Ίμια: Πώς μια δήλωση «γκρίζαρε» το πολιτικό σκηνικό 30 χρόνια μετά

Χρειάστηκαν 30 χρόνια για να κυκλοφορήσει στην Τουρκία βιβλίο που ισχυρίζεται πως «δεν πυροβολήσαμε ποτέ» το ελληνικό ελικόπτερο στα Ίμια (newsbomb.gr). Όμως χρειάστηκαν μόλις λίγες ώρες για να μετατραπεί μια επέτειος εθνικής μνήμης σε πεδίο άγριας κομματικής αντιπαράθεσης, αποδεικνύοντας ότι το «μέτωπο» στο εσωτερικό παραμένει εξίσου εύφλεκτο με αυτό του Αιγαίου.

Αυτό που συνέβη τις τελευταίες ώρες ξεπερνά την τυπική «πολιτική κόντρα». Είναι ένα μάθημα για το πώς μια άστοχη διατύπωση μπορεί να ενεργοποιήσει διπλωματικά αντανακλαστικά και να φέρει το Μαξίμου σε θέση άμυνας.

Το χρονικό της έντασης Όλα ξεκίνησαν όταν ο βουλευτής της ΝΔ, Μακάριος Λαζαρίδης, προέβη σε δηλώσεις που το ΠΑΣΟΚ ερμήνευσε ως «υιοθέτηση της τουρκικής προπαγάνδας». Η Χαριλάου Τρικούπη, μυριζόμενη πολιτικό αίμα, επιτέθηκε με σφοδρότητα, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι κλείνει το μάτι σε θεωρίες που η ελληνική διπλωματία πολεμάει εδώ και τρεις δεκαετίες.

Η αντίδραση ήταν ακαριαία, όχι γιατί το ΠΑΣΟΚ έχει ξαφνικά περισσότερη δύναμη, αλλά γιατί στα εθνικά θέματα δεν υπάρχει πολυτέλεια για παρερμηνείες. Ο Υπουργός Γιώργος Γεραπετρίτης αναγκάστηκε να παρέμβει πυροσβεστικά, ξεκαθαρίζοντας σε απόλυτο τόνο πως «το ιδεολόγημα περί 'γκρίζων ζωνών' είναι απολύτως ανυπόστατο».

Γιατί ο Γεραπετρίτης έτρεξε να κλείσει το θέμα; Η σπουδή του υπουργού δεν ήταν τυχαία. Στη διπλωματία, η σιωπή ή η ασάφεια εκλαμβάνεται συχνά ως αποδοχή. Η θεωρία των «γκρίζων ζωνών» είναι το βασικό εργαλείο της Άγκυρας για να αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία σε νησίδες που δεν κατονομάζονται ρητά στις συνθήκες. Όταν κυβερνητικός βουλευτής φαίνεται να αποκλίνει έστω και ελάχιστα από την εθνική γραμμή, δίνει «πάτημα» στην άλλη πλευρά του Αιγαίου να πει: «Ορίστε, και οι ίδιοι οι Έλληνες το συζητούν».

Το πραγματικό διακύβευμα Η ουσία δεν βρίσκεται στην κομματική σκυλομαχία, αλλά στο μήνυμα που εκπέμπει η χώρα προς τα έξω. Ενώ η τουρκική πλευρά επιχειρεί να ξαναγράψει την ιστορία του 1996, παρουσιάζοντας την Ελλάδα ως επιτιθέμενη που «έφερε την περιοχή στα πρόθυρα πολέμου» (newsbomb.gr), το ελληνικό πολιτικό σύστημα αναλώνεται στο να ερμηνεύει δηλώσεις βουλευτών.

Το περιστατικό υπενθυμίζει πως η «εθνική γραμμή» είναι ευαίσθητη. Όσο τα κόμματα χρησιμοποιούν τα εθνικά θέματα για να μετρήσουν τον πατριωτισμό τους στη Βουλή, τόσο η Άγκυρα θα βρίσκει χώρο να γκριζάρει όχι μόνο τις ζώνες στο χάρτη, αλλά και την αποφασιστικότητα της Αθήνας.