Πεντάγωνο: 153 νεκροί άμαχοι στην Υεμένη το 2025

Την ώρα που οι Χούθι ξαναχτυπούν εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα (To Brief), μια αναφορά του Πενταγώνου φωτίζει το κόστος της αμερικανικής απάντησης του περασμένου έτους. Για μήνες, ο αμερικανικός στρατός έλεγε ότι δεν είχε διαπιστώσει απώλειες αμάχων από τις επιχειρήσεις του στην Υεμένη. Τώρα, σε 12σέλιδη έκθεση προς το Κογκρέσο, αναγνωρίζει 153 νεκρούς και 243 τραυματίες αμάχους το 2025 (Al-Monitor/Reuters). Οι 153 νεκροί είναι 76,5 φορές περισσότεροι από τους δύο που κατέγραφε η επίσημη βάση του 2024 (έκθεση DoD 2024).

Και όλος αυτός ο απολογισμός προέρχεται από μόλις τρία πλήγματα, όλα μέσα σε έναν μήνα.

Τρεις μέρες του Απριλίου

Την έκθεση φέρεται να υπέγραψε ο Colby Jenkins, αναπληρωτής βοηθός υπουργού Άμυνας για τον ασύμμετρο πόλεμο, δηλαδή τον πόλεμο κατά μη κρατικών μαχητών. Το κείμενο αποδίδει και τους 153 θανάτους σε τρεις επιχειρήσεις όπου η εσωτερική αξιολόγηση έκρινε «πιθανότερο από το αντίθετο» ότι αμερικανικά όπλα σκότωσαν αμάχους (The Hill).

Στις 6 Απριλίου, κοντά στη Σαναά, ένα πλήγμα σε κατοικία άφησε 5 νεκρούς. Έντεκα μέρες αργότερα, στις 17 Απριλίου, ήρθε το βαρύτερο περιστατικό: στο λιμάνι καυσίμων Ras Isa, 80 νεκροί και 171 τραυματίες κατά τη μεταγενέστερη αμερικανική αποτίμηση (CBS News). Ένα και μόνο χτύπημα παρήγαγε πάνω από τους μισούς νεκρούς ολόκληρης της χρονιάς. Στις 28 Απριλίου, κοντά στη Σαάντα, ένα πλήγμα σε κέντρο κράτησης μεταναστών σκότωσε άλλους 68.

Τα τρία περιστατικά ανήκουν στην Operation Rough Rider, τη σύντομη αλλά πυκνή αεροπορική εκστρατεία κατά των Χούθι που κράτησε από τις 15 Μαρτίου έως τις 6 Μαΐου 2025, με σκοπό να πάψουν οι επιθέσεις τους σε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα (Air & Space Forces Magazine). Το πρόβλημα σε τέτοιον πόλεμο είναι ότι λιμάνια, αποθήκες και στρατόπεδα είναι ταυτόχρονα στρατιωτικοί κόμβοι και σημεία όπου κινούνται εργάτες, οδηγοί και κρατούμενοι. Την ώρα των βομβαρδισμών, η δημόσια γραμμή του Πενταγώνου τόνιζε ακρίβεια, νομιμότητα και «σταθερή δέσμευση περιορισμού της βλάβης σε αμάχους». Η παραδοχή ήρθε έναν χρόνο αργότερα.

Τι μετρά και τι δεν μετρά ο επίσημος αριθμός

Το «επιβεβαιωμένος» εδώ δεν σημαίνει «όλοι συμφωνούν». Σημαίνει ότι το Πεντάγωνο πέρασε το δικό του εσωτερικό κατώφλι, βασισμένο σε πληροφορίες, δορυφορικές εικόνες και δημόσιες αναφορές, συχνά χωρίς επιτόπιες έρευνες ή συνεντεύξεις μαρτύρων (Lawfare). Άλλα 15 περιστατικά παρέμεναν υπό εξέταση από την CENTCOM, την κεντρική διοίκηση των αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή (The Intercept).

Γι' αυτό οι ανεξάρτητες καταγραφές δίνουν μεγαλύτερους αριθμούς. Το ανεξάρτητο σύστημα καταγραφής Yemen Data Project μετρά τουλάχιστον 238 νεκρούς αμάχους, σχεδόν 85 περισσότερους από την επίσημη παραδοχή. Στα δικά του στοιχεία, η εκστρατεία περιλάμβανε 339 αμερικανικά πλήγματα και 467 τραυματίες, ανάμεσά τους 24 παιδιά (The Hill, The Intercept). Η απόκλιση δεν αποδεικνύει από μόνη της συγκάλυψη. Το ένα σύστημα μετρά ό,τι έχει αναφερθεί και διασταυρωθεί από τοπικές πηγές, το άλλο μόνο ό,τι ο ίδιος ο στρατός δέχεται να αποδώσει στον εαυτό του.

Οι οργανώσεις πεδίου προχωρούν παραπέρα. Η Human Rights Watch χαρακτήρισε το πλήγμα στο Ras Isa πιθανό έγκλημα πολέμου (HRW). Η Amnesty International, μετά από 15 συνεντεύξεις και δορυφορικές εικόνες, δεν βρήκε στοιχεία ότι το κέντρο κράτησης της Σαάντα ήταν στρατιωτικός στόχος, και ζήτησε να ερευνηθεί κι αυτό ως έγκλημα πολέμου (Amnesty).

Άξιζε το κόστος; Η εκ των υστέρων αποτίμηση του Κογκρέσου είναι λιτή. Οι επιχειρήσεις «αποδυνάμωσαν αλλά δεν εξουδετέρωσαν» τους Χούθι, και η εμπορική κίνηση δεν επέστρεψε στα προ κρίσης επίπεδα (CRS). Το μόνο σταθερό κέρδος, κατά την ανάλυση του Stimson Center, ήταν μια δέσμευση των Χούθι να μην πλήττουν αμερικανικά πλοία, όχι η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας συνολικά (Stimson Center). Μέσα σε δύο μήνες από την εκεχειρία, το κίνημα ξαναχτυπούσε μη αμερικανικά πλοία (FDD).

Φθορά χωρίς εξουδετέρωση: αυτό αγόρασε η Ουάσιγκτον. Και ο απολογισμός των 153 νεκρών που παραδέχεται πλέον το Πεντάγωνο παραμένει, με 15 φακέλους ακόμη ανοιχτούς, ο χαμηλότερος δυνατός.