανεξέταση του 50% δασμού σε χάλυβα και αλουμίνιο. Η EPP του Manfred Weber απειλεί να παρακάμψει τη διαδικασία (Euronews).

Πάνω σε αυτό ακριβώς το ρήγμα πατάει ο Trump. Στις 7 Μαΐου έδωσε προθεσμία ως την 4η Ιουλίου, αλλιώς δασμοί «πολύ υψηλότεροι» από το 15% (Euronews). Το timing έχει νόημα: η εξουσιοδότηση Section 122 (το νομικό εργαλείο που του επιτρέπει να επιβάλλει δασμούς μονομερώς, με πρόσχημα ισοζύγιο πληρωμών) λήγει λίγες εβδομάδες αργότερα. Είναι η τελευταία στιγμή πίεσης πριν χάσει το όπλο του.

Στην Ελλάδα, η πίεση πέφτει ήδη στη βαριά βιομηχανία. Η ElvalHalcor εξάγει $1,58 δισ. αλουμινίου ετησίως στις ΗΠΑ και πληρώνει 50% δασμό «εθνικής ασφάλειας» (Section 232) στον μισό όγκο. Αν επεκταθούν στα παράγωγα προϊόντα, όπως ήδη συνέβη σε 400+ κατηγορίες τον Απρίλιο, το μοντέλο γίνεται οριακό. Η φέτα και το ελαιόλαδο κινδυνεύουν με δασμούς άνω του 30% σε ορισμένες κατηγορίες. Ο Πιερρακάκης επεσήμανε στο Eurogroup ότι «οι μισές ευρωπαϊκές εξαγωγές χάλυβα/αλουμινίου εξακολουθούν να πλήττονται» (Bloomberg/ToVima).

Και το τελικό ερώτημα: ποιος πληρώνει; Σύμφωνα με υπολογισμούς που κυκλοφορούν στην Ουάσινγκτον, οι δασμοί λειτουργούν ως φόρος 2.600 δολαρίων ετησίως για το μέσο αμερικανικό νοικοκυριό. Η ΕΕ καλείται να επικυρώσει σε επτά εβδομάδες μια συμφωνία που η άλλη πλευρά ήδη παραβιάζει, την ώρα που τη χρυσοπληρώνει ο Αμερικανός καταναλωτής.