Πώς ένας ασθενής έκαψε πτέρυγα νοσοκομείου και έφυγε ανενόχλητος

Ένας 76χρονος που νοσηλευόταν στην Α' Παθολογική Κλινική του Σισμανογλείου έβαλε, όπως ομολόγησε ο ίδιος, φωτιά στο στρώμα του τα ξημερώματα της Τετάρτης, ανάγκασε το νοσοκομείο να εκκενώσει θαλάμους δύο ορόφων και, μέσα στη σύγχυση, βγήκε ανενόχλητος από το κτίριο και έφτασε ως το σπίτι του στη Νέα Φιλαδέλφεια. Το περιστατικό, που στην αρχή μοιάζει με μεμονωμένη ποινική πράξη, ανοίγει ένα πολύ πιο ενοχλητικό ερώτημα για κάθε δημόσιο νοσοκομείο: πώς ένας ασθενής μπορεί να προκαλέσει καταστροφή σε ολόκληρη κλινική και μετά να απομακρυνθεί χωρίς κανείς να τον σταματήσει.

Στις 04:53 εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε θάλαμο του 1ου ορόφου, με πρώτη τη νοσηλεύτρια υπηρεσίας να αντιλαμβάνεται το κρεβάτι να φλέγεται (iefimerida). Ασθενής που βρισκόταν στον όροφο περιέγραψε ότι «ακούσαμε μια νοσηλεύτρια να φωνάζει “φωτιά” και ο όροφος γέμισε καπνούς» (ProtoThema). Η Πυροσβεστική κινητοποίησε 28 πυροσβέστες με 7 οχήματα, ενώ το προσωπικό απομάκρυνε προληπτικά τους ασθενείς του 1ου και των υπερκείμενων ορόφων (Newsbomb).

Ο 76χρονος προσήχθη αργότερα, εκτός νοσοκομείου, στην περιοχή της Νέας Φιλαδέλφειας και, στην προανακριτική διαδικασία, ομολόγησε την πράξη του δηλώνοντας μετανιωμένος για τον εμπρησμό (Ethnos). Η ίδια η αφήγησή του παραμένει ρευστή: άλλοτε «κάπνιζα κρυφά στο κρεβάτι και άρπαξε το στρώμα», άλλοτε ότι η φωτιά μπήκε «κατά λάθος με τον αναπτήρα, όχι από το τσιγάρο», με το ίδιο δημοσίευμα να αναφέρει κατηγορία για εμπρησμό από αμέλεια σε δημόσιο κτίριο με κίνδυνο για ανθρώπινες ζωές (Zougla). Ο ίδιος φέρεται να είπε στις αρχές ότι είδε «περίεργο όνειρο», τρόμαξε και έφυγε.

Πάνω από αυτή τη σκηνή στέκει μια δεύτερη σύγκρουση, γύρω από τον θάνατο μιας ηλικιωμένης ασθενούς κατά την εκκένωση. Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης υποστηρίζει ότι η γυναίκα «δεν σχετίζεται με το περιστατικό», δεν εισέπνευσε καπνό και ήταν από τις πρώτες που μεταφέρθηκαν εκτός κλινικής (Newsit). Ο γιος της δίνει άλλη εικόνα: η μητέρα του υπέστη ανακοπή την ώρα που έβγαινε από τον θάλαμο, αφού της είχε αφαιρεθεί το οξυγόνο στο πλαίσιο της απομάκρυνσης (in.gr). Οι δύο πλευρές απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα. Ο υπουργός στο στενό «πέθανε από καπνό;». Η οικογένεια στο ευρύτερο «η φωτιά προκάλεσε εκκένωση, διακοπή οξυγόνου και ανακοπή;». Ενδεικτικό της σύγχυσης, οι πρώτες αναφορές διαφωνούσαν ακόμη και για την ηλικία της, 83 ή 90 ετών (Gazzetta).

Το κρίσιμο εδώ δεν είναι κάποιο κενό νόμου. Το κάπνισμα στους χώρους υπηρεσιών υγείας απαγορεύεται ρητά και πλήρως (Υπουργείο Υγείας), ενώ διοικητικά σχέδια των ΥΠΕ (Υγειονομικών Περιφερειών) προβλέπουν όχι μόνο σήμανση αλλά και ρητή απομάκρυνση σταχτοδοχείων και αναπτήρων μέσα στις δομές (7η ΥΠΕ). Ο κανόνας υπήρχε. Ένας αναπτήρας έφτασε ως το κρεβάτι ενός νοσηλευόμενου, άναψε, και η κλινική κάηκε.

Πολλά μένουν ακόμη στο σκοτάδι. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί πλήρες πόρισμα της ΔΑΕΕ (Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού) και της Πυροσβεστικής για το πώς λειτούργησαν ανιχνευτές, πυράντοχες θύρες και σχέδιο εκκένωσης, ούτε αν το προσωπικό ή η φύλαξη είδαν τον 76χρονο να αποχωρεί. Λείπει επίσης ο ιατρικός φάκελος και η ιατροδικαστική κρίση για τη θανούσα, χωρίς τα οποία η αιτιώδης σύνδεση του θανάτου με τη φωτιά ούτε αποδεικνύεται ούτε αποκλείεται. Ώσπου να έρθουν αυτά, η ασφαλής εκτίμηση είναι μία: η φωτιά εκθέτει σοβαρό κενό πρόληψης και επιτήρησης σε έναν χώρο γεμάτο ευάλωτους ανθρώπους.

Η διοίκηση του Σισμανογλείου και η 1η ΥΠΕ οφείλουν να απαντήσουν όχι ποιος έβαλε τη φωτιά, αλλά πώς μια ατομική πράξη έγινε μαζικός κίνδυνος και πώς ο δράστης βγήκε από την πόρτα.