Ο Κυριάκος Πιερρακάκης Επίσημα Υποψήφιος για την Προεδρία του Eurogroup

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, μπαίνει επίσημα στην πιο «κλειστή» αίθουσα της ευρωζώνης ως υποψήφιος πρόεδρος του Eurogroup. Η εκλογή θα γίνει στις 11 Δεκεμβρίου, με ψήφο από τους 20 υπουργούς Οικονομικών της ζώνης του ευρώ και με απλή πλειοψηφία 11 ψήφων. Αν δεν υπάρξει πλειοψηφία στον πρώτο γύρο, προβλέπονται επόμενοι γύροι μέχρι να αναδειχθεί νικητής. Αντίπαλος είναι ο Βέλγος αντιπρόεδρος και υπουργός Προϋπολογισμού, Vincent Van Peteghem. Το ενδιαφέρον είναι ότι και οι δύο ανήκουν στην ίδια ευρωπαϊκή πολιτική οικογένεια, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, άρα η διαφορά θα κριθεί σε λεπτές πολιτικές ισορροπίες, όχι σε ιδεολογικά στρατόπεδα (https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/11/28/eurogroup-presidency-two-ministers-put-forward-their-candidacies/).

Η ελληνική κυβέρνηση μιλά για «εθνική αναγνώριση». Ο ίδιος ο κ. Πιερρακάκης είπε ότι «η Ευρώπη είναι ισχυρότερη όταν κινείται με ενιαίο σκοπό και ξεκάθαρη στρατηγική κατεύθυνση» και ότι κατεβαίνει υποψήφιος γιατί «η ιστορία μας δεν είναι απλώς εθνική, είναι βαθιά ευρωπαϊκή». Ωραία λόγια. Αλλά η δουλειά μας είναι να τα μεταφράσουμε στην πράξη: τι κάνει ο πρόεδρος του Eurogroup, τι διακυβεύεται την τριετία 2025–2027, ποιος ωφελείται και ποιος πληρώνει;

Τι είναι το Eurogroup και τι κάνει ο πρόεδρός του

Το Eurogroup είναι η άτυπη σύνοδος των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης. Δεν νομοθετεί. Συντονίζει όμως την οικονομική και δημοσιονομική πολιτική, προετοιμάζει τις αποφάσεις για τους ηγέτες της ευρωζώνης, και εκπροσωπεί το ευρώ στα διεθνή fora, όπως στο G7 και στο ΔΝΤ. Ο πρόεδρος ουσιαστικά «στήνει την ατζέντα», διευκολύνει συμβιβασμούς ανάμεσα σε 20 χώρες με διαφορετικές ανάγκες, και, συνήθως, προεδρεύει και στο συμβούλιο του ESM, του μόνιμου μηχανισμού στήριξης της ευρωζώνης. Είναι θέση ισχύος, όχι γιατί υπογράφει διατάγματα, αλλά γιατί καθορίζει ποια θέματα μπαίνουν στο τραπέζι και πώς χτίζονται πλειοψηφίες (https://www.consilium.europa.eu/en/eurogroup/how-the-eurogroup-works/?utm_source=openai).

Η αλλαγή φρουράς ήρθε ξαφνικά. Ο Ιρλανδός Πασκάλ Ντόνοχιου, που επανεξελέγη το 2022 και επιβεβαιώθηκε για νέα θητεία το καλοκαίρι του 2025, παραιτήθηκε για να αναλάβει υψηλή θέση στην Παγκόσμια Τράπεζα. Ως εκ τούτου, ο Κύπριος υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός ανέλαβε προσωρινός πρόεδρος έως την εκλογή του διαδόχου στις 11 Δεκεμβρίου (https://www.reuters.com/business/donohoe-resign-irish-finance-minister-eurogroup-chief-2025-11-18/, https://www.consilium.europa.eu/en/eurogroup/president/election-procedure/).

Τα πραγματικά διακυβεύματα 2025–2027: πέντε φάκελοι που ακουμπούν πορτοφόλια

Κατά πάσα πιθανότητα, όποιος γίνει πρόεδρος θα κριθεί από την ικανότητά του να «κλωτσήσει μπροστά» ή να κλείσει πέντε δύσκολα φακέλους. Κάθε ένας έχει συγκεκριμένο οικονομικό αντίκτυπο σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

1. Οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες της ΕΕ (Stability and Growth Pact, SGP)

• Τι είναι: Το ανανεωμένο πλαίσιο μετά την πανδημία εστιάζει στις «καθαρές δαπάνες» και στα μεσοπρόθεσμα σχέδια προσαρμογής ανά χώρα. Προβλέπει πιο εξατομικευμένες διαδρομές με προθεσμίες έως 7 χρόνια, εφόσον συνοδεύονται από επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που βελτιώνουν τη βιωσιμότητα του χρέους. Με λίγα λόγια, λιγότερα «one size fits all», περισσότερη ευθύνη σε κάθε πρωτεύουσα, αλλά και αυστηρότερη παρακολούθηση αν οι στόχοι δεν πιάνονται (https://www.ecb.europa.eu/press/economic-bulletin/articles/2025/html/ecb.ebart202503_01~1b1a292f83.en.html?utm_source=openai, https://economy-finance.ec.europa.eu/economic-governance-framework/stability-and-growth-pact_en).
• Γιατί μας αφορά: Το SGP «γράφει» πόσο χώρο έχει κάθε κυβέρνηση να μειώσει φόρους ή να αυξήσει επενδύσεις. Σφιχτή εφαρμογή σημαίνει ταχύτερη μείωση ελλειμμάτων, αλλά και μεγαλύτερη πίεση σε κοινωνικές δαπάνες βραχυπρόθεσμα. Πιο ευέλικτη ερμηνεία σημαίνει περισσότερη επενδυτική ανάσα σήμερα με αντάλλαγμα πιο αργή προσαρμογή.

2. RRF/NextGenerationEU, δηλαδή το Ταμείο Ανάκαμψης

• Τι είναι: Το ευρωπαϊκό πακέτο επιχορηγήσεων και δανείων που χρηματοδοτεί πράσινες και ψηφιακές επενδύσεις, με πληρωμές που «ξεκλειδώνουν» όταν μια χώρα πιάνει συγκεκριμένα ορόσημα. Το 2025–2026 είναι τα κρίσιμα χρόνια εκτέλεσης, με αρκετά κράτη να τρέχουν να προλάβουν (https://ieu-monitoring.com/editorial/main-results-of-the-eu-economic-and-financial-affairs-council-21-january-2025/537099?utm_source=openai).
• Γιατί μας αφορά: Αυτά τα κονδύλια «στρώνουν» δουλειές για κατασκευές, ενέργεια, τεχνολογία και ΜΜΕ. Αν οι εκταμιεύσεις καθυστερήσουν, παγώνει έργο στην πραγματική οικονομία. Η προεδρία του Eurogroup δεν εγκρίνει πληρωμές, αλλά μπορεί να διευκολύνει πολιτικά τη ροή της διαδικασίας ανάμεσα σε Επιτροπή και κράτη.

3. Capital Markets Union (CMU), δηλαδή βαθύτερες κεφαλαιαγορές

• Τι είναι: Μια προσπάθεια η Ευρώπη να μοιάσει περισσότερο στις ΗΠΑ ως προς τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων. Λιγότερη εξάρτηση από τραπεζικά δάνεια, περισσότερη πρόσβαση σε ομόλογα, μετοχές, venture capital. Χρόνια συζητάμε, αλλά τα βήματα είναι αργά (https://finance.ec.europa.eu/capital-markets-union-and-financial-markets/capital-markets-union/what-capital-markets-union_en?utm_source=openai).
• Γιατί μας αφορά: Αν προχωρήσει, οι ελληνικές επιχειρήσεις θα μπορούν να αντλούν φθηνότερα κεφάλαια. Οι αποταμιευτές θα έχουν περισσότερες επιλογές. Οι τράπεζες θα έχουν ανταγωνισμό, κάτι που συνήθως ρίχνει το κόστος χρηματοδότησης.

4. Ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και οι μεταρρυθμίσεις διαχείρισης κρίσεων (CMDI)

• Τι είναι: Η Ευρώπη έχει κοινή εποπτεία τραπεζών, αλλά όχι κοινή εγγύηση καταθέσεων. Το πακέτο CMDI βελτιώνει τους κανόνες διαχείρισης τραπεζικών κρίσεων και ανοίγει τον δρόμο για ένα πιο αξιόπιστο δίχτυ ασφαλείας. Η πολιτική διαπραγμάτευση είναι δύσκολη, διότι αφορά τη διανομή ρίσκων μεταξύ χωρών (https://www.consilium.europa.eu/en/policies/banking-union/timeline-banking-union/?utm_source=openai).
• Γιατί μας αφορά: Λιγότερη τραπεζική αβεβαιότητα σημαίνει σταθερότερες καταθέσεις, φθηνότερο δανεισμό και λιγότερους πανικούς. Για τις μικρές τράπεζες και τις ΜΜΕ είναι καίριο.

5. Βιομηχανική πολιτική και χρηματοδότηση πράσινης μετάβασης

• Τι είναι: Χρηματοδοτικά εργαλεία μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και προγραμμάτων για καθαρή ενέργεια, τεχνολογία, ακόμη και άμυνα. Στόχος είναι η ανταγωνιστικότητα έναντι ΗΠΑ και Κίνας, χωρίς εκτροχιασμό των δημόσιων οικονομικών.
• Γιατί μας αφορά: Δημιουργεί ζήτηση σε ελληνικά εργοτάξια, logistics και βιομηχανίες. Ο λογαριασμός όμως, στο τέλος, περνά και από τους φορολογούμενους.

Νομισματική πολιτική και αγορές: το περιβάλλον μέσα στο οποίο παίζεται το παιχνίδι

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), που ρυθμίζει τα επιτόκια στην ευρωζώνη, έχει ήδη διανύσει κύκλο αυξήσεων για να τιθασεύσει τον πληθωρισμό. Οι κυβερνήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με υψηλότερη δαπάνη τόκων και με χρέη που παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Στοιχεία της Eurostat και της Επιτροπής δείχνουν ότι το χρέος της ευρωζώνης συνολικά κινείται γύρω στο 87–90% του ΑΕΠ, ενώ οι δαπάνες για τόκους αυξάνονται σε ορίζοντα 2025–2027 καθώς «ανατιμολογείται» παλιό χρέος σε υψηλότερα επιτόκια (https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-euro-indicators/w/2-22042025-ap?utm_source=openai).

Την ίδια ώρα, τα «spreads» (η διαφορά απόδοσης των ομολόγων μιας χώρας έναντι του γερμανικού Bund) έχουν εξομαλυνθεί σημαντικά σε σχέση με την κρίση χρέους. Πρόσφατες ενδείξεις αγοράς δείχνουν το 10ετές ελληνικό ομόλογο γύρω στο 3,3%, τον Bund κοντά στο 2,7%, και συνεπώς το ελληνικό spread περίπου στις 60–70 μονάδες βάσης. Η Ιταλία κινείται σε παρόμοια ζώνη λίγων δεκάδων μονάδων πάνω από την Ελλάδα. Με απλά λόγια, οι αγορές «πληρώνουν» την περιφέρεια λίγο ακριβότερα από τον πυρήνα, αλλά χωρίς πανικούς (https://pnaa.pictet.com/insights/weekly-views-20251103?utm_source=openai, https://uk.investing.com/rates-bonds/greece-10-year-bond-yield?utm_source=openai, https://www.icmarkets.com/blog/friday-28th-november-2025-asian-markets-mixed-as-rate-cut-optimism-eases-and-global-rally-loses-steam/?utm_source=openai).

Η ελληνική διάσταση: τι σημαίνει μια ελληνική προεδρία

Πρώτα τα σύμβολα, μετά οι ροές. Μια εκλογή Πιερρακάκη θα είναι πολιτικό σήμα «εμπιστοσύνης» προς την Ελλάδα. Οι αγορές το διαβάζουν, οι οίκοι αξιολόγησης το σημειώνουν. Αρκετές φορές τέτοια σήματα ρίχνουν 5, 10, 20 μονάδες βάσης στα spreads, αν το περιβάλλον είναι ήρεμο. Όμως η πραγματική δουλειά είναι αλλού: στο πώς θα τρέξουν οι φάκελοι SGP, RRF και Banking Union.

• Στο RRF, η Ελλάδα έχει ήδη απορροφήσει περίπου τα δύο τρίτα του πακέτου, με εκταμιεύσεις περί τα 23,4 δισ. ευρώ μέχρι τη 6η αίτηση. Αυτό είναι πραγματικό χρήμα που μπαίνει στην οικονομία, χρηματοδοτεί έργα και δάνεια σε επιχειρήσεις με χαμηλό κόστος. Η πρόκληση είναι να κλείσουν γρήγορα τα υπόλοιπα ορόσημα μέχρι το 2026 ώστε να μην χαθούν πόροι. Μια ελληνική προεδρία δεν εγκρίνει πληρωμές, αλλά μπορεί να επιταχύνει πολιτικά τη διευθέτηση τεχνικών «σκαλωμάτων» (https://greece20.gov.gr/en/5th-payment-en/?utm_source=openai, https://ieu-monitoring.com/editorial/main-results-of-the-eu-economic-and-financial-affairs-council-21-january-2025/537099?utm_source=openai).

• Στο SGP, η Ελλάδα σήμερα εμφανίζει καλύτερους αριθμούς σε σχέση με την κρίση, ωστόσο παραμένει χώρα υψηλού χρέους. Η νέα αρχιτεκτονική δίνει χώρο σε επενδύσεις, αν τεκμηριώνονται και εντάσσονται σε μεσοπρόθεσμο σχέδιο. Πρόεδρος που κατανοεί τη σημασία της «ευελιξίας με κανόνες» μπορεί να πείσει βόρειους και νότιους για μια γραμμή που δεν σκοτώνει την ανάπτυξη, αλλά διατηρεί αξιοπιστία (https://www.ecb.europa.eu/press/economic-bulletin/articles/2025/html/ecb.ebart202503_01~1b1a292f83.en.html?utm_source=openai, https://economy-finance.ec.europa.eu/economic-governance-framework/stability-and-growth-pact_en).

• Στις αγορές, η επίδραση είναι κυρίως μέσω «sentiment». Αν η Ελλάδα θεωρηθεί «inside player» στο κέντρο των αποφάσεων, μειώνεται ο πολιτικός κίνδυνος που οι επενδυτές τιμολογούν. Μικρές μεταβολές στο spread, αν διατηρηθούν, βοηθούν μακροπρόθεσμα. Βραχυπρόθεσμα, η μετάδοση σε δάνεια νοικοκυριών και επιχειρήσεων περνά μέσα από τις τράπεζες και δεν είναι αυτόματη.

Και κάτι ακόμη: η Επιτροπή προβλέπει ρυθμούς ανάπτυξης για την Ελλάδα 2,1% το 2025 και 2,2% το 2026. Αν συνδυαστούν με υψηλή απορρόφηση RRF και βελτιούμενο κόστος χρηματοδότησης, το μείγμα μπορεί να είναι υποστηρικτικό για επενδύσεις και απασχόληση. Αλλά για να το δούμε στην τσέπη, χρειάζονται συγκεκριμένες εκτελέσεις έργων, όχι μόνο τίτλοι ειδήσεων (https://economy-finance.ec.europa.eu/economic-surveillance-eu-economies/greece/economic-forecast-greece_en).

Ποιος ωφελείται και ποιος πληρώνει

Ας κάνουμε follow the money.

• Κράτος και φορολογούμενοι: Κερδίζουν αν μειωθεί το spread με διατηρήσιμο τρόπο. Μεγάλη επίδραση έρχεται όταν αναχρηματοδοτείται μεγάλο μέρος του χρέους με χαμηλότερα επιτόκια. Αυτό όμως γίνεται σταδιακά. Βραχυπρόθεσμα, το δημοσιονομικό όφελος είναι σχετικά μικρό σε σχέση με το συνολικό χρέος.

• Τράπεζες και δανειολήπτες: Οι τράπεζες ωφελούνται από σταθερότητα και χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης. Οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά κερδίζουν αν οι τράπεζες «περάσουν» μέρος της βελτίωσης στα επιτόκια. Συνήθως το pass-through είναι μερικό και έχει καθυστέρηση. Η μεγάλη διαφορά στις δόσεις έρχεται από μεγαλύτερες κινήσεις επιτοκίων, όχι από 10–20 μονάδες βάσης.

• Επιχειρήσεις που δουλεύουν με δημόσια έργα: Είναι οι πιο άμεσοι κερδισμένοι από την επιτάχυνση RRF, ειδικά κατασκευές, πράσινη ενέργεια, ψηφιακά έργα, logistics. Εδώ μια «στρωμένη» πολιτική ατζέντα διευκολύνει εγκρίσεις και υλοποίηση.

• Μισθωτοί και χαμηλά εισοδήματα: Ωφελούνται έμμεσα αν οι δημόσιες επενδύσεις και τα RRF δάνεια φέρουν ανάπτυξη και θέσεις εργασίας. Χάνουν αν η εφαρμογή του SGP γίνει τόσο σφιχτή που μειώσει βραχυπρόθεσμα τη ζήτηση ή τις κοινωνικές υπηρεσίες. Γι' αυτό το ζύγι «ευελιξία με κανόνες» είναι κρίσιμο.

• Ναυτιλία και τουρισμός: Κερδίζουν από σταθερότητα και από ισχυρή ευρωπαϊκή φωνή σε κεφαλαιαγορές και χρηματοδότηση πράσινων επενδύσεων. Χάνουν αν αυστηρότερη δημοσιονομική γραμμή σε όλη την Ευρώπη «παγώσει» τη ζήτηση. Οι αποφάσεις του Eurogroup δεν στοχεύουν αυτούς άμεσα, αλλά οι δευτερογενείς επιπτώσεις είναι πραγματικές.

Αγορές εναντίον πραγματικής οικονομίας: να μη μπερδεύουμε τα σήματα

Το ελληνικό 10ετές μπορεί να κινηθεί 10–20 μονάδες βάσης μετά την εκλογή. Ωραίο να το βλέπουμε στο ταμπλό, αλλά οι μισθοί και οι τιμές στο ράφι δεν αλλάζουν την επόμενη μέρα. Οι μεγάλοι καταλύτες για την πραγματική οικονομία θα είναι:

• πόσο γρήγορα θα απορροφηθούν τα υπόλοιπα RRF κονδύλια,
• πώς θα εφαρμοστούν οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες χωρίς «κόψιμο» επενδύσεων,
• αν θα υπάρξει πρόοδος σε Κεφαλαιαγορές και Τραπεζική Ένωση που να μειώσει το κόστος χρηματοδότησης για τις ΜΜΕ.

Η «αγοραία» βελτίωση είναι χρήσιμη, αλλά δεν αντικαθιστά την εκτέλεση. Η ιστορία της προηγούμενης δεκαετίας το έδειξε αρκούντως.

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και εξωτερικό περιβάλλον

Η αξία του ευρώ έναντι του δολαρίου επηρεάζει το κόστος των εισαγωγών μας (π.χ. ενέργεια) και την ευκολία με την οποία οι Αμερικανοί τουρίστες ξοδεύουν στην Ελλάδα. Η προεδρία του Eurogroup δεν καθορίζει την ισοτιμία. Όμως, ένα πλαίσιο πολιτικής που πείθει για σταθερότητα και επενδύσεις συνήθως «δένει» με ισχυρότερη εμπιστοσύνη στο ενιαίο νόμισμα. Μικρές ισοτιμιακές κινήσεις έχουν άμεσες συνέπειες στην καθημερινότητα, ιδιαίτερα στα καύσιμα.

Το πολιτικό παιχνίδι: ποια μπλοκ διαμορφώνουν πλειοψηφίες

Ας διαβάσουμε ψύχραιμα τις γραμμές, χωρίς να κάνουμε «προγνωστικά» χωρίς στοιχεία. Επισήμως, υπάρχουν δύο υποψηφιότητες και η εκλογή γίνεται με απλή πλειοψηφία. Συνήθως, τα βόρεια και κεντρικά κράτη δίνουν έμφαση στη «δημοσιονομική πειθαρχία» και τα νότια σε «ευελιξία για επενδύσεις». Και οι δύο υποψήφιοι, ως μέλη του ΕΛΚ, θα προσπαθήσουν να πείσουν ότι μπορούν να κρατήσουν την ισορροπία. Η ουσία είναι οι ανταλλαγές: υποστηρίξεις σε προτεραιότητες SGP, σήματα για ταχύτητα RRF, προώθηση τραπεζικών φακέλων. Οι αποφάσεις παίρνονται στο δωμάτιο, όχι στα πρωτοσέλιδα (https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/11/28/eurogroup-presidency-two-ministers-put-forward-their-candidacies/).

Ποιος είναι ο αντίπαλος; Ο Vincent Van Peteghem είναι αντιπρόεδρος της βελγικής κυβέρνησης και υπουργός με χαρτοφυλάκιο Προϋπολογισμού και Οικονομικών, μέλος του χριστιανοδημοκρατικού CD&V. Προέρχεται από χώρα με έλλειμμα γύρω στο 4,5–5% του ΑΕΠ και χρέος πάνω από 100%, άρα γνωρίζει στην πράξη τον σφιχτό ζυγό ανάμεσα σε κανόνες και ανάγκες δαπανών. Το δημόσιο προφίλ του τον δείχνει προσανατολισμένο στη δημοσιονομική αξιοπιστία, με προθυμία όμως να χρησιμοποιήσει ευρωπαϊκά εργαλεία για ειδικούς στόχους, όπως άμυνα. Αυτό το μείγμα κάνει τον λόγο του οικείο σε χώρες του «πυρήνα» (https://www.lachambre.be/doc/PCRI/html/55/ip078x.html?utm_source=openai, https://www.vrt.be/vrtnws/en/2024/05/15/european-commission-predicts-that-belgiums-budget-deficit-will-r/?utm_source=openai, https://www.eumonitor.eu/9353000/1/j4nvhdfcs8bljza_j9vvik7m1c3gyxp/vmnkigwr4jxz?utm_source=openai).

Στην άλλη πλευρά, η Ελλάδα «που επέστρεψε», όπως λένε κυβερνητικά στελέχη, προσφέρει έναν τεχνοκράτη με ψηφιακό αποτύπωμα και πολιτική σταθερότητα στο εσωτερικό. Στην πλάτη του έχει και έναν οικονομικό φάκελο με ρυθμούς ανάπτυξης πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, αλλά και χρέος υψηλό. Αυτό μπορεί να του δώσει αξιοπιστία ως «μεσολαβητή» μεταξύ βορρά και νότου, αν πείσει ότι η ευελιξία θα συνοδεύεται από μετρήσιμη πρόοδο δεσμεύσεων (https://economy-finance.ec.europa.eu/economic-surveillance-eu-economies/greece/economic-forecast-greece_en, https://www.ecb.europa.eu/press/economic-bulletin/articles/2025/html/ecb.ebart202503_01~1b1a292f83.en.html?utm_source=openai).

Σύνδεση με τον ελληνικό αναπτυξιακό χάρτη

Πέρα από τα επιτόκια και τα κονδύλια, η μεγάλη εικόνα για την Ελλάδα είναι το μοντέλο ανάπτυξης. Ο τουρισμός και η ναυτιλία είναι οι «μηχανές» μας. Αυτό σημαίνει ότι:

• ο εξωτερικός κύκλος της Ευρώπης, η αγοραστική δύναμη των βόρειων χωρών και η σταθερότητα των αγορών μεταφράζονται άμεσα σε αφίξεις και ναύλους,
• οι επενδύσεις σε υποδομές, ενέργεια, ψηφιακά δίκτυα και logistics έχουν τεράστιο πολλαπλασιαστή, ειδικά αν συνδέονται με ιδιωτικά κεφάλαια μέσω CMU,
• η τραπεζική σταθερότητα ρίχνει το κόστος δανεισμού για ΜΜΕ που είναι η ψυχή της ελληνικής οικονομίας.

Ένας πρόεδρος Eurogroup με προτεραιότητα στην ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και στην πρόοδο του CMU μπορεί να επηρεάσει θετικά αυτό το σκηνικό για χρόνια, πολύ πέρα από την επικαιρότητα της εκλογής (https://finance.ec.europa.eu/capital-markets-union-and-financial-markets/capital-markets-union/what-capital-markets-union_en?utm_source=openai, https://www.consilium.europa.eu/en/policies/banking-union/timeline-banking-union/?utm_source=openai).

Ποιοτικός έλεγχος δεδομένων: τι να προσέχουμε όταν ακούμε αριθμούς

• Ονομαστικό ή πραγματικό; Το ΑΕΠ μπορεί να αυξάνεται ονομαστικά λόγω πληθωρισμού ενώ τα πραγματικά εισοδήματα βαλτώνουν. Γι’ αυτό κοιτάζουμε πραγματικές μεταβολές όπου έχει νόημα.

• Μέσος όρος ή διάμεσος; Ο μέσος μισθός μπορεί να ανεβαίνει λόγω υψηλόμισθων, ενώ η διάμεσος «κολλά». Το ίδιο με την πρόσβαση σε δάνεια μεταξύ μεγάλων και μικρών επιχειρήσεων.

• Spreads και επιτόκια: Παρατηρούμε τις διαφορές έναντι Bund για ένδειξη κινδύνου χώρας, αλλά και τα επιτόκια τραπεζικών δανείων για το πώς αυτό «περνάει» στην οικονομία. Δεν περνάει αυτόματα.

• Προβλέψεις: Όταν αναφέρουμε ότι το χρέος της ευρωζώνης «μένει ψηλά» ή ότι οι τόκοι «ανεβαίνουν», μιλάμε για τάσεις που τεκμηριώνονται από Eurostat/Επιτροπή και ΕΚΤ. Οι ακριβείς τιμές αλλάζουν με ταχύτητα. Γι’ αυτό κρατάμε τη μεγάλη εικόνα και ελέγχουμε τις επίσημες βάσεις πριν βγάλουμε συμπέρασμα για πολιτικές αποφάσεις (https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-euro-indicators/w/2-22042025-ap?utm_source=openai).

Τι ακολουθεί μέχρι την 11η Δεκεμβρίου και μετά

• Ημέρα της εκλογής: 11 Δεκεμβρίου. Η διαδικασία είναι σαφής, αλλά οι ζυμώσεις θα είναι έντονες. Η πλειοψηφία των 11 μπορεί να προκύψει σε πρώτο ή δεύτερο γύρο. Οι συμβιβασμοί θα διαμορφώσουν και το πρόγραμμα εργασίας του νέου προέδρου (https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/11/28/eurogroup-presidency-two-ministers-put-forward-their-candidacies/).

• Τι να παρακολουθήσουμε:

  • Τις ανακοινώσεις της Επιτροπής για εκταμιεύσεις RRF σε μεγάλες χώρες όπως Ιταλία και Ισπανία, που απορροφούν μεγάλο όγκο και έχουν ισχυρό λόγο στην πολιτική ισορροπία. Ενδεικτικά, η Ισπανία έχει συνολικό πακέτο άνω των 160 δισ. ευρώ, επιχορηγήσεις και δάνεια μαζί, με ροές που επηρεάζουν την ευρωπαϊκή ζήτηση (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX%3A52024DC0474&utm_source=openai, https://ieu-monitoring.com/editorial/main-results-of-the-eu-economic-and-financial-affairs-council-21-january-2025/537099?utm_source=openai).
  • Την πρόοδο στον φάκελο CMDI και τις δηλώσεις για κοινή εγγύηση καταθέσεων. Κάθε «κλείδωμα» ελαττώνει τον συστημικό κίνδυνο (https://www.consilium.europa.eu/en/policies/banking-union/timeline-banking-union/?utm_source=openai).
  • Τα spreads Ελλάδας, Ιταλίας, Ισπανίας έναντι Bund σε σχέση με την πορεία του SGP. Αν σκληραίνει η γραμμή, τα spreads των χωρών υψηλού χρέους συνήθως φουσκώνουν λίγο. Αν κλείνονται αξιόπιστες συμφωνίες, υποχωρούν (https://pnaa.pictet.com/insights/weekly-views-20251103?utm_source=openai).
  • Τα επίσημα στοιχεία για την ελληνική ανάπτυξη και απορρόφηση RRF. Αυτά γράφουν στο ΑΕΠ και στους μισθούς, όχι τα «πολιτικά σύννεφα» (https://economy-finance.ec.europa.eu/economic-surveillance-eu-economies/greece/economic-forecast-greece_en, https://greece20.gov.gr/en/5th-payment-en/?utm_source=openai).

Το bottom line: τι κρίνεται στην κάλπη του Eurogroup

Υπάρχει μια παρεξήγηση που πρέπει να ξεκαθαρίσουμε. Ο πρόεδρος του Eurogroup δεν ρυθμίζει τα επιτόκια, δεν εγκρίνει μόνος του ευρωπαϊκά κονδύλια, δεν χαρίζει κανόνες. Όμως είναι ο «τροχονόμος» της ατζέντας. Αν επιλέξει να βάλει μπροστά την ευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά, να κλείσει τις εκκρεμότητες της τραπεζικής ενοποίησης και να πείσει βορρά και νότο ότι οι δημοσιονομικοί κανόνες μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς να «ξηλωθούν» επενδύσεις, τότε τα οφέλη για την πραγματική οικονομία θα είναι υπαρκτά.

Αν κερδίσει ο κ. Πιερρακάκης, η Ελλάδα θα κερδίσει «μαλακή ισχύ». Μπορεί να ρίξει λίγο τα spreads και να ανοίξει πόρτες για να κλείνουν πιο γρήγορα τεχνικές εκκρεμότητες στα RRF και στους μεσοπρόθεσμους δημοσιονομικούς σχεδιασμούς. Αν κερδίσει ο κ. Van Peteghem, το σήμα προς τις αγορές θα είναι «σταθερότητα και πειθαρχία», πιο οικείο σε βόρειες πρωτεύουσες. Σε κάθε περίπτωση, το ποιος θα κερδίσει θα έχει λιγότερη σημασία από το τι προτεραιότητες θα τρέξει. Εκεί θα κριθεί το «ποιος κερδίζει και ποιος πληρώνει».

Στο τέλος της ημέρας, σας ενδιαφέρει γιατί;

• Γιατί από την ατζέντα του Eurogroup εξαρτάται αν θα βρείτε πιο εύκολα και φθηνά δάνειο για σπίτι ή για την επιχείρησή σας.
• Γιατί από την ταχύτητα των RRF έργων κρίνεται αν θα δούμε νέες δουλειές, καλύτερες ψηφιακές υπηρεσίες, φθηνότερη ενέργεια.
• Γιατί από το πώς θα εφαρμοστούν οι κανόνες θα κριθεί αν οι φόροι και οι υπηρεσίες θα ζυγιστούν δίκαια, χωρίς να τιμωρείται η ανάπτυξη.

Η Ελλάδα έχει συμφέρον ο νέος πρόεδρος, όποιος κι αν είναι, να κρατήσει την Ευρώπη σε τροχιά «επενδυτικής πειθαρχίας». Δηλαδή, κανόνες που τηρούνται, αλλά με αρκετή ευελιξία ώστε να χτίσουμε υποδομές και παραγωγικότητα. Εκεί θα κριθεί η επόμενη τριετία. Και εκεί θα δούμε αν το «η ιστορία μας είναι βαθιά ευρωπαϊκή» μεταφράζεται σε κέρδη για τις τσέπες μας.

---

Αναφορές

• Διαδικασία και ημερομηνία εκλογής προέδρου Eurogroup, επίσημη ανακοίνωση με τις δύο υποψηφιότητες (https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/11/28/eurogroup-presidency-two-ministers-put-forward-their-candidacies/)
• Ρόλος προέδρου Eurogroup, αρμοδιότητες και εκπροσώπηση (https://www.consilium.europa.eu/en/eurogroup/how-the-eurogroup-works/?utm_source=openai)
• Παραίτηση Ντόνοχιου και δρομολόγηση εκλογής (https://www.reuters.com/business/donohoe-resign-irish-finance-minister-eurogroup-chief-2025-11-18/)
• Προσωρινή προεδρία Κεραυνού βάσει διαδικασιών (https://www.consilium.europa.eu/en/eurogroup/president/election-procedure/)
• Αναθεωρημένο πλαίσιο SGP, έμφαση στις καθαρές δαπάνες και στα μεσοπρόθεσμα σχέδια (https://www.ecb.europa.eu/press/economic-bulletin/articles/2025/html/ecb.ebart202503_01~1b1a292f83.en.html?utm_source=openai)
• Κατευθύνσεις Επιτροπής για εφαρμογή νέων κανόνων και εξατομικευμένα μονοπάτια προσαρμογής (https://economy-finance.ec.europa.eu/economic-governance-framework/stability-and-growth-pact_en)
• RRF, παρακολούθηση εκτελέσεων και εκταμιεύσεων ανά χώρα (https://ieu-monitoring.com/editorial/main-results-of-the-eu-economic-and-financial-affairs-council-21-january-2025/537099?utm_source=openai)
• Capital Markets Union, πολιτικές και πρόοδος (https://finance.ec.europa.eu/capital-markets-union-and-financial-markets/capital-markets-union/what-capital-markets-union_en?utm_source=openai)
• Τραπεζική Ένωση και CMDI, τελευταίες αποφάσεις και στόχοι (https://www.consilium.europa.eu/en/policies/banking-union/timeline-banking-union/?utm_source=openai)
• Eurostat/Επιτροπή: χρέος ευρωζώνης, δαπάνες τόκων, μακρο πλαίσιο 2025–2027 (https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-euro-indicators/w/2-22042025-ap?utm_source=openai)
• Snapshot αποδόσεων κρατικών ομολόγων ευρωζώνης και spreads περιφέρειας (https://pnaa.pictet.com/insights/weekly-views-20251103?utm_source=openai)
• Απόδοση 10ετούς ελληνικού ομολόγου, τρέχουσα ένδειξη (https://uk.investing.com/rates-bonds/greece-10-year-bond-yield?utm_source=openai)
• Απορρόφηση RRF Ελλάδα, εκταμιεύσεις έως 6η αίτηση (https://greece20.gov.gr/en/5th-payment-en/?utm_source=openai)
• Προβλέψεις ανάπτυξης Ελλάδας 2025–2026, Ευρωπαϊκή Επιτροπή (https://economy-finance.ec.europa.eu/economic-surveillance-eu-economies/greece/economic-forecast-greece_en)
• Βιογραφικό και ιδιότητα Van Peteghem, Βελγικό Κοινοβούλιο (https://www.lachambre.be/doc/PCRI/html/55/ip078x.html?utm_source=openai)
• Δημοσιονομική εικόνα Βελγίου, ενημέρωση βιώσιμων δημοσίων οικονομικών (https://www.vrt.be/vrtnws/en/2024/05/15/european-commission-predicts-that-belgiums-budget-deficit-will-r/?utm_source=openai)
• Πλαίσιο SGP και στοιχεία χώρας, πηγές παρακολούθησης (https://www.eumonitor.eu/9353000/1/j4nvhdfcs8bljza_j9vvik7m1c3gyxp/vmnkigwr4jxz?utm_source=openai)
• RRF της Ισπανίας, νομικό πλαίσιο και ποσά (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX%3A52024DC0474&utm_source=openai)