Πετρέλαιο στα 93$: Τριπλό χτύπημα σε στεγαστικά, ρεύμα και αντλίες καυσίμων

Το 85% των ελληνικών στεγαστικών δανείων είναι κυμαινόμενου επιτοκίου. Αυτό σημαίνει ότι η μηνιαία δόση ακολουθεί το Euribor, το βασικό επιτόκιο δανεισμού στην ευρωζώνη. Μέχρι πριν μία εβδομάδα, οι αγορές περίμεναν η ΕΚΤ να συνεχίσει τις μειώσεις επιτοκίων. Μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και την εκτίναξη του πετρελαίου στα $93 το βαρέλι (Financial Times), αυτό το σενάριο καταρρέει. Και μαζί του, ο οικογενειακός προϋπολογισμός εκατοντάδων χιλιάδων νοικοκυριών.

Ο μηχανισμός είναι απλός αλλά αμείλικτος. Το ενεργειακό σοκ τροφοδοτεί πληθωρισμό. Ο πληθωρισμός αναγκάζει την ΕΚΤ (την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) να κρατήσει τα επιτόκια ψηλά, ή ακόμα να τα ανεβάσει. Οι αγορές ήδη τιμολογούν 40% πιθανότητα αύξησης μέχρι τον Δεκέμβριο (BNY Mellon). Για ένα τυπικό στεγαστικό €100.000 με 20ετή αποπληρωμή, αύξηση Euribor κατά μισή μονάδα σημαίνει +€32 τον μήνα, σχεδόν €400 τον χρόνο (Τράπεζα της Ελλάδος). Ποσό που φαίνεται μικρό, ώσπου το προσθέσεις στα υπόλοιπα.

Γιατί το diesel κίνησης αυξήθηκε +9 λεπτά σε μία εβδομάδα (από €1,56 σε €1,65 το λίτρο) (Protothema), ενώ τα ναυτιλιακά καύσιμα εκτινάχθηκαν +69% σε δύο μήνες (News247). Γιατί από 1η Απριλίου τα νέα δυναμικά τιμολόγια ρεύματος θα συνδέουν τον λογαριασμό απευθείας με τη χονδρική αγορά, που αυτή τη στιγμή βρίσκεται 110% πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα. Γιατί ο προϋπολογισμός του 2026 χτίστηκε με υπόθεση Brent στα $62 το βαρέλι, και σήμερα κοστίζει $93.

Η κυβέρνηση δηλώνει ότι «υπάρχει δημοσιονομικός χώρος» και ετοιμάζει Fuel Pass αν το βαρέλι ξεπεράσει τα $100 (Newmoney). Αλλά η ίδια στιγμή, το κράτος εισπράττει περισσότερα: ο ΦΠΑ 24% υπολογίζεται επί της τελικής τιμής, άρα κάθε αύξηση γεμίζει ταυτόχρονα τα ταμεία. Οι φόροι αποτελούν ήδη το 60% της τιμής στο πρατήριο (Newsit). Το κράτος, κατά συνέπεια, κερδίζει από την ακρίβεια που υπόσχεται να αντιμετωπίσει.

Τρεις λογαριασμοί ακριβαίνουν μαζί, μέσα στον ίδιο μήνα, για τον ίδιο λόγο. Και κανένας μηχανισμός προστασίας δεν έχει ακόμα ενεργοποιηθεί.