Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο
03 / 08 · ιστορία ημέρας— λεπτά · 2.653 λέξεις · 7 πηγές

Πληθωρισμός: Γιατί η Ελλάδα «καίει» ακόμα στο 2,9% ενώ η Ευρώπη δροσίζεται;

Γράφτηκε από AIto brief AI · 9 Ιανουαρίου 2026, 05:00
Πώς γράφτηκε

Τοπική θερμική ανωμαλία

Σύνθεση εικόνας · tobrief
το κείμενο · 0 λεπτά ανάγνωση

Inflation in Greece Accelerates to 2.9% in December, Driven by Persistent Food Prices

Η Ελλάδα έκλεισε το 2025 με έναν πληθωρισμό που ξαναπατάει γκάζι, την ώρα που η ευρωζώνη συνολικά χαλαρώνει. Ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή, ο HICP (Harmonised Index of Consumer Prices, δηλαδή ο κοινός ευρωπαϊκός “ΔΤΚ” για να συγκρίνονται σωστά οι χώρες) ανέβηκε στο 2,9% τον Δεκέμβριο από 2,8% τον Νοέμβριο. Στην ευρωζώνη, το αντίστοιχο “flash estimate” έδειξε 2,0%. (https://data.ecb.europa.eu/data/datasets/ICP/ICP.M.GR.N.000000.4.ANR) (https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-euro-indicators/w/2-07012026-ap)

Το μεγάλο μήνυμα πίσω από τους δεκαδικούς δεν είναι το +0,1 της μηνιαίας επιτάχυνσης. Είναι το ότι η Ελλάδα κρατάει επίμονο πληθωρισμό στα βασικά, εκεί όπου το νοικοκυριό δεν έχει εύκολες “εναλλακτικές” (τρόφιμα, υπηρεσίες καθημερινότητας), ενώ η ενέργεια κινείται πτωτικά και θα περίμενε κανείς να δώσει ευρύτερη ανακούφιση. Αυτή η σύνθεση κάνει τον πληθωρισμό πιο κοινωνικά “βαρύ” και πολιτικά πιο εκρηκτικό.

Σημαντικό

Όταν ακριβαίνουν τα τρόφιμα και οι υπηρεσίες, το πλήγμα στο πραγματικό εισόδημα (δηλαδή στο εισόδημα αφού αφαιρέσουμε τον πληθωρισμό) είναι συνήθως μεγαλύτερο απ’ ό,τι δείχνει ο “μέσος” δείκτης. Το καλάθι του χαμηλόμισθου δεν μοιάζει με το καλάθι του μέσου όρου.

Τι ακριβώς μετράμε, και γιατί έχει σημασία ο HICP

Ο HICP είναι ο δείκτης που χρησιμοποιεί η ΕΚΤ (η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που καθορίζει τα επιτόκια στην ευρωζώνη) για να αξιολογεί αν πιάνει τον στόχο της. Από το 2021, η ΕΚΤ έχει υιοθετήσει συμμετρικό στόχο 2% “μακροπρόθεσμα”: θέλει ο πληθωρισμός να κινείται γύρω από το 2%, χωρίς να θεωρεί “καλύτερο” το 1% από το 3%, αρκεί να μην ξεφεύγει επίμονα. (https://www.ecb.europa.eu/press/accounts/2021/html/ecb.mg210729)

Στην Ελλάδα ακούμε συχνά και για τον “εθνικό” ΔΤΚ (της ΕΛΣΤΑΤ) και για τον “εναρμονισμένο” (HICP). Η διαφορά τους έχει να κάνει με τη μεθοδολογία και τα βάρη (τι ποσοστό δίνει ο δείκτης στο κάθε είδος δαπάνης) ώστε οι χώρες να συγκρίνονται μεταξύ τους με κοινό τρόπο. Στην καθημερινότητα, σημασία έχει το εξής πρακτικό: ο HICP είναι το “όργανο” πάνω στο οποίο η ΕΚΤ παίρνει αποφάσεις για επιτόκια, άρα επηρεάζει έμμεσα και το κόστος χρήματος στην Ελλάδα, ακόμη κι αν η ελληνική οικονομία έχει δικά της χαρακτηριστικά. (https://www.ecb.europa.eu/press/economic-bulletin/html/eb202501.en.html?utm_source=openai)

Υπάρχει και κάτι ακόμη που μπερδεύει: ο πληθωρισμός συνήθως αναφέρεται ως ετήσια μεταβολή (year-on-year, y/y). Αυτό σημαίνει ότι ο Δεκέμβριος του 2025 συγκρίνεται με τον Δεκέμβριο του 2024. Άρα παίζουν ρόλο και τα “effects βάσης” (base effects): αν πέρυσι οι τιμές είχαν πέσει ή ανέβει πολύ, η φετινή σύγκριση μπορεί να φαίνεται πιο “θεαματική” ή πιο “ήπια”, ακόμη κι αν ο καταναλωτής νιώθει σταθερά ακριβά. Για αυτό, πέρα από το headline, έχει σημασία το πού συγκεντρώνονται οι αυξήσεις.

Η απόκλιση από την ευρωζώνη: τι λένε τα συστατικά του πληθωρισμού

Στα διαθέσιμα στοιχεία για τον Δεκέμβριο, το μοτίβο είναι καθαρό: τρόφιμα και υπηρεσίες σπρώχνουν προς τα πάνω, η ενέργεια τραβάει προς τα κάτω. Το αποτέλεσμα είναι ένας πληθωρισμός που παραμένει πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, παρότι ο ενεργειακός παράγοντας (που είχε κάνει τη ζημιά το 2022-2023) έχει γυρίσει αποπληθωριστικός. (https://data.ecb.europa.eu/data/datasets/ICP/ICP.M.GR.N.000000.4.ANR) (https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-euro-indicators/w/2-07012026-ap?utm_source=openai)

Γιατί αυτό έχει ειδικό βάρος στην Ελλάδα;

  1. Τα τρόφιμα έχουν μεγάλη βαρύτητα στο καλάθι των ελληνικών νοικοκυριών, ειδικά των χαμηλότερων εισοδημάτων. Όταν η αύξηση “γράφει” στο σούπερ μάρκετ, η δυνατότητα απορρόφησης είναι μικρή: δεν αναβάλλεις το γάλα και το ψωμί όπως αναβάλλεις μια αγορά ηλεκτρονικών.

  2. Οι υπηρεσίες (ενοίκια, εστίαση, μεταφορές, επισκευές, υγεία, εκπαίδευση, προσωπικές υπηρεσίες) είναι η κατηγορία που συνδέεται περισσότερο με το εγχώριο κόστος, κυρίως με την εργασία. Εκεί βλέπουμε συχνά “ακαμψία”: οι τιμές ανεβαίνουν σχετικά εύκολα όταν αυξηθούν οι μισθοί ή η ζήτηση, αλλά κατεβαίνουν αργά όταν υποχωρεί το κόστος.

  3. Η ενέργεια μπορεί να πέφτει ως δείκτης, όμως η ανακούφιση δεν μοιράζεται αυτόματα σε όλα. Αν μια επιχείρηση εστίασης έχει δει δύο χρόνια αυξήσεις σε πρώτες ύλες, ενοίκιο και μισθούς, το ότι θα πληρώσει λιγότερο ρεύμα δεν εγγυάται ότι θα ρίξει τιμές.

Στην ευρωζώνη συνολικά, η αποκλιμάκωση στο 2,0% τον Δεκέμβριο συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τη χαμηλότερη συμβολή της ενέργειας και με το ότι οι πιο “καυτές” φάσεις του πληθωρισμού έχουν περάσει από τη βάση σύγκρισης. (https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-euro-indicators/w/2-07012026-ap) Στην Ελλάδα, η εικόνα δείχνει πιο επίμονη διάχυση στις καθημερινές κατηγορίες.

Η ΕΚΤ, τα επιτόκια και το ελληνικό “παράδοξο”

Η ΕΚΤ αποφασίζει για όλη την ευρωζώνη. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να “κατεβάσει επιτόκια” επειδή πονάει περισσότερο από την ακρίβεια, ούτε μπορεί να “ανεβάσει” επειδή ο πληθωρισμός της είναι υψηλότερος από τον μέσο όρο. Θα ζήσει με τη μέση ευρωπαϊκή απόφαση.

Στις 18/12/2025, η ΕΚΤ κράτησε αμετάβλητα τα βασικά επιτόκια, υπογραμμίζοντας ότι βλέπει τον πληθωρισμό να σταθεροποιείται γύρω από τον στόχο μεσοπρόθεσμα, αλλά με την προϋπόθεση ότι τα δεδομένα θα επιβεβαιώνουν τη διαδρομή. (https://www.ecb.europa.eu/press/pr/date/2025/html/ecb.mp251218)

Πού μπαίνει η Ελλάδα σε αυτό το κάδρο; Σε δύο επίπεδα:

  • Στεγαστικά δάνεια και επιχειρηματική πίστη: όταν τα επιτόκια μένουν υψηλά για περισσότερο, η μηνιαία δόση και το κόστος νέου δανεισμού παραμένουν “σφιχτά”. Αυτό κόβει κατανάλωση και επενδύσεις. Η ειρωνεία είναι ότι ο επίμονος πληθωρισμός στα τρόφιμα “τρώει” εισόδημα, ενώ το υψηλό κόστος χρήματος δυσκολεύει τη χρηματοδότηση που θα βοηθούσε την παραγωγή να γίνει πιο αποδοτική.

  • Υπηρεσιακός πληθωρισμός: η ΕΚΤ δίνει ιδιαίτερο βάρος στον πληθωρισμό υπηρεσιών και στα μέτρα “υποκείμενου πληθωρισμού” (core inflation, δηλαδή δείκτες που αφαιρούν ενέργεια και συχνά τρόφιμα, για να δουν την πιο μόνιμη τάση). Οι υπηρεσίες θεωρούνται συχνά “επίμονες” γιατί επηρεάζονται από μισθούς και από προσδοκίες, άρα κινούνται με καθυστέρηση. (https://www.ecb.europa.eu/press/economic-bulletin/html/eb202505.en.html?utm_source=openai) (https://www.ecb.europa.eu/press/economic-bulletin/html/eb202501.en.html?utm_source=openai)

Με απλά λόγια: η Ελλάδα μπορεί να βλέπει υψηλότερο πληθωρισμό, αλλά η ΕΚΤ θα κοιτάζει αν η ευρωζώνη συνολικά “κάθεται” στο 2% και αν οι μισθολογικές πιέσεις και οι υπηρεσίες αποκλιμακώνονται. Αυτό επηρεάζει το timing των μειώσεων επιτοκίων το 2026.

Πώς γεμίζουν (και πώς αδειάζουν) τα κρατικά ταμεία

Ο πληθωρισμός είναι πάντα και δημοσιονομική ιστορία, διότι επηρεάζει:

  • τα έσοδα από ΦΠΑ (όταν ανεβαίνουν οι τιμές, ανεβαίνει και το ποσό ΦΠΑ σε ευρώ, αν οι ποσότητες δεν πέσουν πολύ),
  • τις δαπάνες (από επιδόματα μέχρι αναπροσαρμογές συμβάσεων),
  • και κυρίως την κοινωνική πίεση για μέτρα.

Η κυβέρνηση συνήθως δοκιμάζει τρία είδη παρεμβάσεων: ελέγχους/κανόνες στην αγορά, μειώσεις φόρων (π.χ. ΦΠΑ) και στοχευμένες ενισχύσεις. Οι μειώσεις φόρων έχουν άμεσο πολιτικό αποτύπωμα αλλά κοστίζουν ακριβά στον προϋπολογισμό και δεν εγγυώνται πλήρη μετακύλιση στις τιμές. Οι στοχευμένες ενισχύσεις (σε ευάλωτα νοικοκυριά) είναι πιο “καθαρές” ως πολιτική, αλλά θέλουν μηχανισμό στόχευσης και πειθαρχία, ειδικά σε μια χώρα με υψηλό δημόσιο χρέος.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε εκτιμήσει για το 2025 πληθωρισμό γύρω στο 2,8%, με αναφορά στις πιέσεις από ζήτηση και αγορά εργασίας. (https://economy-finance.ec.europa.eu/economic-surveillance-eu-economies/greece/economic-forecast-greece_en) Όταν η χρονιά κλείνει υψηλότερα, το κράτος μπαίνει στο 2026 με μεγαλύτερη δυσκολία: η κοινωνία ζητά ανακούφιση, ενώ οι δημοσιονομικοί κανόνες της ΕΕ και η ανάγκη αξιοπιστίας στις αγορές πιέζουν για συγκράτηση.

Και υπάρχει ακόμη ένα “κρυφό” σημείο: ο πληθωρισμός στα τρόφιμα έχει πιο έντονη πολιτική δυναμική από τον πληθωρισμό στα διαρκή αγαθά. Το κράτος δέχεται πίεση να “κάνει κάτι” ακόμη κι αν η αποτελεσματικότητα των μέτρων είναι περιορισμένη.

Η διαδρομή των τιμών: από το χωράφι και το καράβι στο ράφι

Ένα μέρος του ελληνικού πληθωρισμού τροφίμων έχει διεθνή ρίζα, διότι η Ελλάδα είναι καθαρός εισαγωγέας σε αρκετές πρώτες ύλες και κατηγορίες τροφίμων, ενώ το κόστος μεταφοράς επηρεάζει ιδιαίτερα μια χώρα στην άκρη της ευρωπαϊκής εφοδιαστικής αλυσίδας.

Ωστόσο, το 2025 η διεθνής εικόνα στις τιμές τροφίμων δεν έδειχνε ένα καθολικό νέο σοκ. Ο FAO Food Price Index (ο δείκτης του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ που παρακολουθεί διεθνείς τιμές βασικών αγροτικών προϊόντων) είχε φάσεις μεταβλητότητας, αλλά προς τα τέλη του 2025 δεν έδειχνε έναν μηχανισμό που από μόνος του εξηγεί επίμονη αναθέρμανση σε κάθε χώρα. (https://www.fao.org/worldfoodsituation/foodpricesindex/en/?utm_source=openai)

Αυτό μας οδηγεί σε δύο “εγχώριους ενισχυτές” που συχνά κάνουν τη διαφορά:

  1. Δομή αγοράς και τιμολόγηση: σε κατηγορίες όπου υπάρχουν λίγοι ισχυροί παίκτες (είτε λιανική είτε προμηθευτές), οι τιμές τείνουν να προσαρμόζονται αργά προς τα κάτω. Οι αρχές ανταγωνισμού στην Ευρώπη χρησιμοποιούν δείκτες συγκέντρωσης (π.χ. CR4, το μερίδιο των 4 μεγαλύτερων παικτών) και παρακολουθούν περιθώρια και spreads τιμής-κόστους για να εντοπίσουν “κολλώδεις” τιμές. Σε ευρωπαϊκές συγκρίσεις, η εικόνα της Ελλάδας δεν είναι απλή, διότι μπορεί το συνολικό λιανεμπόριο να μην είναι ακραία συγκεντρωμένο, αλλά σε επιμέρους προϊόντα ή αλυσίδες προμήθειας εμφανίζονται στενότεροι “λαιμοί μπουκαλιού”. (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX%3A52025SC0260&utm_source=openai)

  2. Κόστος υπηρεσιών γύρω από τα τρόφιμα: ψύξη, αποθήκευση, διανομή, εργατικά, ενοίκια εμπορικών χώρων. Εδώ κουμπώνει και το γεγονός ότι οι υπηρεσίες στην Ελλάδα εμφανίζουν υψηλότερο ρυθμό αύξησης: ακόμη και αν πέσει η ενέργεια, τα υπόλοιπα στοιχεία κόστους μπορεί να συνεχίζουν ανοδικά.

Στην πράξη, η τιμή που βλέπει ο καταναλωτής είναι ένα άθροισμα διεθνών τιμών, μεταφορικών, ισοτιμιών, εγχώριου κόστους και περιθωρίων. Το ποιος “κρατάει” το περιθώριο είναι το ερώτημα που καθορίζει και την πολιτική αντιπαράθεση.

Το ευρώ, το δολάριο και ο λογαριασμός της εισαγόμενης ακρίβειας

Για μια χώρα της ευρωζώνης, η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου δεν είναι θεωρία. Πολλά εμπορεύματα (ενέργεια, αγροτικά commodities, ναύλοι) τιμολογούνται σε δολάρια. Όταν το ευρώ αποδυναμώνεται, η Ελλάδα πληρώνει περισσότερα ευρώ για την ίδια ποσότητα εισαγωγών, ακόμη κι αν η “δολαριακή” τιμή δεν αλλάζει.

Το 2025 η εικόνα του ευρώ είχε διακυμάνσεις, χωρίς να είναι ο μοναδικός οδηγός του ελληνικού πληθωρισμού, αλλά ως κανάλι μετάδοσης παραμένει κρίσιμο: σε τρόφιμα που έχουν μεγάλο εισαγόμενο μέρος (καφές, κακάο, ζωοτροφές που επηρεάζουν κρέας και γαλακτοκομικά), η ισοτιμία μπορεί να λειτουργεί σαν πολλαπλασιαστής. (https://ec.europa.eu/economy_finance/recovery-and-resilience-scoreboard/disbursements.html)

Τράπεζες, δανεισμός και το “διπλό σφίξιμο” στα νοικοκυριά

Όταν ο πληθωρισμός επιμένει, τα επιτόκια συνήθως μένουν υψηλότερα για περισσότερο. Αυτό μεταφέρεται:

  • στο στεγαστικό κυμαινόμενου επιτοκίου,
  • στο κόστος επιχειρηματικού κεφαλαίου κίνησης,
  • στις κάρτες και στα καταναλωτικά,
  • και τελικά στις τελικές τιμές, ειδικά σε κλάδους υπηρεσιών που χρηματοδοτούνται με δανεισμό.

Η Ελλάδα έχει μια επιπλέον ιδιαιτερότητα: μετά από μια δεκαετία κρίσης, η οικονομία προσπαθεί να χτίσει παραγωγική βάση και επενδύσεις, αλλά το χρήμα παραμένει πιο ακριβό απ’ ό,τι θα ήθελε η πραγματική οικονομία. Άρα ο επίμονος πληθωρισμός δεν είναι μόνο “το ράφι”. Είναι και το ότι καθυστερεί η φθηνότερη χρηματοδότηση που θα επέτρεπε μεγαλύτερη προσφορά και ανταγωνισμό, άρα χαμηλότερες τιμές.

Αγορές έναντι πραγματικότητας: spreads, αφήγημα και καθημερινότητα

Οι αγορές κοιτάζουν το κράτος και τις τράπεζες, ο πολίτης κοιτάζει τον λογαριασμό του σούπερ μάρκετ. Αυτές οι δύο εικόνες μπορούν να αποκλίνουν.

Η πτώση του ευρωζωνικού πληθωρισμού στο 2,0% είναι ένα σήμα που συνήθως βοηθά την αγορά ομολόγων: ενισχύει την ιδέα ότι η ΕΚΤ θα μπορέσει κάποια στιγμή να μειώσει επιτόκια, άρα πέφτουν οι αποδόσεις. (https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-euro-indicators/w/2-07012026-ap) Για την Ελλάδα, αυτό έχει σημασία μέσω των spreads (spread σημαίνει “διαφορά απόδοσης”, π.χ. πόσο πιο ακριβό είναι να δανειστεί το ελληνικό δημόσιο σε σχέση με το γερμανικό). Όμως ο επίμονος εγχώριος πληθωρισμός στα τρόφιμα και στις υπηρεσίες κρατά την πολιτική πίεση ζωντανή και αναγκάζει την κυβέρνηση να ισορροπεί ανάμεσα σε κοινωνική στήριξη και δημοσιονομική αξιοπιστία.

Στο μεταξύ, ο πολίτης βιώνει κάτι πιο απλό: ακόμη κι αν ο πληθωρισμός “έπεσε” από τα επίπεδα του 2022, οι τιμές έχουν ήδη ανέβει και μένουν ψηλά. Ο πληθωρισμός μετρά ρυθμό μεταβολής, όχι το επίπεδο τιμών.

Πού πάνε τα λεφτά: ποιος κερδίζει και ποιος χάνει

Η πιο χρήσιμη ερώτηση εδώ είναι ποιος έχει δύναμη τιμολόγησης (pricing power), δηλαδή ποιος μπορεί να ανεβάζει τιμές χωρίς να χάνει σημαντικά τις πωλήσεις του.

Οι “χαμένοι” με μεγάλη βεβαιότητα

1) Νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος. Η Eurostat/ευρωπαϊκές πηγές δείχνουν ότι τα χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια δαπανούν μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού τους σε τρόφιμα. Σε σχετικά πρόσφατα ευρωπαϊκά στοιχεία για την Ελλάδα, το μερίδιο δαπάνης για τρόφιμα είναι περίπου 22,2% για το χαμηλότερο quintile έναντι 17,6% για το υψηλότερο. (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX%3A52023SC0401&utm_source=openai) Αυτό σημαίνει ότι ένας πληθωρισμός στα τρόφιμα “χτυπάει” δυσανάλογα τον φτωχότερο.

2) Ευάλωτοι πολίτες και όσοι έχουν μικρή διαπραγματευτική δύναμη στην αγορά εργασίας. Η Ελλάδα έχει υψηλό ποσοστό πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, άρα μεγάλη ευαισθησία σε αυξήσεις βασικών αγαθών. (https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20250430-2?utm_source=openai)

3) Μικρές επιχειρήσεις λιανικής και εστίασης χωρίς όγκο. Όταν οι προμηθευτές ανεβάζουν τιμές και η ζήτηση πιέζεται, οι μικροί έχουν μικρότερο περιθώριο να διαπραγματευτούν και μεγαλύτερη δυσκολία να απορροφήσουν το κόστος.

Οι “κερδισμένοι” υπό προϋποθέσεις

1) Επιχειρήσεις σε κλάδους υπηρεσιών με ισχυρή ζήτηση. Η Ελλάδα έχει μοντέλο ανάπτυξης με μεγάλο βάρος σε τουρισμό και υπηρεσίες. Όταν η ζήτηση είναι υψηλή, οι τιμές υπηρεσιών ανεβαίνουν πιο εύκολα. Αυτό μπορεί να στηρίζει έσοδα και κέρδη σε εστίαση, καταλύματα, μεταφορές, ψυχαγωγία. Το τίμημα είναι ότι ο μόνιμος κάτοικος πληρώνει ακριβότερα.

2) Κρίκοι της αλυσίδας που μπορούν να “κρατήσουν” τιμές όταν πέφτουν τα κόστη. Εκεί εμφανίζεται το φαινόμενο της “sticky” τιμολόγησης: οι τιμές ανεβαίνουν γρήγορα όταν αυξηθεί το κόστος, αλλά δεν κατεβαίνουν με την ίδια ταχύτητα όταν το κόστος πέσει. Οι ευρωπαϊκές συζητήσεις για περιθώρια και “profit-led” πληθωρισμό (δηλαδή πληθωρισμό που τροφοδοτείται από αύξηση περιθωρίων κέρδους και όχι μόνο από κόστη) στηρίζονται σε δείκτες υποκείμενου πληθωρισμού, μισθολογικού κόστους και κερδών ανά μονάδα προϊόντος. (https://www.ecb.europa.eu/press/economic-bulletin/html/eb202505.en.html?utm_source=openai)

Τι γίνεται με μισθούς και πραγματικό εισόδημα

Το 2025 οι ονομαστικές αποδοχές κινήθηκαν ανοδικά σε αρκετές περιπτώσεις, αλλά το κρίσιμο είναι πόσο από αυτό “μένει” μετά τον πληθωρισμό. Η ΕΚΤ παρακολουθεί τους μισθούς και τις συλλογικές αυξήσεις, ακριβώς επειδή οι μισθοί μπορούν να περάσουν στις υπηρεσίες με χρονική υστέρηση. (https://www.ecb.europa.eu/press/pr/date/2025/html/ecb.pr250611_2~63f4c6d0af.el.html?utm_source=openai)

Αν ο μέσος πληθωρισμός έτους κλείνει κοντά στο 3% και οι ονομαστικές αυξήσεις δεν ξεπερνούν αισθητά αυτό το ποσοστό για τη διάμεση περίπτωση (median, δηλαδή τον “τυπικό” εργαζόμενο και όχι τον μέσο όρο που μπορεί να επηρεάζεται από λίγους πολύ υψηλούς μισθούς), το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα παραμένει πιεσμένο. Το αποτέλεσμα είναι μετατόπιση κατανάλωσης σε φθηνότερες επιλογές (ιδιωτική ετικέτα, λιγότερες έξοδοι, αναβολή αγορών), άρα και αλλαγή στη δομή της αγοράς.

Η ελληνική ιδιαιτερότητα: τουρισμός, ναυτιλία και εισαγόμενη εξάρτηση

Η Ελλάδα κερδίζει πολλά από τον τουρισμό και τη ναυτιλία, αλλά αυτά τα δύο μεγάλα “εξαγώγιμα” κομμάτια της οικονομίας έχουν και μια παρενέργεια: όταν η οικονομία γίνεται πιο υπηρεσιοκεντρική, ο πληθωρισμός υπηρεσιών αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα.

  • Τουρισμός: ενισχύει τη ζήτηση σε καταλύματα και εστίαση, άρα επιτρέπει αυξήσεις τιμών. Αυτό αποτυπώνεται σε υπηρεσίες και επηρεάζει τον συνολικό δείκτη.
  • Ναυτιλία και μεταφορές: η χώρα επηρεάζεται έντονα από διεθνείς ναύλους και κόστη. Όταν τα logistics έχουν αυξήσεις, περνάνε στα εισαγόμενα προϊόντα. Όταν πέφτουν, η πτώση δεν περνά πάντα στο ράφι με την ίδια ταχύτητα.

Και επειδή η Ελλάδα δεν έχει δικό της νόμισμα, το “μαξιλάρι” της νομισματικής πολιτικής δεν υπάρχει. Η προσαρμογή γίνεται με μισθούς, με δημοσιονομικά μέτρα και με ανταγωνισμό στην αγορά.

Τι ακολουθεί: τα κρίσιμα ορόσημα και οι δείκτες που αξίζει να παρακολουθούμε

Βραχυπρόθεσμα, το επόμενο βήμα είναι καθαρά δεδομενοκεντρικό: η ΕΛΣΤΑΤ έχει προγραμματίσει τη δημοσίευση του ΔΤΚ και του Εναρμονισμένου ΔΤΚ για τον Δεκέμβριο 2025 στις 13/01/2026. Εκεί θα φανεί αναλυτικά ποια υποκατηγορία (COICOP, δηλαδή η ευρωπαϊκή ταξινόμηση κατανάλωσης) έδωσε τη μεγαλύτερη ώθηση. (https://www.statistics.gr/calendar)

Σε επίπεδο Ευρώπης, μετά το “flash”, η Eurostat έχει προγραμματίσει την πλήρη δημοσίευση των στοιχείων HICP για χώρες στα μέσα Ιανουαρίου, με αναφορά στην ημερομηνία 19/01/2026. (https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-euro-indicators/w/2-07012026-ap)

Μεσοπρόθεσμα, τρία πράγματα θα κρίνουν αν ο ελληνικός πληθωρισμός “σπάει” ή απλώς αλλάζει μορφή:

  1. Υπηρεσίες: θα υποχωρήσουν αρκετά ώστε να χαλαρώσει η πίεση στο κόστος ζωής; Η ΕΚΤ αντιμετωπίζει τις υπηρεσίες ως κρίσιμο κριτήριο για τη σταθεροποίηση. (https://www.ecb.europa.eu/press/economic-bulletin/html/eb202501.en.html?utm_source=openai)

  2. Μισθοί: θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν και με τι ρυθμό; Αν οι μισθολογικές αυξήσεις τρέξουν γρήγορα, υπάρχει πιθανότητα να συντηρήσουν τον υπηρεσιακό πληθωρισμό. Αν μείνουν πίσω, θα συνεχιστεί η διάβρωση αγοραστικής δύναμης. (https://www.ecb.europa.eu/press/pr/date/2025/html/ecb.pr250611_2~63f4c6d0af.el.html?utm_source=openai)

  3. Ανταγωνισμός και μετάδοση μειώσεων κόστους: αν οι διεθνείς τιμές τροφίμων και ενέργειας παραμένουν ήπιες, η αγορά θα δείξει αν μπορεί να περάσει την ανακούφιση στο ράφι ή αν θα την κρατήσει στα περιθώρια. Οι ευρωπαϊκές συγκρίσεις δομής αγοράς και συγκέντρωσης βοηθούν να καταλάβουμε πού υπάρχουν “στενώματα”. (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX%3A52025SC0260&utm_source=openai)

Το συμπέρασμα είναι πρακτικό: ο πληθωρισμός της Ελλάδας τον Δεκέμβριο δεν είναι απλώς ένα νούμερο πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Είναι ένα μείγμα επίμονων πιέσεων σε τρόφιμα και υπηρεσίες, που συμπιέζει τα χαμηλά εισοδήματα, καθυστερεί την αίσθηση ανακούφισης από την πτώση της ενέργειας και κρατά την οικονομική πολιτική σε δύσκολη ισορροπία ανάμεσα σε στήριξη και αξιοπιστία. Οι επόμενες δημοσιεύσεις στοιχείων θα δείξουν το “πού ακριβώς πονάει” το καλάθι, ώστε η δημόσια συζήτηση να φύγει από τα γενικά και να πάει στο συγκεκριμένο. (https://data.ecb.europa.eu/data/datasets/ICP/ICP.M.GR.N.000000.4.ANR) (https://www.statistics.gr/calendar)

Πώς σου φάνηκε το άρθρο;

Βοήθησέ μας να γίνουμε καλύτεροι

Πώς γράφτηκε
Μοντέλο:
μη διαθέσιμο
Δημιουργήθηκε:
μη διαθέσιμο
Εκτέλεση pipeline:
μη διαθέσιμο
Υδατόσημο:
SynthID (αόρατο υδατόσημο της Google)
Ανθρώπινη επιμέλεια:
Καμία πριν τη δημοσίευση
Μάθετε περισσότερα για τη μεθοδολογία μας