Πόλεμος στην Ουκρανία: Συμφωνία Τραμπ-Πούτιν για Επταήμερη Κατάπαυση του Πυρός

Στις 29 Ιανουαρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι κατόπιν προσωπικής του παρέμβασης, ο Βλαντιμίρ Πούτιν δέχτηκε να σταματήσει τους βομβαρδισμούς στο Κίεβο για μία εβδομάδα, επικαλούμενος το «εξαιρετικά ακραίο ψύχος» (Fox News). Για την Ελλάδα, αυτή η εξέλιξη είναι κάτι παραπάνω από μια είδηση καιρού ή πολέμου: είναι η απόδειξη ότι η αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης αλλάζει βίαια, με τις ΗΠΑ να διαπραγματεύονται απευθείας με τη Ρωσία, αφήνοντας τους ευρωπαίους συμμάχους —και τα συμφέροντά τους— στο περιθώριο.

Η «κατάπαυση» που δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ

Πίσω από τη θριαμβευτική ρητορική του Λευκού Οίκου, η πραγματικότητα στο πεδίο είναι διαφορετική. Το Κρεμλίνο δεν επιβεβαίωσε ποτέ τη συμφωνία, με τον εκπρόσωπο Ντμίτρι Πεσκόφ να αρνείται να σχολιάσει (The Independent).

Αντί για εκεχειρία, η Ουκρανία βιώνει τον «χειμώνα ως όπλο». Η Ρωσία έχει ήδη καταστρέψει το 60-70% της παραγωγικής ικανότητας της DTEK (της μεγαλύτερης εταιρείας ενέργειας), αφήνοντας εκατομμύρια πολίτες με ρεύμα μόλις 3-4 ώρες την ημέρα, ενώ έξω η θερμοκρασία αγγίζει τους -20°C (Reuters/SFGMEDIA). Η ανθρωπιστική καταστροφή χρησιμοποιείται ως μοχλός πίεσης για εδαφικές παραχωρήσεις.

Η επιστροφή της «Διπλωματίας των Μεγάλων Δυνάμεων»

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο για την Αθήνα και τις Βρυξέλλες δεν είναι το ψύχος, αλλά η μέθοδος. Η Ουκρανία έμαθε για τη «συμφωνία» από τα μέσα ενημέρωσης, όχι από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Αυτό σηματοδοτεί την επιστροφή στη λογική των σφαιρών επιρροής: Ουάσιγκτον και Μόσχα αποφασίζουν για την τύχη τρίτων χωρών. Για την Ελλάδα, που βασίζεται στο Διεθνές Δίκαιο και τις πολυμερείς συμμαχίες (ΕΕ, ΝΑΤΟ) για την αντιμετώπιση του τουρκικού αναθεωρητισμού, αυτό το προηγούμενο είναι επικίνδυνο. Αν οι ΗΠΑ αρχίσουν να κλείνουν διμερείς συμφωνίες με αυταρχικούς ηγέτες παρακάμπτοντας τους συμμάχους τους, η αξιοπιστία των εγγυήσεων ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο τίθεται εν αμφιβόλω.

Το διακύβευμα για την Ευρώπη

Η Ευρώπη παρακολουθεί αμήχανη. Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς καταδίκασε τη «συστηματική καταστροφή» των υποδομών, αλλά η ΕΕ απουσιάζει από τη μεγάλη εικόνα. Με την ενεργειακή κρίση να καραδοκεί και τις ροές προσφύγων να αυξάνονται λόγω της κατάρρευσης της θέρμανσης στο Κίεβο, το κόστος θα το επωμιστεί η ευρωπαϊκή οικονομία.

Το ερώτημα που μένει δεν είναι αν θα τηρηθεί η εκεχειρία της μίας εβδομάδας, αλλά τι θα ζητήσει ο Πούτιν ως αντάλλαγμα όταν τελειώσει. Και το κυριότερο: ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό;