Πώς η Ιαπωνία αγνόησε τα 6,5 Ρίχτερ ενώ το Άγιον Όρος τρέμει

Στη χερσόνησο του Άθω, η γη δεν σταματά να κουνιέται εδώ και δύο χρόνια. Σεισμοί 5,3, 5,2, 4,9 Ρίχτερ, σχεδόν ίσης έντασης, χωρίς τον «κύριο» σεισμό που θα εκτόνωνε την ενέργεια και θα σηματοδοτούσε ύφεση. Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ Ευθύμιος Λέκκας το ονομάζει «επιστημονικό γρίφο»: «Δεν είμαστε σε θέση να δούμε πόσο θα διαρκέσει αυτή η διαδικασία και τι ακριβώς χαρακτηριστικά θα έχει» (sport-fm.gr).

Στις 26 Μαρτίου, στα ανοιχτά της Σανρίκου (την ίδια ακτή που το 2011 το τσουνάμι σκότωσε 18.000 ανθρώπους) σεισμός 6,5 Ρίχτερ σε βάθος μόλις 9,5 χιλιομέτρων (Earthquake Insights). Μηδέν θύματα. Μηδέν ζημιές. Κανένα τσουνάμι. Η Ιαπωνική Μετεωρολογική Υπηρεσία αποφάσισε σε δευτερόλεπτα, με δίκτυο 4.000 σεισμομέτρων και υποθαλάσσιες οπτικές ίνες 1.640 χιλιομέτρων, ότι δεν χρειαζόταν καν προειδοποίηση.

Η διαφορά δεν είναι γεωλογική. Είναι οικονομική. Μετά το 2011, η Ιαπωνία επένδυσε 255 δισεκατομμύρια δολάρια σε τείχη, ανύψωση εδάφους και κτίρια με σεισμική απομόνωση, μια τεχνική που μειώνει τις δυνάμεις που φτάνουν στην κατασκευή κατά 70-80% (e-housing.jp). Τα κτίρια δεν απλά αντέχουν. Σχεδόν δεν αισθάνονται τον σεισμό.

Ένα ρήγμα που κρύβεται στον βυθό

Στο Άγιον Όρος, οι επιστήμονες αντιμετωπίζουν κάτι που δεν μπορούν να εξηγήσουν. Το ρήγμα που τροφοδοτεί τους σεισμούς δεν έχει καν χαρτογραφηθεί. Σημαντικό τμήμα του βρίσκεται κάτω από τη θάλασσα (newsit.gr). Δεν υπάρχει ιστορικό προηγούμενο τέτοιας σμηνοσειράς στην περιοχή, δηλαδή ενός μπαράζ δονήσεων χωρίς μεγάλο κύριο σεισμό που να «κλείνει» τον κύκλο. Και 24 μήνες συνεχούς δραστηριότητας ξεπερνούν κατά πολύ αυτό που οι σεισμολόγοι θεωρούν κανονικό. Ο Κώστας Παπαζάχος σημειώνει ότι ο άμεσος κίνδυνος για ανθρώπινες ζωές παραμένει χαμηλός. Τα μνημειακά κτίρια των μονών όμως, χτισμένα με εμπειρικές τεχνικές αιώνων, δεν έχουν την αντοχή σύγχρονης κατασκευής (newsit.gr).

Η Ελλάδα, η πιο σεισμογενής χώρα της Ευρώπης, δεν διαθέτει εθνικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης. Το 67% των κτιρίων χτίστηκαν πριν το 1985 με ελάχιστες αντισεισμικές προδιαγραφές. Το 92% των κατοικιών δεν έχει σεισμική ασφάλιση, οι ζημιές τις πληρώνουν οι φορολογούμενοι (Τράπεζα της Ελλάδος, To Brief). Στο Άγιον Όρος, το ρολόι χτυπάει σιωπηλά εδώ και δύο χρόνια. Κανείς δεν ξέρει πότε θα σταματήσει.