Predator: Ο Ντίλιαν δείχνει το κράτος ως χειριστή

Ο άνθρωπος που καταδικάστηκε πρωτόδικα για το Predator μιλά ξανά, και το μήνυμά του δεν απευθύνεται στους δικαστές, αλλά στο Μέγαρο Μαξίμου. Σε νέα παρέμβασή του ο Ταλ Ντίλιαν επαναλαμβάνει ότι η Intellexa είναι «πάροχος τεχνολογίας, όχι μισθοφόροι», πουλά αποκλειστικά σε κρατικές υπηρεσίες αλλά «ποτέ δεν λειτουργεί τα συστήματα για λογαριασμό τους», και προσθέτει τη φράση που μετράει: «δεν λειτουργήσαμε ποτέ κανένα σύστημα στην Ελλάδα» (Ethnos).

Το ότι ο Ντίλιαν λέει πως πελάτες του είναι κυβερνήσεις δεν είναι καινούργιο, το είχε πει και τον Μάρτιο. Αυτό που αλλάζει τώρα είναι η διαχωριστική γραμμή που χαράζει: προμηθευτής από τη μία, χειριστής από την άλλη. Με αυτή τη διάκριση μεταφέρει την επιχειρησιακή χρήση του λογισμικού, δηλαδή το ποιος πάτησε το κουμπί για να παρακολουθηθεί ο Νίκος Ανδρουλάκης ή ο δημοσιογράφος Θανάσης Κουκάκης, στον πελάτη. Και ο πελάτης, με βάση τη δική του αφήγηση, είναι το ελληνικό κράτος.

Γιατί τώρα: το ρολόι του Εφετείου

Ο χρόνος πιέζει. Με την έφεση να τοποθετείται από δημοσιεύματα τον Δεκέμβριο, η πρωτόδικη καταδίκη των τεσσάρων κατηγορουμένων δεν έχει ακόμη τελεσιδικήσει (Zougla, Pentapostagma). Ο Ντίλιαν μιλά ενόψει του δεύτερου βαθμού, και η λογική του είναι απλή: αρνείται να φορτωθεί μόνος του το βάρος ως ο «κακός ιδιώτης» ενός σκανδάλου που, όπως είχε ήδη προειδοποιήσει, «δεν θα τον αφήσει να γίνει αποδιοπομπαίος τράγος» (EUalive). Όσο πιο μόνος μένει στο εδώλιο, τόσο πιο δυνατό γίνεται το κίνητρό του να δείξει προς τα πάνω.

Εδώ είναι που η κίνηση κρατά σε ομηρία το κυβερνητικό αφήγημα. Επί τρία χρόνια η γραμμή ήταν ότι το Predator «αφορά ιδιώτες». Όταν όμως ο ίδιος ο ιδρυτής της εταιρείας λέει ότι πουλούσε σε κρατικές υπηρεσίες και δεν χειριζόταν τίποτα ο ίδιος, η αφήγηση των «ιδιωτών που δρουν μόνοι τους» χάνει το έδαφος κάτω από τα πόδια της.

Η δήλωση Ντίλιαν δεν αποδεικνύει αυτομάτως κοινό επιχειρησιακό κέντρο κράτους και Intellexa. Η κυβερνητική άμυνα μπορεί κάλλιστα να μετατοπιστεί από το «δεν υπάρχει κρατική εμπλοκή» στο πιο στενό «δεν έχει αποδειχθεί δικαστικά κοινή επιχειρησιακή δομή». Γι' αυτό και το επόμενο κρίσιμο τεκμήριο δεν είναι τα λόγια, αλλά τα χαρτιά: συμβάσεις, άδειες, παραστατικά και ψηφιακά αρχεία καταγραφής (logs). Όσο αυτά λείπουν, η παρέμβαση παραμένει πολιτικά εκρηκτική αλλά δικονομικά ελαφριά.

Πού πάει η λογοδοσία όταν κλείνουν οι πόρτες

Το πρόβλημα για την αντιπολίτευση είναι ότι το ισχυρότερο εργαλείο ελέγχου έχει ήδη μπλοκαριστεί. Με την απόρριψη της πρότασης για Εξεταστική Επιτροπή, η συλλογική κοινοβουλευτική διερεύνηση έχει πρακτικά κλείσει. Απομένουν η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας, οι ατομικές προσφυγές των θυμάτων, οι ανεξάρτητες αρχές και οι ευρωπαϊκές οδοί, όλα όμως πιο αργά και αποσπασματικά (Dnews).

Σε αυτό το στενό περιθώριο κινείται το ΠΑΣΟΚ, που κατέθεσε αίτημα να κληθούν στην Επιτροπή Θεσμών ο Ντίλιαν και ο πρώην γενικός γραμματέας του πρωθυπουργού Γρηγόρης Δημητριάδης, ζητώντας ρητά να προσκομιστούν συμβάσεις, άδειες και πιστοποιήσεις (News247, Protothema). Η ΕΛ.ΑΣ. ζήτησε με τη σειρά της την κλήση του από τη Δικαιοσύνη ή τη Βουλή (Iefimerida). Πλήρης κυβερνητική απάντηση στις νέες δηλώσεις δεν υπήρξε.

Στον πυρήνα της υπόθεσης βρίσκεται το άρθρο 19 του Συντάγματος για το απόρρητο των επικοινωνιών (Βουλή). Αν ένας πολίτης ή δημοσιογράφος δεν μπορεί να μάθει ότι παρακολουθήθηκε, να δει τον φάκελό του και να προσφύγει, η προστασία μένει στα χαρτιά. Η Ελλάδα είναι ήδη στο μικροσκόπιο του Ευρωκοινοβουλίου μέσω των συστάσεων της PEGA, της ειδικής εξεταστικής επιτροπής του Ευρωκοινοβουλίου για τα κακόβουλα λογισμικά παρακολούθησης (European Parliament), ενώ οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει κυρώσεις στο δίκτυο Intellexa (OFAC).

Ο Ντίλιαν κρατά ένα χαρτί που δεν έχει ακόμη παίξει: τα στοιχεία που λέει ότι θα τον δικαιώσουν. Όσο ο Δεκέμβριος πλησιάζει, η απειλή ότι θα ανοίξει τελικά τα συρτάρια του είναι πιο ισχυρή από τα ίδια τα έγγραφα.