Πατίνι φορτίζει, ξενοδοχείο καίγεται — το κενό του νόμου

Λίγο πριν το μεσημέρι της Κυριακής, σε ισόγειο αποθηκευτικό χώρο του ξενοδοχείου Alma στην οδό Δώρου 5 της Ομόνοιας, ένα ηλεκτρικό πατίνι που φόρτιζε φέρεται να πήρε φωτιά. Μέσα σε λεπτά ο καπνός είχε γεμίσει το οκταώροφο κτίριο, παγιδεύοντας ενοίκους στα μπαλκόνια. Ένας 40χρονος κατέληξε διασωληνωμένος στον «Ερυθρό Σταυρό» με εγκαύματα σε χέρια, πόδια και τράχηλο, και κυρίως με εισπνευστικό έγκαυμα, το πιο επικίνδυνο από όλα (Newsit, ERTNews). Η Πυροσβεστική επιχείρησε με 25 άνδρες και 7 οχήματα και κατέσβησε τη φωτιά πριν επεκταθεί στους ορόφους (CNN Greece).

Η ακριβής αιτία δεν έχει κλειδώσει επίσημα. Το ανακριτικό κλιμάκιο εμπρησμών της Αττικής εξετάζει ακόμη τι ξεκίνησε τη φωτιά, και το σενάριο του πατινιού στηρίζεται προς το παρόν σε μαρτυρίες, όχι σε πόρισμα (Ethnos). Όμως το ίδιο το σενάριο περιγράφει έναν κίνδυνο που οι αρχές πυρασφάλειας διεθνώς θεωρούν πια καθημερινό.

Τι συμβαίνει μέσα στην μπαταρία

Ο μηχανισμός λέγεται thermal runaway, θερμική εκτροπή. Ένα κελί της μπαταρίας λιθίου υπερθερμαίνεται, η θερμότητα δεν προλαβαίνει να αποβληθεί και πυροδοτεί μια αυτοενισχυόμενη αντίδραση που εξαπλώνεται στα υπόλοιπα κελιά, εκλύοντας εύφλεκτα και τοξικά αέρια πριν καν εμφανιστεί φλόγα (NFPA). Η αμερικανική Πυροσβεστική Υπηρεσία προειδοποιεί ότι λευκά ή γκρι αέρια συσσωρεύονται και μπορούν να αναφλεγούν απρόβλεπτα, ενώ ο καναδικός οργανισμός υγείας και ασφάλειας CCOHS καταγράφει μονοξείδιο του άνθρακα, υδρογόνο και υδρογονάνθρακες ανάμεσα στα παραπροϊόντα (USFA, CCOHS).

Η φόρτιση είναι η στιγμή υψηλού ρίσκου, ιδίως με λάθος φορτιστή, υπερφόρτιση ή φθαρμένη μπαταρία. Σε κλειστό χώρο ο κίνδυνος πολλαπλασιάζεται: μια τέτοια φωτιά μπορεί να κάνει έναν χώρο μη βιώσιμο μέσα σε δευτερόλεπτα και να φράξει την έξοδο πριν προλάβει κανείς να φύγει. Γι' αυτό το αμερικανικό ινστιτούτο πιστοποίησης UL και η βρετανική πυροσβεστική επιμένουν στον ίδιο κανόνα: ποτέ φόρτιση σε διαδρόμους, εισόδους ή κοντά σε εξόδους (ULSE, HWFRS).

Ο νόμος ρυθμίζει τον δρόμο, όχι την πρίζα

Πριν δύο μέρες, στις 26 Ιουνίου, το υπουργείο Μεταφορών έθεσε σε διαβούλευση το σχέδιο Κυρανάκη που σκληραίνει τους κανόνες κυκλοφορίας των πατινιών: καθολική απαγόρευση κάτω των 17 ετών, υποχρεωτική ασφάλιση, έγγραφα ταυτοποίησης, τσουχτερά πρόστιμα και απαγόρευση πώλησης ή εκμίσθωσης σε ανηλίκους (Newsbeast, Protothema). Το κράτος νομοθετεί με ακρίβεια για το κράνος, την ταχύτητα των 25 χλμ./ώρα και το ποιος δικαιούται να ανέβει στο πατίνι (Iefimerida).

Για το τι γίνεται όταν το ίδιο πατίνι φορτίζει μέσα σε ένα δωμάτιο ή μια αποθήκη ξενοδοχείου, δεν υπάρχει ούτε στον ισχύοντα Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας ούτε στο νέο νομοσχέδιο καμία ρητή πρόβλεψη. Ούτε στην ξενοδοχειακή νομοθεσία υπάρχει κανόνας που να κατονομάζει τη φόρτιση μπαταριών λιθίου: το προεδρικό διάταγμα 71 του 1988 μιλά για πυροδιαμερίσματα, οδούς διαφυγής και αποθήκες καυσίμων, χωρίς λέξη για ηλεκτρικά πατίνια (e-nomothesia).

Αυτό δεν σημαίνει ότι το ξενοδοχείο λειτουργεί χωρίς πυρασφάλεια. Έχει δεσμευτικές υποχρεώσεις για καθαρές εξόδους, εγκεκριμένα μέσα πυρόσβεσης και πιστοποιητικά. Σημαίνει όμως ότι ο νέος, τεκμηριωμένος κίνδυνος πέφτει στα κενά ανάμεσα σε τέσσερις διαφορετικές αρμοδιότητες: η Πυροσβεστική ερευνά την αιτία, οι Μεταφορές ρυθμίζουν το όχημα στον δρόμο, ο Τουρισμός εποπτεύει τα καταλύματα και η ασφάλεια του ίδιου του προϊόντος καλύπτεται από γενικούς ευρωπαϊκούς κανόνες (EUR-Lex). Κανένας από αυτούς δεν έχει τοποθετηθεί δημόσια για το ζήτημα της φόρτισης μετά το συμβάν.

Η Αθήνα γέμισε πατίνια χωρίς ποτέ να μπει στη συζήτηση πού και πώς φορτίζουν τις μπαταρίες που κυκλοφορούν στις πολυκατοικίες και τα ξενοδοχεία της. Ο 40χρονος στο Θριάσιο είναι, προς το παρόν, η πρώτη απάντηση σε ένα ερώτημα που κανείς αρμόδιος δεν είχε καν διατυπώσει.