Σε πλήρη κινητοποίηση για τον κίνδυνο πυρκαγιάς του Σαββάτου

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας έθεσε πέντε περιοχές της χώρας σε καθεστώς ανώτατης προληπτικής ετοιμότητας, το λεγόμενο «Red Code», για το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου, καθώς ο ημερήσιος χάρτης πρόβλεψης τις κατατάσσει σε κατηγορία 4, «πολύ υψηλό κίνδυνο» πυρκαγιάς (in.gr). Δεν υπάρχει ενεργή φωτιά, ούτε ο χάρτης έφτασε στην ακραία κατηγορία 5: το Red Code είναι επίσημη κατάσταση πλήρους κινητοποίησης του κρατικού μηχανισμού, μια προετοιμασία πριν εμφανιστεί μέτωπο (Civil Protection). Έρχεται μετά ένα καλοκαίρι συνεχούς επιχειρησιακής πίεσης, με τη μεγάλη φωτιά στην Κάρυστο μόλις προχθές να στέλνει διαδοχικά μηνύματα 112 για εκκενώσεις (To Brief).

Στην πράξη, αυτή η κινητοποίηση σημαίνει ότι δυνάμεις και μέσα προτάσσονται πριν από οποιοδήποτε συμβάν και ότι Περιφέρειες και Δήμοι καλούνται να συγκαλέσουν τα συντονιστικά τους όργανα. Για την Πυροσβεστική πρόκειται για αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα που κλιμακώνεται με τον ημερήσιο δείκτη κινδύνου (Πυροσβεστική). Ότι το κράτος αντιμετωπίζει την ημέρα ως προτεραιότητα φάνηκε και από τη ΔΕΘ: ο υφυπουργός Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελος Τουρνάς φέρεται να ακύρωσε τη μετάβασή του εκεί για να μείνει στο Κέντρο Επιχειρήσεων, χωρίς αυτό να επιβεβαιώνεται επίσημα (Πρώτο Θέμα, CNN Greece).

Πού ισχύει και γιατί

Μόνο δύο από τις πέντε είναι ολόκληρες Περιφέρειες, η Αττική και η Κρήτη. Οι υπόλοιπες είναι Περιφερειακές Ενότητες μέσα σε άλλες Περιφέρειες: η Εύβοια στη Στερεά Ελλάδα, η Χίος και η Ικαρία στο Βόρειο Αιγαίο, οι Κυκλάδες στο Νότιο Αιγαίο (ΕΡΤ). Τα Ψαρά, που αναφέρουν ορισμένα δημοσιεύματα, δεν είναι έκτη περιοχή· υπάγονται στην ΠΕ Χίου (Capital).

Πίσω από την επιλογή αυτών των περιοχών βρίσκεται κυρίως ο άνεμος: βοριάδες 7 μποφόρ στο κεντρικό και νότιο Αιγαίο, με ριπές έως 8 σε ανατολικά τμήματα και στη νοτιοανατολική Κρήτη, και ενισχυμένους ανέμους σε Εύβοια, ανατολική Στερεά και Αττική (Newsit). Οι θερμοκρασίες κινούνται γύρω στους 30 με 36 βαθμούς, με την Αττική να πλησιάζει τους 37 (Voria). Η ζέστη δεν ανάβει φωτιά. Ο άνεμος είναι που της δίνει ρυθμό: σε ξηρό θερινό υπόβαθρο μια εστία τρέχει γρήγορα και πετάει καύτρες μπροστά από το μέτωπο, ανοίγοντας νέες φωτιές πριν προλάβει η πρώτη προσβολή.

Τι αλλάζει για τον πολίτη

Η Κρήτη δείχνει τι σημαίνει στην πράξη το Red Code. Η Περιφέρεια το μετέφρασε σε ρητές απαγορεύσεις: καύση, θερμές εργασίες, υπαίθριες ψησταριές, ιπτάμενα φανάρια, πυροτεχνήματα και διέλευση ή παραμονή σε κατονομαζόμενες δασικές ζώνες σε Ηράκλειο, Λασίθι, Ρέθυμνο και Χανιά (Flashnews). Η μόνη ρητή ώρα που δημοσιοποιήθηκε αφορά το Φοινικόδασος Βάι, καθημερινά 22:00 με 06:00, με εξαίρεση για κατοίκους και εργαζομένους των περιοχών (NeaKriti).

Οι απαγορεύσεις αυτές δεν είναι συστάσεις. Πατούν σε νόμο και τις αποφασίζει ο περιφερειάρχης για ζώνες που ορίζουν οι δασικές υπηρεσίες, με διοικητικό πρόστιμο 300 ευρώ για όποιον παραβεί την απαγόρευση πρόσβασης (Markopoulo). Οι θερμές εργασίες, δηλαδή συγκόλληση, κοπή ή λείανση, απαγορεύονται όταν ο δείκτης είναι 3 και πάνω· η παράβαση των κανόνων πρόληψης επισύρει πρόστιμα έως 50.000 ευρώ, ενώ σε ημέρες κατηγορίας 4 ή 5 η εκτέλεση τέτοιων εργασιών σε δασική έκταση μπορεί να φέρει και φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους (Lifo). Για την Αττική, την Εύβοια, τη Χίο, την Ικαρία και τις Κυκλάδες δεν βρέθηκε δημόσια αναρτημένη αναλυτική λίστα κλειστών ζωνών και ωραρίων, κάτι που δεν σημαίνει ότι δεν εκδόθηκαν τοπικές αποφάσεις.

Για τον καθένα, λοιπόν, το Σάββατο μεταφράζεται σε λίγα και συγκεκριμένα:

• Καμία υπαίθρια εργασία που βγάζει σπίθα, κανένα κάψιμο ξερών χόρτων, καμία ψησταριά.
• Αποφυγή δασών και ευπαθών περιοχών που μπαίνουν σε απαγόρευση.
• Άμεση κλήση στο 199 μόλις φανεί καπνός.

Και μια υπενθύμιση για το πού κοιτάει κανείς: ο πιο αξιόπιστος οδηγός δεν είναι ο πρωινός χάρτης, αλλά τα μηνύματα του 112 και οι αποφάσεις των κατά τόπους Δήμων και Περιφερειών, που δείχνουν πού ακριβώς κλείνει ο δρόμος και ποια ζώνη μπαίνει εκτός ορίων.