Πέντε χώρες της ΕΕ: Τοξίνη βατράχου σκότωσε τον Ρώσο αντιφρονούντα Αλεξέι Ναβάλνι

Ο Αλεξέι Ναβάλνι δολοφονήθηκε με επιβατιδίνη, μια εξωτική τοξίνη από βατράχους του Ισημερινού που μόνο κρατικά εργαστήρια μπορούν να συνθέσουν. Αυτή είναι η κατηγορία που εξέδωσαν χθες πέντε ευρωπαϊκές χώρες (RFE/RL), δύο χρόνια μετά τον θάνατό του στην αρκτική φυλακή «Polar Wolf».

Το διπλωματικό σοκ δεν είναι η ίδια η δολοφονία - αυτή την περίμεναν όλοι. Είναι η σιωπή της Ουάσιγκτον.

Ενώ Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία και Σουηδία κατήγγειλαν τη Ρωσία για παραβίαση της Σύμβασης Χημικών Όπλων και ετοιμάζουν νέες κυρώσεις, οι ΗΠΑ αρνήθηκαν να υπογράψουν τη διακοίνωση. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο περιορίστηκε σε μια αδιάφορη δήλωση: «Δεν έχουμε λόγο να το αμφισβητήσουμε» (Straits Times).

Η κλιμάκωση των δηλητηρίων

Η επιβατιδίνη δεν είναι τυχαία επιλογή. Είναι 200 φορές πιο ισχυρή από τη μορφίνη και απαιτεί εξελιγμένα εργαστήρια για τη σύνθεσή της. Ο Πούτιν ακολουθεί ένα μοτίβο κλιμάκωσης: από το πολώνιο για τον Λιτβινένκο (2006), στο Novichok για τον Σκριπάλ (2018) και τον ίδιο τον Ναβάλνι (2020), μέχρι την επιβατιδίνη (2024). Κάθε φορά πιο εξωτική ουσία, κάθε φορά πιο ξεκάθαρο μήνυμα: μόνο το κράτος μπορεί να σε σκοτώσει έτσι.

Η Βρετανία ήδη ανέφερε το περιστατικό στον Οργανισμό Απαγόρευσης Χημικών Όπλων (BBC/Independent). Ακολουθεί το πρότυπο του Salisbury: άμεση διπλωματική αντίδραση, κυρώσεις σε πρόσωπα της FSB και GRU, διεθνής απομόνωση.

Ο διπλωματικός διχασμός

Αλλά αυτή τη φορά κάτι είναι διαφορετικό. Οι ΗΠΑ του Τραμπ έχουν άλλες προτεραιότητες. «Ήταν η έκθεσή τους, την εξέδωσαν αυτοί», δήλωσε ο Ρούμπιο για τους Ευρωπαίους συμμάχους (Straits Times). Η Ουάσιγκτον διατηρεί «ανοιχτή γραμμή» με τη Μόσχα (NDTV), αναζητώντας συμφωνία για την Ουκρανία.

Αυτή η απόκλιση αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο: το τέλος της αυτόματης δυτικής ενότητας. Για πρώτη φορά μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, η Ευρώπη κινείται χωρίς τις ΗΠΑ σε μείζον θέμα ασφαλείας. Οι Βρυξέλλες καταλαβαίνουν ότι η στρατηγική αυτονομία δεν είναι πλέον επιλογή - είναι αναγκαιότητα.

Για την Ελλάδα, που βασίζει την ασφάλειά της στη συνοχή του ΝΑΤΟ και την αμερικανική εγγύηση, αυτή η ρωγμή είναι ανησυχητική. Όταν οι σύμμαχοι διαφωνούν για βασικές αρχές - όπως η χρήση χημικών όπλων κατά πολιτών - το σύστημα συλλογικής άμυνας αδυνατίζει. Και στην Ανατολική Μεσόγειο, η αδυναμία σημαίνει κενά που κάποιος θα σπεύσει να καλύψει.

Το Κρεμλίνο παρακολουθεί και μετρά: Αν η Δύση δεν μπορεί να συμφωνήσει ούτε για έναν δολοφονημένο με δηλητήριο βατράχου, πώς θα αντιδράσει στην επόμενη κρίση;