«Πολιτικό νήπιο» vs «Εθνική προδοσία»: Όταν τα εθνικά θέματα γίνονται αρένα

Η μετωπική σύγκρουση μεταξύ της κυβέρνησης και της Μαρίας Καρυστιανού για τα ελληνοτουρκικά ξεπερνά τα όρια μιας τυπικής πολιτικής αντιπαράθεσης. Όταν ο πολιτικός διάλογος διολισθαίνει από την κριτική θέσεων στους χαρακτηρισμούς περί «πολιτικού νηπίου» και «εθνικής προδοσίας», το αποτέλεσμα δεν είναι απλώς η τοξικότητα, αλλά η πλήρης αδυναμία της χώρας να συζητήσει ψύχραιμα για την εξωτερική της πολιτική. Το διακύβευμα εδώ δεν είναι ποιος φωνάζει δυνατότερα, αλλά το αν υπάρχει χώρος για αντίλογο στα εθνικά θέματα χωρίς την ταμπέλα του «εχθρού».

Η αφορμή δόθηκε από δηλώσεις της κυρίας Καρυστιανού για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις —ένα ναρκοπέδιο από μόνο του— αλλά η ουσία βρίσκεται στην αντίδραση. Στελέχη της Νέας Δημοκρατίας επέλεξαν να μην απαντήσουν επί της ουσίας στα επιχειρήματά της, αλλά να της προσδώσουν τον χαρακτηρισμό «πολιτικό νήπιο».

Η στρατηγική της απαξίωσης

Στην επικοινωνιακή στρατηγική, οι λέξεις δεν επιλέγονται τυχαία. Ο χαρακτηρισμός «νήπιο» δεν είναι απλή ύβρις· είναι εργαλείο πολιτικής εξουδετέρωσης. Στόχος του Μαξίμου και της Πειραιώς δεν είναι να αποδείξουν ότι η Καρυστιανού κάνει λάθος στους χάρτες ή στο διεθνές δίκαιο. Στόχος είναι να της αφαιρέσουν το δικαίωμα να ομιλεί.

Λέγοντας ότι κάποιος είναι «πολιτικό νήπιο», του στερείς την πολιτική ενηλικίωση και, κατ' επέκταση, τη νομιμότητα. Το μήνυμα προς τους ψηφοφόρους είναι σαφές: «Μην ασχολείστε με το τι λέει, δεν έχει την ωριμότητα να αντιληφθεί τα μεγάλα θέματα». Είναι μια κλασική μέθοδος ad hominem επίθεσης (επίθεση στο πρόσωπο αντί στο επιχείρημα), που βολεύει όταν θέλεις να κλείσεις μια συζήτηση πριν καν ανοίξει.

Η «πυρηνική» απάντηση

Από την άλλη πλευρά, η απάντηση περί «εθνικής προδοσίας» από την πλευρά της Καρυστιανού συντηρεί τον φαύλο κύκλο. Στην Ελλάδα, η κατηγορία της προδοσίας είναι το «πυρηνικό κουμπί» της πολιτικής. Χρησιμοποιείται τόσο συχνά που έχει χάσει το πραγματικό της βάρος, αλλά παραμένει αποτελεσματική στο να πολώνει το ακροατήριο.

Εδώ κρύβεται η παγίδα: Όταν η κυβέρνηση βαφτίζει την κριτική «νηπιακή» και η αντιπολίτευση βαφτίζει την πολιτική «προδοτική», ο μεσαίος χώρος —εκεί που γίνεται η διπλωματία και η πραγματική πολιτική— εξαφανίζεται.

Ποιος κερδίζει (Cui Bono)

Αν κοιτάξει κανείς πίσω από τις φωνές, θα δει ψυχρούς υπολογισμούς:

• Η Κυβέρνηση: Με την σκληρή στάση απέναντι σε «φωνές που παρεκκλίνουν», η ΝΔ συσπειρώνει το δεξιό, πατριωτικό της ακροατήριο. Εμφανίζεται ως ο μοναδικός σοβαρός θεματοφύλακας των εθνικών συμφερόντων, απομονώνοντας την Καρυστιανού ως επικίνδυνα αφελή.
• Η Αντιπολίτευση (στο πρόσωπο της Καρυστιανού): Κερδίζει σε αναγνωρισιμότητα και γίνεται πόλος έλξης για όσους θεωρούν την κυβερνητική πολιτική ενδοτική ή λανθασμένη. Ωστόσο, το ρίσκο είναι μεγάλο: η περιθωριοποίηση ως «αντιεθνική φωνή» μπορεί να αποξενώσει τους μετριοπαθείς ψηφοφόρους.

Το πραγματικό κόστος

Το πρόβλημα δεν είναι η ένταση, αλλά η ουσία. Τα ελληνοτουρκικά (υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ, Κυπριακό) απαιτούν λεπτούς χειρισμούς. Αν κάθε απόκλιση από την «επίσημη γραμμή» βαφτίζεται είτε προδοσία είτε ανοησία, κανένας δεν θα τολμήσει να προτείνει εναλλακτικές λύσεις ή αναγκαίους συμβιβασμούς στο μέλλον.

Η Βουλή και ο δημόσιος διάλογος μετατρέπονται σε κερκίδα γηπέδου. Οι πολίτες δεν μαθαίνουν τι πραγματικά συμβαίνει στο Αιγαίο, αλλά ποιος έβρισε ποιον καλύτερα. Και σε μια χώρα με ανοιχτά εθνικά μέτωπα, αυτή η "παιδική χαρά" είναι πολύ πιο επικίνδυνη από οποιοδήποτε "πολιτικό νήπιο".