Πράσινη ενέργεια: Άδειες σε 12 μήνες χωρίς χωροταξικό σχέδιο ευνοούν τους κολοσσούς

Η αδειοδότηση νέων έργων ΑΠΕ μόλις συμπιέστηκε από τα δέκα χρόνια στους δώδεκα μήνες εντός των «Περιοχών Επιτάχυνσης» (energymag.gr). Ο υπουργός ΥΠΕΝ Σταύρος Παπασταύρου το βάφτισε «ενεργειακή δημοκρατία», με το σύνθημα «ο ήλιος και ο άνεμος ανήκουν σε όλους». Στην πράξη, ο ήλιος και ο άνεμος έχουν ήδη ιδιοκτήτες, και η νέα ταχύτητα ευνοεί όσους έχουν ήδη υπογραφές στο συρτάρι.

Ποιος προλαβαίνει τους 12 μήνες

Όταν μια διαδικασία συντομεύεται κατά μία τάξη μεγέθους, ωφελείται όποιος έχει έτοιμο pipeline. Η ΔΕΗ τρέχει επενδύσεις 24 δισ. ευρώ έως το 2030, με joint venture ΔΕΗ-Metlen που φέρνει 1.000 MW αποθήκευσης σε Ρουμανία, Βουλγαρία και Ιταλία μέσα στην επόμενη χρονιά (ot.gr). Μια ενεργειακή κοινότητα στο Ζαγόρι δεν έχει νομική υπηρεσία, ούτε προ-αδειοδοτημένα οικόπεδα, ούτε διασύνδεση με τον ΑΔΜΗΕ. Ίδιος νόμος, αντίθετο αποτέλεσμα.

Το πρόβλημα οξύνεται γιατί λείπει η βάση. Το ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ χρονολογείται από το 2009 και η αναθεώρησή του εκκρεμεί επί επτά χρόνια (insider.gr). Ο Παπασταύρου υπόσχεται παρουσίαση μέχρι 15 Μαΐου (enikos.gr). Επιταχύνεις την αδειοδότηση πριν αποφασίσεις τι επιτρέπεται και πού. Η απουσία κανόνων γεννά ήδη τοπικές εξεγέρσεις, όπως στο Ζάλογγο, όπου σχεδιάζεται φωτοβολταϊκό 1.000 στρεμμάτων κάτω από το Μνημείο, με αγρότες να καταγγέλλουν επίπτωση στον υδροφόρο ορίζοντα (epiruspost.gr).

Το επιχείρημα του φθηνού ρεύματος

Η κυβέρνηση δικαιολογεί την ταχύτητα με τους λογαριασμούς. Το ρεύμα στην Ελλάδα, λέει ο Παπασταύρου, είναι «21% κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ». Στη λιανική, το νούμερο βγαίνει. Κρατιέται όμως τεχνητά χαμηλό από κρατικές επιδοτήσεις, ενώ η ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα παραμένει η δεύτερη χειρότερη της ΕΕ.

Στη χονδρική, η εικόνα αντιστρέφεται: 84-111 ευρώ ανά μεγαβατώρα στην Ελλάδα, έναντι 58 στην Ισπανία (economix.gr). Δώδεκα περιβαλλοντικές οργανώσεις (WWF, Ορνιθολογική, Καλλιστώ) προειδοποιούν για ανεξέλεγκτη ανάπτυξη μέσα σε περιοχές Natura (tanea.gr).

Η μετάβαση θα γίνει. Το στοίχημα είναι ποιος θα υπογράψει πρώτος τα συμβόλαια.